Historia

Przywracanie czci i pamięci

Ostatnia aktualizacja: 28.02.2012 07:00
Instytut Pamięci Narodowej obchodzi w całej Polsce Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
Przywracanie czci i pamięci
Foto: IPN

W najbliższy czwartek 1 marca po raz drugi obchodzony będzie w Polsce Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Data 1 marca  nie została wybrana przypadkowo - tego dnia w 1951 roku w  więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Komendy Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość": Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce  - jednych z wielu Żołnierzy Wyklętych, tych, którzy nie złożyli broni i o których przez kilkadziesiąt lat oficjalnie w Polsce nie mówiono wcale, albo obrzucano ich obelgami.

Jak powiedział prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Stanisław Oleksiak, "Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych to ważne święto, przypominające o powojennym polskim podziemiu antykomunistycznym. Każda inicjatywa, podejmowana, by przypomnieć o tragicznych losach Żołnierzy Wyklętych, jest cenna. Cieszy mnie niezmiernie, iż w tym roku Instytut Pamięci Narodowej wystąpił z akcją zamierzoną na szeroka skalę, której adresatem będzie głównie młode pokolenie".

Imprezy przygotowane przez Instytut Pamięci Narodowej z okazji Dnia Pamięci odbędą się w całym kraju. Do najważniejszych można zaliczyć zorganizowaną wspólnie kanałem TVP Historia ogólnopolską akcję "Przywróćmy ich pamięć". 1 marca w samo południe przed telewizorami i komputerami w szkołach ponadgimnazjalnych w całej Polsce zbiorą się uczniowie, by wspólnie obejrzeć spektakl Teatru Telewizji "Tajny Współpracownik". Szkoły otrzymały już broszurę z propozycją scenariusza spotkania oraz wprowadzeniem historycznym na temat Żołnierzy Wyklętych.

Spektakl Teatru Telewizji zostanie przedstawiony również w Centrum Edukacyjnym IPN w Warszawie przy ulicy Marszałkowskiej 21/25, gdzie o 11.30 prelekcję wygłosi dr Tomasz Łabuszewski, a do wieczora będzie można oglądać wystawę i filmy dokumentalne poświęcone podziemiu niepodległościowemu. O godzinie 19. z okolicznościowym koncertem wystąpi Przemysław Gintrowski. Centrum organizuje również warsztaty edukacyjne "Historia żołnierzy z wyrokiem".

Zorganizowane lub współorganizowane  przez IPN imprezy poświęcone pamięci Żołnierzy Wyklętych  odbędą się w całym kraju. W Białymstoku  29 lutego otwarta  zostanie wystawa "Zbigniew Rećko "Trzynastka" (1923-1946).  Bohater białostockiego podziemia", a pracownik IPN Piotr Łapiński wygłosi wykład "Polskie podziemie niepodległościowe w województwie białostockim w latach 1944-1956". Przez cały marzec IPN zaprasza na pokazy filmów dokumentalnych poświęconych "Wyklętym".

W Częstochowie w południe 1 marca  odbędzie się uroczyste złożenie wieńców pod tablica upamiętniającą żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego i "Warszyca", później planowana jest projekcja filmu dokumentalnego, poprzedzona okolicznościowym wprowadzeniem pracownika IPN.

Związany z IPN katowicki Klub Grota pokaże 1 marca spektakl TVP "Inka" poświecony łączniczce majora "Łupaszki" zamordowanej przez komunistów. Także tutaj wygłoszony zostanie wykład o walkach podziemia. Katowicki IPN przygotował na cały czwartek  1 marca pokaz filmów dokumentalnych. Przed każdym seansem pracownik IPN wygłosi krótkie wprowadzenie. Na wieczór w katowickim  kinie Światowid zaplanowane jest widowisko muzyczno-poetycko-filmowe poświęcone pamięci Żołnierzy Wyklętych.
W Krakowie uroczystości rozpoczną się 29 lutego uroczystym koncertem „W Hołdzie Żołnierzom Wyklętym”. W ciągu następnych kilku dni na terenie działania krakowskiego oddziału IPN odbywać się będzie wiele imprez - wystaw, koncertów, debat z udziałem młodzieży, projekcji filmów, promocji książek, inscenizacji historycznych. 1 marca w Kielcach  uroczystości będą miały miejsce między innymi pod Pomnikiem Armii Krajowej  i na cmentarzu Kielce-Piaski. W Kieleckim Centrum Kultury  o godzinie 19 rozpocznie się pokaz filmów dokumentalnych. W Nowym Sączu 2 marca odbędzie się konferencja naukowa "W hołdzie wyklętym. Podziemie niepodległościowe i opór społeczny na Sądecczyźnie w latach 1945-1956".

