X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

"Prawo i pięść" - film o polskim dzikim Zachodzie

Ostatnia aktualizacja: 14.09.2020 05:40
76 lat temu, 14 września 1964 roku miała miejsce premiera filmu Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego pod tytułem "Prawo i pięść". Do dziś jest to jedna z najbardziej udanych prób nawiązania do kina gatunkowego w polskim kinie.
Zofia Mrozowska i Wiesław Gołas w filmie Prawo i pięść w reżyserii Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego. 1964 rok.
Zofia Mrozowska i Wiesław Gołas w filmie "Prawo i pięść" w reżyserii Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego. 1964 rok.Foto: PAP/CAF

Jerzy Hoffman i Edward Skórzewski zrealizowali "Prawo i pięść" na podstawie książki Józefa Hena pod tytułem "Toast". Pisarz był także autorem scenariusza. Reżyserski duet zrobił wcześniej wiele filmów dokumentalnych.

- Przez 8 lat nakręciliśmy z Edkiem 27 filmów dokumentalnych - mówił Jerzy Hoffman w audycji Hanny Bielawskiej w Polskim Radiu w 2004 roku. - Spośród nich dzisiaj cenię chyba siedem. Przede wszystkim "Pamiątkę z Kalwarii" - uważam, że ten film jest najważniejszy z tej grupy. Też "Typy na dziś" o wyścigach konnych na Służewcu - dodawał.


Posłuchaj
14:33 jerzy hoffman___odcinek 8____998_04_ii_tr_6-8_13728532ba5659b2[00].mp3 "Jerzy Hoffman". Audycja Hanny Bielawskiej z cyklu "Zapiski ze współczesności". (PR, 28.04.2004)


Geneza

"Prawo i pięść" to druga wspólna produkcja fabularna Hoffmana i Skórzewskiego po "Gangsterach i filantropach" - debiutanckiej komedii z 1963 roku, która była bardzo celną satyrą na życie w Polsce w latach 60., jednak niektórym wydała się niebezpieczna.  

- Po filmie "Gangsterzy i filantropii" wszystkie nasze kolejne scenariusze komediowe były odrzucane - mówił Jerzy Hoffman w Polskim Radiu. - Zrozumieliśmy, że musimy zrobić coś w innym gatunku bo nasza satyra zbyt krytykowała system i już nam nie dadzą zrobić tego typu filmu. Wtedy reżyser Lesiewicz zrezygnował z realizacji filmu na podstawie scenariusza Józefa Hena pod tytułem "Toast" i szef zespołu "Kamera" ten scenariusz nam zaproponował. Tak powstało "Prawo i pięść" - opowiadał reżyser.

"Eastern"

"Prawo i pięść" opowiada historię powracającego z Kresów Andrzeja Keniga (Gustaw Holoubek), który przyłącza się do grupy mężczyzn, jadących na tzw. ziemie odzyskane, do opuszczonego przez Niemców miasteczka. Mają tam zabezpieczyć pozostawione domy i rzeczy i przygotować je na przyjazd przesiedleńców ze wschodu. Kenig jednak szybko orientuje się, że jego towarzysze wcale nie zamierzają ratować majątku poniemieckiego, ale chcą go wywieźć i sprzedać. Kenig jako jedyny się im przeciwstawia, próbuje przeciągnąć na swoją stronę kilku z nich, a gdy to nie przynosi skutków, staje z nimi do otwartej walki. Mamy tu więc typowo westernowy schemat akcji: jeden sprawiedliwy przeciwko grupie zdeterminowanych złoczyńców.

- To było zaskoczenie, bo sądzono, że skoro zrobiliśmy jedną komedię, to potem nastąpi druga - wspominał reżyser Jerzy Hoffman w audycji w Polskim Radiu. - A myśmy nie zrobili komedii, tylko właśnie western. Forma westernu zapewniła nam widownię, a był to film poświęcony sprawom stanowisk ludzkich, moralności - dodawał.

W pełni uzasadnione jest więc nazywanie filmu polskim westernem, a podobieństw jest jeszcze więcej. Andrzej Kenig tak samo dobrze jak bohaterowie amerykańscy posługuje się rewolwerem i strzela z biodra. Trochę gorzej wychodzi mu bicie się wręcz - jest osłabiony po doświadczeniach wojennych, obozowym głodzie, nędzy. Ponadto akcja toczy się na zachodnich ziemiach powojennej Polski, analogicznie do dzikiego zachodu Stanów Zjednoczonych, choć Polska to jednak wschód w stosunku do Ameryki.

- Nasz film nazwano "easternem", bo to niby western, ale na wschodzie, choć na ziemiach zachodnich - mówił Jerzy Hoffman w Polskim Radiu.

