X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Wiadomości

"Ślad pamięci po człowieku odważnym". Odsłonięto tablicę upamiętniającą Chaima Yisroela Eissa

Ostatnia aktualizacja: 22.11.2021 14:02
W Ustrzykach Dolnych odsłonięto tablicę upamiętniającą Chaima Yisroela Eissa, członka grupy Ładosia. To właśnie w tym mieście urodził się Eiss, który w czasie wojny stworzył sieć przemytu paszportów do gett znajdujących się na terenie okupowanej Polski.
Tablica upamiętniająca Chaima Yisroela Eissa
Tablica upamiętniająca Chaima Yisroela EissaFoto: PAP/Darek Delmanowicz

Grupa Ładosia była polsko-żydowską strukturą zajmującą się masowym fałszowaniem dokumentów dla próbujących wydostać się z Europy Żydów podczas II wojny światowej. Działała w latach 1942-43 w polskim poselstwie w Bernie w Szwajcarii i wydawała paszporty państw Ameryki Południowej. Kierował nią Aleksander Ładoś.

Wierność humanistycznym zasadom

"Uważam za niezwykle istotne, abyśmy pamiętali o ludziach, którzy nie byli obojętni na niemiecką, hitlerowską przemoc wobec narodu żydowskiego. Pomimo śmiertelnego zagrożenia dochowali wierności humanistycznym zasadom, empatii, solidarności i braterstwa" – napisała w liście do uczestników uroczystości marszałek Sejmu Elżbieta Witek.

Podkreśliła, że "na karty historii przywrócona została grupa Ładosia, do której należał Chaim Yisroel Eiss".

"Jego działalność była odpowiedzią na eksterminacje naszych żydowskich współobywateli. Była również reakcją na milczenie, wręcz obojętność Zachodu w obliczu ogromu niemieckich zbrodni" – zauważyła marszałek Witek.

Godność człowieka

Z kolei prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki przypomniał, że odsłonięcie tablicy jest pozostawieniem "śladu pamięci po człowieku odważnym".

- Agendy emigracyjnego rządu polskiego, grupa Aleksandra Ładosia współpracująca z naszym bohaterem, Eissem, dołączają dzisiaj w Ustrzykach Dolnych do szlaku walki o z jednej strony niepodległość, a z drugiej strony o godność drugiego człowieka - mówił prezes IPN.

Jak zaznaczył, "bez Aleksandra Ładosia i bez Chaima Eissa nie byłoby możliwości uratowania kilku tysięcy Żydów w Polsce".

Ratunek przed wywózką

Produkowane przez grupę Ładosia fałszywe dokumenty trafiały do Żydów, którzy dzięki nim unikali wywózek do niemieckich obozów zagłady. Posiadacze paszportów trafiali do obozów dla internowanych w Niemczech, m.in. w Tittmoning, Liebenau, Boelsenberg oraz do okupowanej Francji w Vittel, dzięki czemu część z nich doczekała końca wojny.

W skład grupy Ładosia (określanej także jako Grupa Berneńska) wchodzili dyplomaci żydowskiego i polskiego pochodzenia, m.in. konsul Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie w latach 1939-45 Konstanty Rokicki, ambasador Aleksander Ładoś, jego zastępca Stefan Ryniewicz i dyplomata Juliusz Kuehl. Należeli do niej także poseł na Sejm II RP Abraham Silberschein oraz przedstawiciel organizacji żydowskich Chaim Eiss.

Chaim, czyli życie

Chaim Yisroel Eiss urodził się w 1876 w Ustrzykach w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej. Miał dziesięcioro rodzeństwa, z których żadne nie dożyło wieku dorosłego. Imię Chaim, oznaczające "życie" ma charakter symboliczny – zostało Eissowi nadane jako jedynemu dziecku, które przeżyło.

Do Szwajcarii przybył w 1900 roku, by rozpocząć studia. W czasie I wojny światowej pomagał uchodźcom, działał w społeczności żydowskiej; był jednym z założycieli i liderów międzynarodowej organizacji politycznej Agudat Israel. Zdobyte kontakty wykorzystywał w czasie II wojny światowej, by ratować Żydów skazanych przez Niemców na zagładę.

Rola w grupie Ładosia

Nawiązawszy współpracę z dyplomatami z polskiego poselstwa w Bernie stworzył sieć przemytu paszportów do gett znajdujących się na terenie okupowanej Polski. Współfinansował działania grupy Ładosia, zdobywał listy z nazwiskami Żydów, dla których przygotowywane były dokumenty oraz zdjęcia niezbędne do wystawienia paszportów. Zmarł na zawał serca w 1943 roku.

Tablica pamiątkowa została sfinansowana ze środków Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN. Jej odsłonięcia dokonali prezes IPN dr Nawrocki oraz wicedyrektor Instytutu Pileckiego Anna Gutkowska.

fc

Czytaj także

"Ładosiów było więcej". Zaprezentowano publikację o polskich dyplomatach ratujących Żydów z Holokaustu

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2020 18:07
Pomoc Żydom podczas Holokaustu była wpisana w działania całej polskiej dyplomacji, nie tylko Grupy Berneńskiej - podkreślono w piątek w Warszawie na promocji publikacji "Poselstwo RP w Bernie. Przemilczana historia" dr Danuty Drywy. - Ładosiów było więcej - ocenił ambasador RP w Turcji Jakub Kumoch.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pomagali Żydom, narażając życie. Sejm ustanowił 2021 Rokiem Grupy Ładosia

Ostatnia aktualizacja: 21.01.2021 23:10
Sejm niemal jednogłośnie przyjął uchwałę ustanawiającą rok 2021 Rokiem Grupy Ładosia. Składała się ona z polskich dyplomatów i żydowskich działaczy, którzy w latach Holokaustu ratowali Żydów przed eksterminacją z rąk niemieckiej III Rzeszy.
rozwiń zwiń