W Lublinie obchody rozpoczną się 1 marca o godzinie 9 uroczystą mszą, po której nastąpi poświęcenie obelisku upamiętniającego Żołnierzy Wyklętych. Zaplanowana jest również sesja popularnonaukowa, podczas której pracownicy oddziału IPN w Lublinie wygłoszą wykłady poświęcone głównie lokalnym oddziałom i żołnierzom niepodległościowego podziemia.  O godzinie 17. w Auli Uniwersytetu Medycznego odbędzie się projekcja filmu "Historia Roja" w reżyserii Jerzego Zalewskiego.
O godzinie 11. w siedzibie poznańskiego IPN rozpocznie się spotkanie upamiętniające Żołnierzy Wyklętych. Wygłoszone zostaną wykłady poświęcone tej tematyce i wyświetlony film "Partyzanckie dzieci" , a także propagandówka "Obława".

W Radomiu 1 marca o godzinie 15. zostanie otwarta wystawa "Bić się do końca. Podziemie niepodległościowe w regionie radomskim w latach 1945-1950", przygotowana przez radomską delegaturę IPN.

Projekcja filmu "Generał Nil" będzie jednym z ważniejszych punktów obchodów w Rzeszowie. Otwarta zostanie również wystawa o zbrodniach komunistycznych oraz wojewódzki Festiwal Pieśni Patriotycznych pod honorowym patronatem rzeszowskiego IPN.
W Sopocie w południe 1 marca zostaną złożone kwiaty pod pomnikiem Inki, łączniczki oddziału majora „Łupaczki”. Wcześniej, na spotkaniu z młodzieżą, okolicznościowy wykład wygłosi pracownik gdańskiego oddziału IPN.

Pod Pomnikiem Kobiet Polskich Walczących w Szeregach AK w Sosnowcu odbędzie się 1 marca o godzinie 18 uroczysty Apel Poległych. Pół godzinie później w Sali katechetycznej kościoła pw. św. Tomasza Apostoła wykład o śląskim podziemiu antykomunistycznym wygłosi dr Adam Dziuba z katowickiego IPN.

"Wrogowie Polski Ludowej. Konspiracja antykomunistyczna na Pomorzu Zachodnim 1945-1956" - wystawa pod takim tytułem - przygotowana przez miejscowy IPN - zostanie otwarta 1 marca  w Szczecinie. Po wernisażu zostanie wygłoszony okolicznościowy wykład. Szczeciński IPN przygotował również inscenizację historyczną "Odwrót Żelaznego".

Uroczystości ku czci Żołnierzy Wyklętych we Wrocławiu poprowadzi dr Krzysztof Szwagrzyk z wrocławskiego IPN. Pod pomnikiem rotmistrza Pileckiego zostaną złożone kwiaty, a w Sali Wójtowskiej Ratusza Miejskiego odbędzie się spotkanie  z uczestnikami i laureatami I Edycji Konkursu Historycznego "Żołnierze Wyklęci. Bohaterowie naszej wolności".

''

Czytaj także

Walczyli do końca

Ostatnia aktualizacja: 02.09.2010 08:30
Wbrew nadziei walczyli z sowiecką okupacją Polski.
rozwiń zwiń
Czytaj także

W walce o wolną Polskę

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2011 06:00
Album Brygady „Łupaszki” to historia oddziałów dowodzonych przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”, walczących z Niemcami, Litwinami, Sowietami i ich komunistycznymi zausznikami.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Major Ciepliński - żołnierz wyklęty

Ostatnia aktualizacja: 28.02.2011 13:00
Wielokrotnie Łukasza Cieplińskiego na przesłuchania wynoszono na kocu, gdyż miał połamane kości rąk i nóg, a później przynoszono do celi nieprzytomnego – wspominał po latach jeden z więźniów.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Józef Franczak. Ostatni z żołnierzy wyklętych

Ostatnia aktualizacja: 21.10.2023 06:00
21 października 1963 roku zginął od kul ZOMO Józef Franczak ps. Lalek, żołnierz ZWZ-AK, WiN, ostatni partyzant podziemia niepodległościowego. Po II wojnie światowej nie złożył broni, ukrywał się 18 lat. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

Pamiętajmy o bohaterach

Ostatnia aktualizacja: 21.02.2012 07:00
Byli żołnierze podziemia niepodległościowego oraz organizatorzy uroczystości z okazji Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych apelują o uczczenie pamięci poległych z rąk komunistycznych oprawców.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Komuniści mordują przywódców Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2012 06:00
1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie między godz. 20 a 21 strzałami w tył głowy zostali straceni członkowie IV Zarządu WiN: Łukasz Ciepliński, Mieczysław Kawalec, Józef Batory, Adam Lazarowicz, Franciszek Błażej, Karol Chmiel i Józef Rzepka.
rozwiń zwiń