X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Wiadomości

"Pejzaż brazylijski" skradziono po wojnie. Muzeum Narodowe w Lublinie odzyskało cenny obraz

Ostatnia aktualizacja: 04.12.2020 16:48
Muzeum Narodowe w Lublinie odzyskało XVII-wieczny obraz holenderskiego pejzażysty Fransa Posta. Skradziony po wojnie obraz odnalazł się, w okrojonym kształcie, w Muzeum Narodowym w Warszawie, które w 1949 r. kupiło go, nie znając pochodzenia dzieła.
Obraz Fransa Posta pod tytułem Pejzaż brazylijski
Obraz Fransa Posta pod tytułem "Pejzaż brazylijski"Foto: Muzeum Narodowe w Lublinie/Twitter

pap_gryka.jpg
Kolejne utracone dzieło sztuki wraca do Polski. Akwarela "Gryka" już w Muzeum Narodowym

Chodzi o datowany na lata 1650-1680 obraz Posta pod tytułem "Pejzaż brazylijski". "W listopadzie 2020 r., dzięki dobrej woli Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowe w Lublinie z powrotem stało się właścicielem dzieła" - poinformowało w piątek w komunikacie Muzeum Narodowe w Lublinie (dawniej Muzeum Lubelskie).

Obraz Posta w przedwojennych księgach inwentarzowych lubelskiego muzeum widniał pod tytułem "Egzotyczny widok". Według ustaleń muzealników obraz został skradziony po wojnie z ówczesnej siedziby muzeum, która wtedy mieściła się przy ul. Narutowicza w Lublinie.

Tuż po wybuchu II wojny światowej ten budynek muzeum po bombardowaniu miasta został częściowo uszkodzony, a następnie zajęty przez Niemców, którzy dokonali zaewidencjonowania zbiorów na własnych zasadach, oznakowując je nowymi numerami oraz zakładając im karty z fotografiami. W 1940 r. okupanci zorganizowali też w tej siedzibie magazyn zbiorów rabowanych z terenów Lublina oraz wschodniej Polski.

Strata wojenna

Dzieło Posta było uznawane za stratę wojenną, czyli dzieło utracone w wyniku II wojny światowej i wywiezione z terenów Polski. W 2017 r. kustosz Muzeum Narodowego w Lublinie Helena Jankowska-Paluch analizując wykazy strat wojennych odnalazła obraz w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Nabycie dzieła zaoferowano tej placówce 9 grudnia 1948 r., a 16 marca 1949 r. komisyjnie podjęta została decyzja o zakupie obrazu za 50 tys. zł. Archiwalne dokumenty dotyczące nabycia obrazu przez Muzeum Narodowe w Warszawie potwierdzają, że pochodzi on z Lublina.

Jednak utracony przez lubelskie muzeum obraz Posta miał większe wymiary i rozleglejszą kompozycję, niż ten znaleziony w muzeum w Warszawie. Był na nim też podpis artysty, a także dziura w płótnie, której nie było na obrazie kupionym przez placówkę w Warszawie.

Dotychczasowe ustalenia wskazują, że po kradzieży płótno przycięto ze wszystkich stron - w tym tę cześć obrazu, w której była dziura - i nabito na nowe krosno. Obraz utracił ok. 45 proc. powierzchni lica. - Takie działanie każdy konserwator dzieł sztuki uznałby za barbarzyńskie i z pewnością zabiegów tych nie dokonał żaden muzealnik - czytamy w komunikacie muzeum.

Za grabież obrazu prawdopodobnie nie odpowiadają okupanci, a powojenni szabrownicy i dzieło nie zostało wywiezione za granicę. Utraciło więc status straty wojennej.

Muzealnicy przypuszczają, że Niemcy nie wywieźli obrazu, ponieważ nie znali twórczości Fransa Posta i nie odczytali prawidłowo podpisu artysty na płótnie. W niemieckiej dokumentacji widnieje zapis: "E. Post, malowane w stylu francuskiej szkoły XVIII wieku".

Gliński Malczewski PAP-1200.jpg
Odzyskany obraz Jacka Malczewskiego trafił do Muzeum Narodowego

Holenderski pejzażysta

Frans Janszoon Post (1612 - 1680) był holenderskim malarzem pejzażystą. Jest uważany za pierwszego Europejczyka, który malował krajobrazy Ameryki Południowej. W latach 1637-1644 brał udział w wyprawie do Brazylii zorganizowanej przez Kompanię Zachodnioindyjską. W czasie podróży artysta namalował kilka obrazów i wykonał wiele dokładnych rysunków i szkiców, które posłużyły mu później do dalszej pracy. Po powrocie do Holandii malarz osiadł w Haarlemie.

Artysta malował przede wszystkim brazylijskie pejzaże, przedstawiał na nich florę i faunę oraz niewielkie scenki rodzajowe z tubylcami. Jego prace odznaczają się dokładnością i precyzją wykonania, świeżą kolorystyką i nastrojowością. Za życia był ceniony głównie ze względu na egzotykę przedstawień, w wieku XX uważano go za prymitywistę. Krytycy sztuki podkreślają spontaniczny i bardzo indywidualny sposób obrazowania stosowany przez Posta. Zbiory prac tego twórcy posiadają m.in. Muzeum w Luwrze, National Gallery of Ireland i Ham House w Londynie.

"Pejzaż brazylijski" to jedyne dzieło Fransa Posta znajdujące się w Polsce. Muzeum Narodowe w Lublinie zgodziło się, by obraz przez najbliższe lata pozostał w depozycie Muzeum Narodowego w Warszawie. Płótno jest prezentowane w tamtejszej Galerii Sztuki Dawnej.

pkur

Czytaj także

Obraz zaginął w czasie wojny. Teraz odnalazła go warszawska policja

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 15:40
- Stołeczni policjanci zabezpieczyli cenny obraz, utracony w czasie wojny. Funkcjonariusze ustalili, że dzieło Jana Styki "Neron w Baiae" zostało wystawione na sprzedaż w jednym z warszawskich domów aukcyjnych - powiedział IAR Piotr Świstak ze stołecznej policji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Badacz strat wojennych: zatrudnić naukowców i stworzyć repozytorium danych

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2020 09:00
- Dane dotyczące naszych strat w dziedzinie dzieł sztuki po II wojnie światowej zostały zaniżone - mówił w Polskim Radiu 24 dr Robert Kudelski z Polskiej Grupy Zbrojeniowej.
rozwiń zwiń