Podobna jest także część żeńska bohaterów - kobiety pojawiają się w miasteczku i chętnie biorą udział w zabawie w hotelu niczym w saloonie. Tańczą, grają na fortepianie, śpiewają i upijają się, a następnie idą spać razem z mężczyznami. Na koniec filmu odbywa się typowo amerykańska ostateczna rozgrywka między przeciwstawnymi bohaterami, jest długa ucieczka i pogoń, jest strzelanie z rewolwerów, jest bieganie po dachach i tak jak w westernie - sprawiedliwość wygrywa.

Odniesienia do tego gatunku filmowego bardzo mocno podkreśla także strona wizualna - doskonałe zdjęcia Jerzego Lipmana i scenografia Andrzeja Płockiego.

Muzyka

W filmie Hoffmana i Skórzewskiego warto zwrócić szczególną uwagę na muzykę autorstwa Krzysztofa Komedy. Tradycyjna muzyka filmowa, ilustrująca przebieg akcji i dodająca emocji także jest wzorowana na muzyce z amerykańskich westernów. Komeda napisał również piosenkę, którą zaśpiewał aktor (niewystępujący w filmie) Edmund Fetting i która pojawia się na początku filmu.

- Gdy siedzieliśmy z Agnieszką Osiecką i z Komedą, myśląc o muzyce, to w pewnym momencie wpadło mi coś takiego: jeżeli byśmy skrzyżowali Okudżawę z westernową balladą amerykańską, to będzie to, co nam właśnie potrzeba. No i taka krzyżówka powstała - mówił Hoffman.

Piosenka "Nim wstanie dzień" Osieckiej i Komedy zyskała wyjątkową popularność i dziś ma status kultowej.
az
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Edmund Fetting - aktor Hubnera, Wajdy i Dejmka

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 05:55
19 lat temu, 30 stycznia 2001 roku w wieku 73 lat zmarł Edmund Fetting – aktor i piosenkarz. Stworzył liczne role w teatrze i filmie, ale zapamiętany pozostanie przede wszystkim jako wykonawca piosenek "Nim wstanie dzień" z filmu "Prawo i pięść" oraz "Ballada o pancernych" z serialu "Czterej pancerni i pies".
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Pan Wołodyjowski" - ważny film w burzliwych czasach

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2020 05:58
51 lat temu, 28 marca 1969 roku w Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie miała miejsce uroczysta premiera filmu "Pan Wołodyjowski" w reżyserii Jerzego Hoffmana. Przy realizacji tak ważnego dla Polaków obrazu, realizatorzy natrafili na liczne trudności właściwe dla burzliwego roku 1968. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Znachor" - barwny obraz przedwojennej prowincji

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2020 05:55
38 lat temu, 12 kwietnia 1982 roku miała miejsce premiera, opartego na powieści Tadeusza Dołęgi – Mostowicza, filmu "Znachor" w reżyserii Jerzego Hoffmana. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jerzy Lipman - oko polskiej szkoły

Ostatnia aktualizacja: 09.04.2020 05:40
98 lat temu, 10 kwietnia 1922 roku urodził się operator filmowy Jerzy Lipman. Był jednym z twórców polskiej szkoły filmowej, autorem zdjęć do takich filmów jak "Pokolenie" (1954), "Kanał" (1956), "Lotna" (1959), "Zezowate szczęście" (1960), "Nóż w wodzie" (1961) czy "Prawo i pięść" (1964).
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gustaw Holoubek – był wybitny z godnością

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2020 05:55
Tak, ta godność, ta wielkość emanowały z jego oblicza chyba zawsze – nawet w młodości, kiedy w "Gangsterach i filantropach" zagrał "Profesora", genialnego szefa szajki złodziei. Dzisiaj mija 97 lat od narodzin jednego z najwybitniejszych polskich aktorów w historii. Przyszedł na świat 21 kwietnia 1923 roku w Krakowie. Tam spędził swoje dzieciństwo, tam rozpoczął naukę i jeszcze przed wojną zdał maturę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Eastern". Western na Dzikim Wschodzie

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2020 16:20
- W westernach nieogolony i bardzo męski John Wayne biega z rewolwerem po Monumet Valley, a u nas delikatna nastolatka biega z karabinem po zamkniętym osiedlu. Takie zamienianie biegunów w obrębie gatunku sprawiało nam bardzo dużo frajdy - wspomina reżyser Piotr Adamski. "Eastern" na ekranach kin już od 26 czerwca.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Potop" - ulubiona rola Olbrychskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.09.2020 05:47
46 lat temu, 2 września 1974 roku odbyła się premiera filmu "Potop" w reżyserii Jerzego Hoffmana. Obraz obejrzało 27 milionów widzów, a rola Kmicica, do dziś należy do ulubionych osiągnięć Daniela Olbrychskiego.
rozwiń zwiń