X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Zygmunt Wiehler. Kompozytor ponad tysiąca piosenek

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2021 05:40
131 lat temu, 10 lutego 1890 roku, urodził się w Krakowie Zygmunt Wiehler, znany kompozytor i dyrygent. Zasłynął niezwykle znanymi kompozycjami, wśród których najbardziej popularne to "Ada, to nie wypada" i "Nie kochać w taką noc to grzech".
Zygmunt Wiehler - kopmozytor, pianista, dyrygent. rok 1939
Zygmunt Wiehler - kopmozytor, pianista, dyrygent. rok 1939Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Twórca przebojów

O jego latach młodości kroniki mówią niewiele, charakteryzując tę postać dopiero od okresu studiów muzycznych w krakowskim Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego. Naukę rozpoczął w klasie fortepianu, jednak to kompozycja i dyrygentura stały się najważniejszymi w jego późniejszym życiu dziedzinami muzyki. 

Te melodyjne utwory podśpiewywała cała Polska i to nie tylko po premierze słynnego filmu "Ada, to nie wypada" w 1936 roku, ale też wiele lat po II wojnie światowej Polskie Radio często przypominało nam te przeboje. Pojawiały się w różnych programach rewiowych, wodewilach i audycjach, także telewizyjnych. Nie były to jedyne jego przeboje - skomponował ich bez mała tysiąc. Pojawiały się jako samodzielne utwory, a także w postaci oprawy muzycznej do różnych filmów i seriali czy w komponowanych przez Wiehlera operetkach i wodewilach. Kapitalnym przykładem mogą być utwory muzyczne z serialu "Kariera Nikodema Dyzmy" z 1980 roku, choć tam w napisach końcowych widnieje pod nazwiskiem Wichler.

Kariera tego wybitnego kompozytora i dyrygenta rozpoczyna się jednak znacznie wcześniej, bo już pod koniec pierwszej dekady XX wieku. Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki tak opisuje te początki:

"Komponował już wieku 12 lat. Napisane w tym czasie tańce salonowe były wykonywane przez austriackie orkiestry wojskowe w Krakowie. Jeden z najwcześniejszych utworów – "Na falach łódź" – został włączony do ilustracji muzycznej "Kupca weneckiego" w Starym Teatrze za dyrekcji Ludwika Solskiego. Komponował pieśni solowe, a gdy zorganizował chór (1907) – również chóralne. Był kompozytorem mszy, oratoriów, kwartetów wokalnych itd. Wiele z jego pieśni wykonywał wówczas Krakowski Chór Akademicki oraz chór Lutnia".

Kompozytor i dyrygent

Wydarzenia te, będące jego debiutem kompozytorskim i dyrygenckim, jeszcze przed ukończeniem studiów, charakteryzują Wiehlera jako człowieka niezwykle energicznego, przedsiębiorczego i płodnego artystycznie. Już od najmłodszych lat w duszy i umyśle grała mu muzyka, będąca odzwierciedleniem pojawiających się trendów.

Biblioteka opisuje też kolejne zdarzenia tuż po zakończeniu studiów: "Po studiach debiutował w 1909 r. jako kapelmistrz operetek w Teatrze Ludowym w Krakowie. Pracował następnie w teatrze w Sosnowcu i ponownie w Krakowie – w teatrze „Nowości". Potem dyrygował orkiestrami w Teatrze Wielkim i Teatrze Rozmaitości "Colosseum" we Lwowie. Skomponował w tym czasie wiele jednoaktowych operetek: "Inspekcja w garnizonie", "Szkoła haftu", "Cnotliwy guwerner", "Roztrzepana Kazia' i inne.".

