X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Giorgio de Chirico - malarz szukający tajemnic

Ostatnia aktualizacja: 20.11.2020 05:35
20 listopada 1978 roku zmarł włoski malarz Giorgio de Chirico. Był założycielem i reprezentantem nurtu malarstwa metafizycznego nawiązującego do włoskiego renesansu. 
Giorgio de Chirico przed swoim obrazem, Rzym 1955 r.
Giorgio de Chirico przed swoim obrazem, Rzym 1955 r.Foto: WALTER ATTENI/AP Photo/East News

Urodzony w 1888 roku w Wolos w Grecji Giorgio de Chirico podawał inne miejsce urodzenia - Florencję. Tą małą mistyfikacją chciał podkreślić, że tam narodził się jako malarz. Ten przełomowy moment jego życia to - jak sam mówił - było objawienie, którego doznał w 1910 roku na placu przed florenckim kościołem Santa Croce - zobaczył to miejsce w sposób metafizyczny i postanowił namalować. Powstała "Enigma jesiennego popołudnia" zapoczątkowała nową serię obrazów, nowe spojrzenie na sztukę i siebie. 

Pejzaż miejski z zagadką

De Chirico zaczął wtedy tworzyć malarstwo metafizyczne (termin ten ukuł francuski poeta awangardowy Guillaume Apollinaire): niepokojąco puste, otwarte przestrzenie włoskich placów, ostre słońce rzucające długie cienie i renesansowe budowle z ciemnymi arkadami, to obowiązkowe elementy jego prac.

Czasem w tych krajobrazach przypominających scenografie teatralne pojawiają się swoiści bohaterowie, na przykład dziewczynka z hula-hop, manekiny czy posągi, czasem jedynie zasygnalizowane figuratywnym cieniem. W ten uporządkowany wydawałoby się świat wkradają się niespodziewanie odstępstwa od logiki burzące utarte schematy klasycznego malarstwa: budynki nie zawsze są namalowane zgodnie z zasadami perspektywy, a niektóre przedmioty nie rzucają cienia. 

- Niepokój i tajemnica bierze się właśnie ze sprzeczności, bo tajemnica zbudowana jest na braku logiki - tłumaczyła Grażyna Bastek w audycji w Polskim Radiu.

Posłuchaj
14:50 Chirico.mp3 O jednym z obrazów artysty opowiadają historycy sztuki. "Giorgio de Chirico - 'Tajemnica i melancholia ulicy'". Audycja Michała Montowskiego z cyklu "Jest taki obraz". (PR, 08.12.2013)

 

W podstawowej warstwie wizualnej widać renesansowe włoskie miasto, melancholijne i wyludnione jakby w czasie popołudniowej sjesty. Natomiast istotne jest tu także to, czego nie widać, co skrywa się w cieniu, znika poza kadrem, jest tylko we fragmencie. To właśnie pole do popisu wyobraźni, podświadomości widzów. Każdy z nas projektuje na obraz swoje własne lęki i obawy, związane z tym co ukryte w cieniu, niewidoczne pod ciemnymi arkadami.

- Cień był jednym z elementów budujących niepokój, nastrój obrazu - mówiła Grażyna Bastek w Polskim Radiu. - De Chirico pisał nawet, że nic nie dorównuje tajemnicy arkad - mając na myśli te wynalezione przez Rzymian. Ulica, łuk, słońce wygląda inaczej, gdy jego blask pada na rzymską ścianę, jest w tym jakaś tajemnicza melancholia, głębsza niż architekturze francuskiej. Rzymskie arkady to przeznaczenie - dodawała.

W morzu awangardy

Giorgio de Chirico tworzył swoje malarstwo metafizyczne w dość osobliwym momencie w historii sztuki - gdy dominowała awangarda. Nie wziął się jednak znikąd - ukształtowała go oczywiście architektura Włoch, malarstwo renesansowe, lecz także filozofia dwóch gigantów tamtych czasów, którą poznał w czasie studiów w Monachium: Fryderyka Nietzschego i Artura Schopenhauera. W jego twórczości widać również wpływ szwajcarskiego symbolisty Arnolda Böcklina i niemieckiego grafika Maxa Klingera, a także poznanych w Paryżu Pabla Picasso, Constantina Brancusiego czy Amadeo Modiglianiego.

- Zaczął malować w ciekawym okresie, kiedy we Włoszech szaleli futuryści: z jednej strony 1909 rok, manifest Tomasso Marinettiego: niech żyje przyszłość, spalmy Luwr, miasto, masa, maszyna, a z drugiej strony kilka lat później de Chirico maluje obrazy prawie renesansowe, w których wraca do mitu, do mitologii i włoskiej architektury - opowiadała Grażyna Bastek w Polskim Radiu. - Z jednej strony awangardy, które deprecjonowały dorobek europejskiego malarstwa, a z drugiej strony de Chirico, ze swoją wizją mocno opartą na przeszłości, na kulturze malarskiej Europy, Włoch, chociaż robi z tym językiem ikonografii coś bardzo niepokojącego - mówiła historyk.

Sztukę metafizyczną tworzył oprócz de Chirico również Carlo Carrà, Giorgio Morandi, Filippo de Pisis czy Mario Sironi. I choć nie jest to zjawisko zawieszone w próżni, to wydaje się nurtem dość wąskim i autorskim - u de Chirico trwał do 1918 roku, a jego naśladowcy nigdy nie osiągnęli tego poziomu co on.

De Chirico miał wielki wpływ na malarzy surrealistycznych. Charakterystyczne atrybuty malarstwa metafizycznego odnaleźć można między innymi na obrazach zainspirowanych Włoskimi twórcami: George'a Grosza i Oskara Schlemmera, a także Salvadora Dalego, Maxa Ernsta czy René Magritte'a.

Sztuka odtwórcza

W 1919 roku Giorgio de Chirico ogłosił w swoim manifeście "Powrót rzemiosła" zmianę stylistyki i silniejsze nawiązania do klasycznych twórców jak Rafael czy Signorelli. Podczas gdy de Chirico uciekał od sztuki współczesnej, jego malarstwo sprzed wielkiej wojny zostało odkryte przez francuskich surrealistów. Natomiast włoski malarz pozostał niezależny i poszedł swoją drogą: po 1939 roku skierował się w stronę neobaroku, kopiował też własne wcześniejsze prace, podpisując je datą wsteczną. 

az

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Lorenzo Lotto. Malarz zapomniany przez 300 lat

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2016 10:44
Gawęda dr Bożeny Fabiani o włoskim artyście z przełomu XV i XVI w., którego odkryto na nowo i doceniono dopiero w wieku XIX.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jak pokazać włoski renesans w środku Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2016 10:00
W "Poranku Dwójki" o wystawie "Brescia. Renesans na północy Włoch" rozmawialiśmy z kuratorką Joanną Kilian oraz autorem scenografii tej ekspozycji - Borisem Kudličką.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sekretne życie malarza Luki Signorelliego

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2016 13:15
- Luca Signorelli należy do czołówki malarzy włoskiego renesansu, a mimo to niewiele wiemy o tym artyście. Rozbieżność w datach jego urodzenia sięga aż 14 lat - mówi dr Bożena Fabiani. Sekretów w życiu tego twórcy jest więcej!
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wenus Botticellego. Piękno, które przeraża?

Ostatnia aktualizacja: 15.09.2018 13:15
W audycji "Jest taki obraz" dr Grażyna Bastek opowiadała o arcydziele włoskiego Quattrocenta utrwalonym na stałe w masowej wyobraźni.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Trójca Święta" Masaccia i przełom w historii malarstwa

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2019 12:24
Tematem audycji był tym razem słynnym obraz włoskiego malarza, otwierający dzisiaj wszystkie podręczniki o malarstwie renesansowym.
rozwiń zwiń