X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Wiadomości

Na warszawskim Żoliborzu upamiętniono żołnierzy "Żywiciela". "Marzy nam się ideowa sztafeta pokoleń"

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2021 13:06
Złożeniem wieńców i salwą honorową uczczono przy pomniku Żołnierzy "Żywiciela" na stołecznym Żoliborzu zbliżającą się 77. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Walki w tej dzielnicy zaczęły się 1 sierpnia, na kilka godzin przed wybuchem zrywu w innych dzielnicach.
Uroczystość przy kamieniu Żołnierzom Żywiciela w Parku im. Żołnierzy Żywiciela przy ulicy Popiełuszki w Warszawie
Uroczystość przy kamieniu "Żołnierzom Żywiciela" w Parku im. Żołnierzy "Żywiciela" przy ulicy Popiełuszki w WarszawieFoto: PAP/Wojciech Olkuś

powstanie warszawskie pomnik free shutt 1200  .jpg
77. rocznica Powstania Warszawskiego. Program obchodów

Pomnik "Żywiciela" jest jednym z najważniejszych żoliborskich miejsc pamięci o Powstaniu Warszawskim. Tradycyjnie, już przed rocznicą wybuchu walk zbierają się przy nim powstańcy walczący w tej części miasta oraz żołnierze partyzanckich oddziałów Armii Krajowej, które niosły pomoc walczącej dzielnicy od strony Bielan i Puszczy Kampinoskiej.

W imieniu żołnierzy Armii Krajowej przemawiał prezes Stowarzyszenie Żołnierzy Armii Krajowej Żywiciel i Miłośników Ich Tradycji plutonowy podchorąży Wacław Gluth-Nowowiejski ps. "Wacek". W czasie powstania na Żoliborzu walczył jako dowódca drużyny w Zgrupowaniu "Żmija".

Został ranny i jako jeden z niewielu żołnierzy ocalał z pacyfikacji Marymontu przeprowadzonej przez Niemców 14 września.

Czytaj też:

"Marzy nam się prężna, ideowa sztafeta pokoleń"

Po zakończeniu walk, do połowy listopada ukrywał się w ruinach Warszawy. W latach 1948-1953 był więziony przez komunistów. W krótkim przemówieniu stwierdził, że bardzo cieszy się, że ponownie widzi swoich towarzyszy broni, po długim i trudnym dla nich okresie epidemii koronawirusa.

"Dziękuję Wam za wytrwałość, odpowiedzialność i dyscyplinę" – podkreślił. Dodał, że w ostatnim czasie szczególnym wsparciem dla weteranów było "młodsze silne ramię niezawodnych wolontariuszy". Zwracając się do młodych uczestników uroczystości stwierdził, że "nie chce, aby jego pokolenie nie kojarzyło im się wyłącznie z krzyżami". - Marzy nam się prężna, ideowa sztafeta pokoleń, która czerpiąc z najlepszych tradycji Polskiego Państwa Podziemnego i środowisk kombatanckich zadba o wolną Polskę – stwierdził weteran.

Powstanie Warszawskie - zobacz serwis specjalny

Podziękował również za pamięć o poległych, ponieważ jak stwierdził, jest to również wyraz szacunku wobec etosu i wartości reprezentowanych przez żołnierzy Armii Krajowej. W tym kontekście przypomniał słowa przysięgi żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego, której przesłaniem było stawianie dobra Polski ponad własnym interesem.


Posłuchaj
00:32 11220237_1zyw1.mp3 Prezes Stowarzyszenie Żołnierzy Armii Krajowej Żywiciel i Miłośników Ich Tradycji plutonowy podchorąży Wacław Gluth-Nowowiejski (źr. IAR)

 

Głos zabrał również burmistrz dzielnicy Żoliborz Paweł Michalec. Podkreślił znaczenie pomnika "Żywiciela" dla żoliborskiej pamięci o Powstaniu Warszawskim. W jego opinii dla budowaniu pamięci o wydarzeniach sprzed 77 lat wciąż najważniejsza jest jednak "siła witalna i skromność" powstańców. Zapowiedział również renowację miejsca pamięci upamiętniającego pierwszy bój Powstania Warszawskiego pomiędzy ulicami Krasińskiego i Suzina. Tam, strzały padły już o 13.30 1 sierpnia 1944 r. Dodał, że w tę inicjatywę zaangażowani są żołnierze Żywiciela. Zaprosił na uroczystości, które odbędą się w tym miejscu 1 sierpnia o 10:00.

Czytaj także: 

W czasie uroczystości w intencji żołnierzy powstania i poległych mieszkańców stolicy została odmówiona modlitwa poprowadzona przez kapelana weteranów "Żywiciela" księdza Marcina Juraka z Parafii Matki Bożej Królowej Polski na Marymoncie. Po modlitwie wymieniono nazwiska powstańców z "Żywiciela", którzy zmarli w ostatnim roku. Odśpiewano "Marsz Żoliborza" napisany w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego.

