X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Neolityczne pochówki w jednym z najstarszych miast świata. Nowe badania polskich archeologów

Ostatnia aktualizacja: 16.04.2021 05:40
Jak wynika z badań, w których uczestniczyli polscy archeolodzy, w neolitycznym mieście Çatalhöyük chowano wspólnie niespokrewnione osoby. Dowodzi to istnienia organizacji społecznej, która łączyła pojedyncze osoby i grono osób zamieszkujących poszczególne domostwa.
Stanowisko archeologiczne w atalhyk
Stanowisko archeologiczne w Çatalhöyük Foto: PAP/Abaca

Jak podaje PAP, dzieci pochowane wspólnie z osobami dorosłymi w domach w jednym z najstarszych miast świata Çatalhöyük w obecnej Turcji, nie były spokrewnione ani z nimi, ani z innymi dziećmi pochowanymi obok - wynika z badań międzynarodowego zespołu naukowców, w których uczestniczyli również Polacy.

Pochówki w neolitycznych miastach

Zmarli zostali pochowani pod podłogą domostw. Podobne pochówki są odnajdywane w innych neolitycznych osadach miejskich położonych na Bliskim Wschodzie. Archeologów od lat nurtowało jednak pytanie, czy grzebano ze sobą krewnych czy raczej niespokrewnione osoby. Dlatego międzynarodowy zespół badaczy, w skład którego wchodzili naukowcy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przebadał 22 genomy pozyskane ze zmarłych pochowanych w pradziejowych miastach w Anatolii: Aşıklı Höyük oraz właśnie Çatalhöyük.


Złote Miasto Egipt 1200 PAP.png
Egipt. Archeolodzy odnaleźli zaginione "Złote Miasto” sprzed 3000 lat

Jak informują badacze w wiadomości przesłanej PAP, ustalono, że w części pradziejowych miast domy służyły jako miejsca pochówku członków grup krewniaczych, podczas gdy na innych stanowiskach, w tym na badanym przez uczonych z UAM - Çatalhöyük, osoby dorosłe i dzieci pochowane w obrębie pojedynczego domu, nie były z sobą spokrewnione. Wnioski te opublikowano w czasopiśmie "Current Biology".

– Obecność tego zwyczaju jest znana od dawna, ale sposób w jaki był on powiązany z organizacją społeczną mieszkańców tych osad pozostawał w sferze domysłów. Część badaczy zakładało, że pochowane osoby reprezentowały członków rodzin biologicznych, podczas gdy inni skłaniali się ku bardziej złożonym, nie opartym na pokrewieństwie genetycznym, strukturom – wskazują naukowcy.

W celu rozwiązania tej zagadki międzynarodowy zespół naukowców przebadał kilkadziesiąt pochówków z neolitycznych osad. Jednym z badaczy był dr Maciej Chyleński z Instytutu Biologii i Ewolucji Człowieka na Wydziale Biologii UAM, który w 2019 roku na podstawie genomów mitochondrialnych udowodnił brak pokrewieństwa w linii matczynej pomiędzy osobami pochowanymi pod podłogami domów w Çatalhöyük.

Zwyczaje pogrzebowe mieszkańców Çatalhöyük

– W kontynuacji projektu ważne było, by z jednej strony poszerzyć badania o inne stanowiska z regionu, ale przede wszystkim sięgnąć po DNA jądrowy, umożliwiający badania w dużo większej rozdzielczości, nawet mimo słabego stanu zachowania materiału genetycznego w badanych próbach. W ramach najnowszych badań przebadaliśmy ponad 60 prób z 2 stanowisk Aşıklı Höyük i Çatalhöyük, ale odpowiedniej jakości materiał genetyczny udało się pozyskać tylko dla 22 prób, najprawdopodobniej z powodu niesprzyjających warunków środowiskowych – stwierdza polski naukowiec w komunikacie udostępnionym PAP.

Wyniki badań zostały zestawione z opublikowanymi wcześniej kilkudziesięcioma genomami pozyskanymi z pochówków z trzech innych stanowisk anatolijskich: Boncuklu Höyük, Barçın i Tepecik-Çiftlik, a następnie wykorzystane do oszacowania stopnia pokrewieństwa pomiędzy osobami pochowanymi w obrębie lub w sąsiedztwie poszczególnych budynków.

W najstarszych osadach, założonych około 10 tysięcy lat temu, takich jak Boncuklu Höyük i Aşıklı Höyük zmarłych często chowano razem z krewnymi. Z kolei w Çatalhöyük i Barçın, które zostały założone około 8,5 tysiąca lat temu, pochówki wyglądały zgoła inaczej. W tym czasie osady miejskie rozrosły się i uległy stabilizacji. Wyniki z Çatalhöyük i Barçın opierały się głównie na DNA pochodzącym z pochówków dzieci i niemowląt.

Jak się okazało w budynkach charakteryzujących się mnogością takich pochówków pokrewieństwa biologiczne między pochowanymi dziećmi były stosunkowo rzadkie – zaznaczali badacze. 

Wyniki potwierdziły wcześniejsze ustalenia dr. Macieja Chyleńskiego. Więzy krewniacze nie miały wpływu na zwyczaje pogrzebowe mieszkańców Çatalhöyük. Naukowcy doszli stąd do wniosku, że że struktura społeczna w Çatalhöyük i w prawdopodobnie innych osadach z tego okresu, nie była oparta na pokrewieństwie genetycznym.

– Daleko nam jeszcze dla całkowitego zrozumienia społeczności wczesno-neolitycznych, ale z całą pewnością ich organizacja znacząco różniła się od struktury opartej o pokrewieństwo biologiczne czy patriarchalne relacje pokrewieństwa. U podstaw organizacji społecznej leżał zapewne skomplikowany system społecznie regulowanych zależności i powiązań łączący pojedyncze osoby i grono osób zamieszkujących poszczególne domostwa – stwierdza wieloletni kierownik polskich badań osady w Çatalhöyük i współautor publikacji prof. Arkadiusz Marciniak cytowany w informacji przesłanej PAP.

PAP/sa

Czytaj także

Archeolodzy twierdzą, że odnaleźli miejsce, w którym Salome poprosiła o głowę Jana Chrzciciela

Ostatnia aktualizacja: 08.01.2021 05:40
Zdaniem węgierskiego uczonego dr Gyozo Vörösa, nisza tronowa w ruinach siedziby Heroda Antypasa jest miejscem słynnego tańca pasierbicy władcy. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Brutalna śmierć faraona. Zagadka rozwiązana po 3500 latach

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2021 05:55
Przyczyną zgonu Sekenenre Tao, starożytnego władcy Egiptu, nie były, jak dotąd sądzono, rany zadane w bitwie, ale egzekucja. Do takich wniosków prowadzą wyniki skanów tomograficznych wykonanych przez egipskich archeologów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tajemnica mechanizmu z Antykithiry bliżej rozwiązania. Naukowcy stworzyli model "starożytnego komputera"

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2021 05:40
Brytyjscy badacze opracowali symulację 3D urządzenia sprzed 2000 lat. Tajemnicza maszyna służyła do przewidywania ruchów ciał niebieskich. Nowa rekonstrukcja odsłania poziom zaawansowania urządzenia. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Egipt. Archeolodzy odnaleźli zaginione "Złote Miasto” sprzed 3000 lat

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2021 05:50
- To największe odkrycie od czasu zbadania grobowca Tutanchamona w 1922 roku – ocenia prof. Betsy Brian, egiptolożka z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Baltimore.
rozwiń zwiń