W swojej karierze Zygmunt Wiehler ceniony był za profesjonalizm i styl, a tam, gdzie prowadził orkiestry, chóry, teatrzyki czy kabarety podziwiano go za zmysł kierowniczy. Według wielu przekazów potrafił prowadzić nawet trudne do pogodzenia liczne grupy muzyków, umiał wpływać na chimeryczne zachowania aktorów - jednym słowem pozytywnie wpływał na chęć do pracy z nim i odpowiednie podporządkowanie się jego kierowniczej roli. Nie był przy tym gwiazdorski, a całą swoją energię twórczą skupiał na muzyce.

Teatr i kabaret

Okres lat 20. XX wieku rozpoczął od kilku znaczących sukcesów. W archiwach Biblioteki znajdują się zapiski mówiące, że "Po powrocie do Polski pracował w Krakowie w operetce w teatrze "Nowości". Skomponował 3- aktową operetkę do libretta Stefana Turskiego pt. "Gwiazda Kaukazu", wystawioną w Krakowie w 1920 r. oraz w 1921 r. w warszawskim teatrze "Nowości". Operetka zyskała wyśmienite recenzje, m.in. Stanisław Niewiadomski oceniał ją jako jedyną polską operetkę z półgodzinnymi, dramatycznymi finałami; przyrównywał ją do kompozycji Ferenca Lehára, Imre Kalmana itd. Sukces operetki spowodował przeniesienie się Zygmunta Wiehlera na stałe do Warszawy i jego engagement najpierw do teatru "Wodewil", a następnie do "Nowości" – na stanowisko dyrygenta. Jednocześnie zaczął dyrygować niewielką orkiestrą w teatrze "Qui pro Quo", którą prowadził do 1927 roku. Również dla "Qui pro Quo" komponował i wystawiał operetki – "Niebieski ptak" (1930), "Amerykanka" i inne".

W tamtym okresie niezwykła popularność osiągnęły teatry wodewilowe i teatry kabaretowe właśnie. To w nich prowadził zespoły muzyczne jako dyrygent, często do własnych kompozycji, ale też był kierownikiem muzycznym. Wśród tych miejsc wyróżniają się znane do dzisiaj z wielu przekazów historycznych warszawskie kabarety Qui Pro Quo, Perskie Oko, Morskie Oko, Cyganeria, Wesoły wieczór czy Wielka Rewia. W tym też czasie komponował wiele piosenek dla gwiazd scen warszawskich, jak choćby dla Miry Zimińskiej do tekstów Juliana Tuwima: "Ewa – kobieta – to ja" i "List zza oceanu".

Operetki i wodewile

Nie tylko popularne piosenki były jego domeną - w swojej karierze często komponował muzykę symfoniczną czy chóralną... a nawet baletową. O operetkach i wodewilach już wspominaliśmy. To na potrzeby Pierwszej Wystawy Poznańskiej w 1929 roku skomponował wspólnie z Leonem Schillerem wielką rewię polską. Cieszyła sie ona znaczącą popularnością i uznaniem krytyki muzycznej. Baletem w dużej mierze najpełniej zajął się w latach 1935-39 będąc kierownikiem Baletu Parnella.

W pracy zbiorowej pt. "Kompozytorzy polscy 1918-2000" oraz w "Encyklopedii Muzycznej PWM" pojawiają się niezwykle ciekawe informacje o sukcesach Wiehlera także w tym zakresie: "W 1936 na igrzyskach olimpijskich w Berlinie otrzymał brązowy medal za muzykę baletową. W tym samym roku na Olimpiadzie Tanecznej w Berlinie otrzymał złoty medal i nagrody za cztery balety: "Dożynki", "Lajkonik krakowski", "Umarł Maciek, umarł" i "Wesele łowickie".

Także po II wojnie światowej zajmował się dyrygenturą i komponowaniem różnego rodzaju utworów muzycznych... zarówno tych do śpiewania jak i tych do filmów, kabaretów i operetek. Zmarł w Warszawie w grudniu 1977 roku. Pochowano go na Starych Powązkach w Warszawie. Wspomnijmy tego wspaniałego kompozytora, nucąc jego nieśmiertelne przeboje.

PP

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak