X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Kornel Makuszyński tworzył świat, w którym chciało się mieszkać

Ostatnia aktualizacja: 08.01.2020 06:00
– Makuszyński bywał ciekawym autorem jako wróż. Przewidywał rozmaite rzeczy, na przykład rozwój telefonii komórkowej – mówił Jan Gondowicz w Polskim Radiu. 8 stycznia mija 136. rocznica urodzin Kornela Makuszyńskiego.
Audio
  • Kornel Makuszyński dla dorosłych. Audycja Iwony Malinowskiej. (PR, 20.07.2013)
  • Mariusz Urbanek: Makuszyńskiego zamilczano na śmierć (PR, 15.06.2017)
  • "Pisanie biografii Makuszyńskiego to było wyzwanie". Z Mariuszem Urbankiem rozmawia Paweł Siwek (PR, 1.06.2017)
Kornel Makuszyński przez całe życie powracał do Zakopanego. W 1944 roku zamieszkał tam na stałe
Kornel Makuszyński przez całe życie powracał do Zakopanego. W 1944 roku zamieszkał tam na stałeFoto: Polona/domena publiczna

telewizory 663.jpg
Telewizja – polski wynalazek z dziewiętnastego wieku

"Telefon wygnał na bruk panny pracowite. Jutro telefon bez drutu zgruchoce automat telefoniczny, a potem Lucyfer wymyśli taką maszynę, którą będziemy nosili w kieszonce kamizelki. Kupiec z Gęsiej naciśnie ją, a kupiec z ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odpowie: No co jest?"

Tak w jednym z felietonów z 1936 roku Kornel Makuszyński żegnał się z odchodzącym do lamusa fachem pracownicy łącznicy telefonicznej, a zarazem trafnie przewidywał rozwój technologicznych wypadków.

Rzeczy wesołe

Jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy dwudziestolecia międzywojennego przyszedł na świat 8 stycznia 1884 roku w Stryju. Był piewcą Zakopanego, zagorzałym kibicem i sympatykiem sekcji narciarskiej "Wisły", wytrawnym brydżystą i niezrównanym stylistą. Zadebiutował w 1908 roku i przez następne 40 lat wydał kilkadziesiąt książek, głównie powieści, lecz w jego dorobku znajdziemy także m.in. wiersze, opowiadania i felietony. A to nie wszystko.

Wbrew powierzchownemu sądowi Kornel Makuszyński był autorem nie tylko "Awantury o Basię", "Przygód Koziołka Matołka" i "Szatana z siódmej klasy". Jego humoreski z tomu "Rzeczy wesołe" do dziś wywołują uśmiech poprzez ironiczne potraktowanie w wielu opowiadaniach postępowania jego bohaterów. Nie dziwi zatem fakt, że aktorzy jeszcze w latach 70. chętnie interpretowali te miniaturki przed mikrofonem - i Kazimierz Rudzki w "Kwadransie dla poważnych" i Irena Kwiatkowska w programach "Dziewiątki".

Propaganda dla dzieci?

– Makuszyńskiemu przyszyto łatkę pisarza dla dzieci po to, żeby go pozbawić żądła – zauważył krytyk literacki i edytor Jan Gondowicz. Gość Iwony Malinowskiej zwrócił uwagę, że publicystyczne zacięcie pisarza da się wypatrzeć choćby w utworach dla najmłodszych. – Jakże ta twórczość dla dzieci jest podbudowana ówczesną propagandą. W "Przygodach Koziołka Matołka" na środku pustyni ląduje polski lotnik, ponieważ polskie lotnictwo podbija świat. W powieści "Wielka brama" historia emancypacji młodego chłopaka rozgrywa się na tle budowy portu w Gdyni. Z kolei w powieści "Skrzydlaty chłopiec" pojawia się znowu wątek potęgi polskiego lotnictwa – powiedział.

Z taką interpretacją dzieł Makuszyńskiego nie do końca zgodził się prof. Grzegorz Leszczyński, znawca literatury dziecięco-młodzieżowej. – Te obrazy Polski, które Makuszyński buduje, wiążą się nie do końca z propagandą, ale z jego filozofią aprobaty dla życia. Ten świat, w którym żyje młody człowiek, był po prostu światem pięknym. On go tworzył takim, żeby chciało się w nim zamieszkać – tłumaczył.

bch/mc

Czytaj także

Magdalena Samozwaniec - tropicielka nonsensów

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2020 05:45
- Gdy ojciec zobaczył, jak nieprawdopodobny sukces osiągnęła moja książka, powiedział do mnie rozkazująco: Pisz! Tego nie trzeba mi było dwa razy powtarzać. Zamiast jeść, jak moje rówieśnice, bawić się i flirtować, ja pisałam. Byle co, byle pisać - mówiła Magdalena Samozwaniec w Polskim Radiu w 1954 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Henryk Sienkiewicz – noblista spod strzech

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2020 05:50
5 maja 1846 roku przyszedł na świat Henryk Sienkiewicz. Polski noblista, jeden z najpopularniejszych pisarzy przełomu XIX i XX wieku. Do dziś jego książki obecne są w kanonie lektur szkolnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Koziołek Matołek i inni jubilaci ze Studia Miniatur

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2016 15:00
Studio Miniatur Filmowych w Warszawie skończyło 60 lat. To stamtąd pochodzą "Koziołek Matołek", "Pomysłowy Dobromir", "Proszę Słonia" czy "Mami fatale". - Zagraniczna krytyka pisała o polskiej szkole animacji - mówi reżyser i animator Witold Giersz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Pisanie biografii Makuszyńskiego to było wyzwanie"

Ostatnia aktualizacja: 01.06.2017 10:00
- Kornel Makuszyński długo czekał na swoją biografię, bo utrwalił się jako autor książek dla dzieci, a pisarzami dla dzieci nie interesują się krytycy literaccy, więc mało jest o nich tekstów - mówił w Dwójce Mariusz Urbanek, autor książki "Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce".
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Makuszyńskiego zamilczano na śmierć"

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2017 19:31
- To co pisał nie pasowało do założeń nowego ustroju, bo w nim idolem miał być Pawka Morozow – radziecki pionier, który doniósł na ojca, bo uznał go za wroga komunizmu – tłumaczy Mariusz Urbanek, autor biografii Kornela Makuszyńskiego.  
rozwiń zwiń

Czytaj także

„Literatura dziecięca stała się przekleństwem Kornela Makuszyńskiego”

Ostatnia aktualizacja: 16.07.2017 11:00
Był autorem najpoczytniejszych książek dla młodych czytelników, ojcem Koziołka Matołka i twórcą przesympatycznych bohaterek, nieprzewidywalnych i niezależnych młodych kobiet. Literatura dziecięca stała się jednak dla niego przekleństwem. O Kornelu Makuszyńskim mówił w Polskim Radiu 24 Mariusz Urbanek, autor biografii pisarza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maria Konopnicka. Jej talentem zachwycał się Sienkiewicz

Ostatnia aktualizacja: 08.10.2020 05:51
110 lat temu, 8 października 1910 roku zmarła we Lwowie Maria Konopnicka. Oddana patriotka, aktywnie działała na rzecz polepszenia losu osób biednych i wykluczonych. Twierdziła, że literatura powinna podejmować aktualne problemy. Swoim trybem życia wzbudzała wiele kontrowersji. 
rozwiń zwiń