Odczytano również "Żoliborskie Credo" przygotowane przez weteranów "Żywiciela". W krótkim przesłaniu przypomnieli o wartościach przyświecających walce prowadzonej przez Polskie Państwo Podziemne oraz podkreślili sens Powstania Warszawskiego, który ich zdaniem jest w ostatnich latach niesłusznie podważany.

Apel Pamięci

W Apelu Pamięci przypomniano nie tylko ofiary walk toczonych od 1 sierpnia do 30 września 1944 r. na Żoliborzu, ale także ofiary powojennego terroru komunistycznego. Oddano trzykrotną salwę honorową. Na zakończenie przedstawiciele m.in. prezydenta, rządu, parlamentu, władz miasta i dzielnicy Żoliborz oraz organizacji kombatanckich i mieszkańcy złożyli pod pomnikiem wieńce i kwiaty. Hołd bohaterom powstania oddały także przybyłe poczty sztandarowe, głównie żoliborskich szkół.

Po uroczystości przed pomnikiem Żołnierzy "Żywiciela" delegacje przeszły na ul. Suzina, gdzie upamiętniono żołnierzy Organizacji Wojskowej Polskiej Partii Socjalistycznej z batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego, którzy polegli w pierwszym boju powstania na Żoliborzu.

"Rzeczpospolita Żoliborska"

1 sierpnia 1944 roku ok. godz. 13.30 na ul. Krasińskiego żołnierze AK, którzy przenosili broń na miejsce koncentracji jednego z oddziałów, natknęli się na patrol niemiecki. Rozpoczęła się długa wymiana ognia. Niemcy ściągnęli posiłki ze Śródmieścia, a do walk przyłączyły się kolejne powstańcze oddziały. Przez cały okres powstania Żoliborz - odcięty od Śródmieścia przez siły niemieckie na linii Dworca Gdańskiego - stanowił powstańcze państwo "Rzeczpospolitą Żoliborską" ze sprawnie zorganizowaną administracją wojskową i cywilną. Oprócz sześciu zgrupowań – "Żaglowiec", "Żbik", "Żmija", "Żniwiarz", "Żubr" i "Żyrafa" - na Żoliborzu działała także służba sanitarna, a harcerze kanałami przenosili meldunki. Do walki o Żoliborz w połowie września dołączyły oddziały 2 Dywizji Wojska Polskiego, które przeprawiły się z praskiego brzegu Wisły. Z powodu braku wsparcia wojsk sowieckich ich misja zakończyła się klęską.

Żołnierze walczący na Żoliborzu podkreślają rolę swojego dowódcy "Żywiciela" - płk Mieczysława Niedzielskiego, który mimo odniesionych ran do końca dowodził obroną dzielnicy. Po wojnie płk Mieczysław Niedzielski "Żywiciel" trafił do USA, gdzie pracował jako robotnik. Zmarł 18 maja 1980 roku w Chicago w wieku 83 lat. Jego prochy sprowadzono do Polski we wrześniu 1992 roku i złożono na Powązkach Wojskowych w kwaterze powstańczej, gdzie spoczywają jego podkomendni.

Powstanie Warszawskie zakończyło się na Żoliborzu dopiero 30 września. "Żywiciel" mimo dramatycznej sytuacji militarnej nie chciał poddawać dzielnicy, podporządkował się jednak rozkazom dowódcy powstania gen. Tadeusza Komorowskiego "Bora". Do niewoli poszło ok. 1500 żoliborskich żołnierzy AK.


Czytaj także:

***

Polskie Radio aktywnie włącza się w obchody w 77. rocznicy Powstania Warszawskiego. Wszystkie anteny publicznego nadawcy przygotowały szereg unikatowych materiałów, zawierających m.in. archiwalne nagrania oraz rozmowy z ekspertami i historykami. 1 sierpnia z radioodbiorników płynąć będą dźwięki powstańczych pieśni oraz wspomnienia tych, którzy w 1944 roku bohatersko walczyli o Warszawę i wolną Polskę.

PAP/IAR/in./

PAP PAP

Czytaj także

77. rocznica Powstania Warszawskiego. Znamy program obchodów

Ostatnia aktualizacja: 26.07.2021 17:30
Tegoroczny program obchodów rocznicy Powstania Warszawskiego został rozplanowany na ponad dwa tygodnie. Wśród wydarzeń znalazły się m.in. wernisaż wystawy "Hello Helka. Nowelka na papier i wojnę", zlot harcerski, a także spotkanie powstańców z udziałem prezydentów Polski i Warszawy. Jak co roku, na Mokotowie zapłonie także Znicz Pamięci, który będzie płonął 63 dni - tyle, ile trwało powstanie. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prezydent: nie byłoby suwerennej Polski bez bohaterstwa powstańców warszawskich

Ostatnia aktualizacja: 30.07.2021 12:00
Prezydent Andrzej Duda powiedział, że nie byłoby wolnej i suwerennej Polski bez bohaterstwa powstańców warszawskich. Z okazji 77. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego prezydent spotkał się z powstańcami w Muzeum Powstania Warszawskiego.
rozwiń zwiń