X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Józef Bohdan Dziekoński - autor opowieści niesamowitych

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2021 05:40
– Dziekoński interesował się sprawami magnetyzmu, okultyzmu, alchemii – mówił dr Andrzej Niewiadomski na antenie Polskiego Radia. Z tej fascynacji romantyka do mistyki zrodziły się jedne z pierwszych dzieł polskiej literatury fantastycznej.
Portret Józefa Bohdana Dziekońskiego autorstwa Władysława Łuszczkiewicza.
Portret Józefa Bohdana Dziekońskiego autorstwa Władysława Łuszczkiewicza.Foto: Wikimedia Commons/domena publiczna

205 lat temu, 7 lutego 1816 roku urodził się Józef Bohdan Dziekoński, pisarz, romantyk, prekursor polskiej literatury fantastycznej.

Romatyczny buntownik

Józef Bohdan Dziekoński był synem szanowanego pedagoga, Tomasza Dziekońskiego. Wiedza ojca nie wystarczyła jednak na poskromienie Józefa, który był krnąbnym młodzieńcem i stale szukał sposobu do łamania reguł.

W młodości Dziekoński wziął udział w powstaniu listopadowym, później studiował w Królewcu i Dorpacie. Po studiach powrócił do rodzinnego miasta, gdzie stał się jedną z najważniejszych postaci warszawskiej cyganerii. Skupił się na działalności literackiej, ale nie wyrzekł się natury bojownika o wolność narodu. To stało się przyczyną jego emigracji. Był członkiem tajnych organizacji niepodległościowych i z powodu zagrożenia dekonspiracją musiał uchodzić z kraju do Paryża.

– Tam poznał Adama Mickiewicza i stał się jednym z najzagorzalszych zwolenników Andrzeja Towiańskiego – mówił dr Andrzej Niewiadomski w audycji Krzysztofa Adamskiego.

Posłuchaj
19:40 józef b_ dziekoński - pisarz fantastyki___pr iii 101980_tr_0-0_9959190099f1188[00].mp3 "Józef Bohdan Dziekoński - pisarz fantastyki" audycja Krzysztofa Adamskiego. (PR, 7.07.1987) 

Dziekoński lubił w swoich dziełach kreować postacie bohaterów bajronicznych: samotników, mistyków i nonkonformistów. Taki był sam autor. Zmarł w nędzy i samotności 3 lipca 1855 roku w Paryżu.

Przedstawiciel cyganerii warszawskiej

Józef Bohdan Dziekoński wspólnie z Romanem Zmorskim, Sewerynem Fillebornem, Sewerynem Sierpińskim i Włodzimierzem Wolskim tworzył nieformalną grupę literacką, zwaną cyganerią warszawską.

Jej nazwa jest ścisle powiązana ze sposobem życia młodych poetów i pisarzy, którzy gardzili mieszczańskim życiem, nie przywiązywali najmniejszej wagi do ubioru oraz spędzali czas przesiadując na nadwiślańskim brzegu lub w karczmie. Ich zainteresowania krążyły wokół etnografii i zwyczajów ludu polskiego, a letnią porą uwielbiali wędrować przez mazowieckie pola i wsie, gdzie szukali inspiracji.

Dziekoński i kamień filozoficzny

Za najważniejsze dzieło Dziekońskiego uznaje się powieść historyczną "Sędziwój". Inspiracją do jej stworzenia były losy alchemika Michała Sędziwoja, żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku.

– Powieść porównywana jest niekiedy do "Fausta" Goethego, jest zjawiskiem unikalnym w polskiej krajowej prozie romantycznej. W tragicznej historii o człowieku poszukującym kamienia filozoficznego, który zapewnia nieśmiertelność, słychać echa okultystycznych traktatów  wyjaśniał gość audycji z 1987 roku.  Powieść Dziekońskiego jest magicznym, fantastyczno-historycznym moralitetem o człowieku nieśmiertelnym.

Alchemik_Sedziwoj_Matejko 663.jpg
Michał Sędziwój i kamień filozoficzny

"Sędziwój" jest charakterystycznym przykładem "opowieści niesamowitych" Dziekońskiego, które czerpią z nurtu czarnego romantyzmu, silnie eksponującego wątki grozy i tajemnicy.

Józef Dziekoński poza "Sędziwojem" za swojego życia opublikował jeszcze tylko jedną powieść. Były to późniejsze "Spomnienia i marzenia Bogdańskiego". Pozostawił po sobie szkice planowanych utworów, ale niestety wszystkie z nich nakazał spalić po swojej śmierci.

bm/sa

Zobacz więcej na temat: fantastyka HISTORIA romantyzm
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Teodor Tripplin - romantyk fantastyki naukowej

Ostatnia aktualizacja: 13.01.2021 05:35
Choć jego powieść "Podróż po Księżycu odbyta przez Serafina Bolińskiego" pełna jest wizji nowinek technologicznych, to jej autorowi bliżej było do Mickiewicza i Słowackiego niż Verne’a. – Powieść Tripplina to wielka, romantyczna historia uczucia, scjentyzm pełni tu rolę drugoplanową – słyszymy w audycji Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maurycy Mochnacki – herold polskiego romantyzmu

Ostatnia aktualizacja: 20.12.2020 05:35
- Maurycy Mochnacki dość żył dla swojej sławy, ale zbyt krótko dla ojczyzny, której był mocnym filarem – tymi słowami na francuskim cmentarzu pożegnał swojego przyjaciela kapitan Antoni Olszewski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Edgar Allan Poe. Poeta, który zaraził mrokiem nowe pokolenia

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2020 05:45
171 lat temu, 7 października 1849 roku, zmarł Edgar Allan Poe, amerykański poeta i pisarz, jeden z najważniejszych twórców literatury XIX wieku, autor mrocznych opowieści fantastycznych, ojciec literatury kryminalnej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wincenty Pol – poeta namaszczony przez Mickiewicza

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2020 05:44
Na emigracji po Powstaniu Listopadowym poznał Adama Mickiewicza, któremu pokazał wiersze napisane pod pseudonimem. – Wieszcz się nimi zachwycił – powiedział prof. Andrzej Fabianowski w audycji Polskiego Radia. – Dopiero wtedy Pol przyznał się, że to jego utwory.
rozwiń zwiń