X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Wiadomości

IPN: prawdopodobnie znaleziono szczątki ofiary obławy augustowskiej

Ostatnia aktualizacja: 30.10.2019 14:30
Specjaliści Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnaleźli szczątki najprawdopodobniej ppor. Wacława Sobolewskiego ps. "Sęk" - jednej z ofiar obławy augustowskiej z 1945 r. - podał IPN. Do odnalezienia szczątków doszło w okolicach Augustowa na Podlasiu.
Poszukiwania IPN w pobliżu wsi Osowy Grąd
Poszukiwania IPN w pobliżu wsi Osowy GrądFoto: IPN/Biuro Poszukiwań

Wacław Sobolewski "Sęk", "Skała" był jednym z dowódców oddziałów partyzanckich z okolic Augustowa, które po wojnie - w ramach obławy augustowskiej - padły ofiarą agresji ze strony Sowietów.

Relacje wskazują, że został zastrzelony podczas próby ucieczki w trakcie konwojowania go po zatrzymaniu we wsi Kamienna Nowa niedaleko Dąbrowy Białostockiej.

Wcześniej, podczas wojny obronnej 1939 r. walczył pod Mławą, a następnie w obronie Warszawy.

obława-augustowska_PAP_663.jpg
Obława Augustowska: zginęli, bo byli Polakami

Wacław Sobolewski "Sęk", "Skała" był jednym z dowódców oddziałów partyzanckich z okolic Augustowa, które po wojnie - w ramach obławy augustowskiej - padły ofiarą agresji ze strony Sowietów. W 1945 r. ok. 30-osobowy oddział pod dowództwem "Sęka" - jak przypomniał IPN - dokonał szeregu akcji zbrojnych skierowanych przeciwko przedstawicielom władzy ludowej, posterunkom MO i UB, a także transportom. Relacje wskazują, że podczas obławy został zatrzymany przez Sowietów i zastrzelony w trakcie próby ucieczki. Wcześniej, podczas wojny obronnej 1939 r. walczył pod Mławą, a następnie w obronie Warszawy.

Specjaliści IPN szczątki odnaleźli w pobliżu wsi Osowy Grąd niedaleko Augustowa. "W miejscu prowadzonych przez BPiI prac odnaleziono szczątki jednej osoby. Zostaną one poddane identyfikacji genetycznej celem ustalenia tożsamości i sprawdzenia, czy należą one do ppor. Wacława Sobolewskiego" - poinformował IPN i podkreślił, że jeżeli badania DNA potwierdzą tożsamość "Sęka", będzie to bardzo ważny krok w przywracaniu pamięci o ofiarach zbrodni z lipca 1945 r.

Wspomnienia brata

Prace poszukiwawcze, dzięki którym archeolodzy IPN odnaleźli szczątki, prowadzono w miejscu domniemanego pochówku ofiary. Miejsce to ustalił IPN w Białymstoku w wyniku kwerendy archiwalnej i rozmów z mieszkańcami regionu. To przypuszczenie potwierdzają - jak podał Instytut - zarówno wspomnienia spisane w 1987 r. przez brata "Sęka" - Tadeusza Sobolewskiego, jak i relacje przekazane przez żyjącego świadka zabójstwa Wacława Sobolewskiego.

"Ze wspomnień naocznego świadka wynika, iż ofiara została zamordowana przy próbie ucieczki z sowieckiego konwoju, który prowadził go do pobliskiego Augustowa. Ciało zastrzelonego "Sęka" miało zostać przewiezione w pobliże ówczesnych poniemieckich okopów i tam zakopane" - podał Instytut, który dodał, że wiedza o miejscu pochówku była "względnie powszechna". Np. w publikacji Jerzego Zdzisława Sobolewskiego "Życie i przygody w PRL" przytoczone są słowa jednego z rolników, który pytany w pobliżu miejsca pogrzebania zwłok i rok po śmierci "Sęka", odpowiedział: "To tam, gdzie żyto rośnie bujniej...".

Na stronie IPN można też zapoznać się z relacją Tadeusza Sobolewskiego, który opisał okoliczności śmierci brata. "Po kilkunastu dniach "Sęka" zabrało dwóch bojców i poprowadziło do Augustowa, odległego o około 12 km. W miejscowości Osowy Grąd, jeden z bojców wszedł do pobliskiego domu, gdzie był zainstalowany wojskowy telefon. "Sęk" pozostał z jednym tylko bojcem. Mając ręce skute do przodu - grzmotnął kajdankami w łeb bolszewika. Ten wywrócił się zamroczony, a +Sęk+ zaczął uciekać w kierunku pobliskiego lasu. Ucieczka nie rokowała wielkich nadziei, był przecież skuty, a ponadto w czasie badań mocno pobity. Stąd też bieg jego nie był szybki. Drugi bojec wybiegł z mieszkania i widząc, co się dzieje, puścił serię z automatu w kierunku uciekającego. Niestety, była celna – "Sęk" upadł. Ogłuszony bojec odzyskał przytomność i obaj mordercy podeszli do leżącego. Widząc, że jeszcze żyje – jeden z nich oddał serię z automatu wzdłuż ciała. Ciało załadowali na chłopską furmankę i zawieźli do znajdujących się w pobliżu okopów po artylerii niemieckiej i tam zakopali" - czytamy.

Poszukiwanie ofiar

Obława augustowska, do której doszło w lipcu 1945 r., uważana jest przez historyków za największą sowiecką zbrodnię popełnioną na Polakach po II wojnie światowej. Miała na celu wyeliminowanie zbrojnego, niepodległościowego polskiego podziemia oraz pacyfikację nieprzychylnej Sowietom miejscowej ludności. Akcja była wykonywana regularnymi oddziałami Armii Czerwonej, siłami jednostek specjalnych NKWD i oddziałów "Smiersz" (sowieckiego kontrwywiadu wojskowego) przy współpracy funkcjonariuszy UB z jednostek terenowych. W ramach obławy zatrzymano ok. siedem tysięcy osób, zginęło z nich ok. 600.

Wciąż nie wiadomo, gdzie są groby ofiar - ustalenie tego miejsca (lub miejsc) to jeden z celów trwającego od lat śledztwa prokuratorów białostockiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. W ramach śledztwa, biegli z zakresu kartografii analizowali powojenne zdjęcia lotnicze i wskazali ponad 60 miejsc na Białorusi - większość w okolicach miejscowości Kalety - gdzie mogą być jamy grobowe. Białoruś odmówiła jednak pomocy prawnej w tej sprawie. Prace sondażowe w miejscach wskazanych w Polsce również nie dały rezultatu. Znaleziono w nich pojedyncze szczątki ludzkie.

Według historyka Nikity Pietrowa z rosyjskiego Memoriału, który m.in. bada zbrodnie stalinowskie, dokumentację w sprawie obławy augustowskiej można odnaleźć w Rosji, m.in. w archiwach Federalnej Służby Bezpieczeństwa. W rozmowie z PAP w grudniu 2012 r. badacz podkreślił, że FSB, która jest spadkobierczynią KGB i NKWD, ma 575 teczek personalnych polskich ofiar z 1945 r. W archiwum FSB mogą być też dokumenty dotyczące sposobu, w jaki Polacy byli przetrzymywani, przewożeni i zamordowani. Dokumentów należy też szukać w Centralnym Archiwum Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej


PAP/agkm

 

Czytaj także

Niezależne Zrzeszenie Studentów - uczelniana Solidarność

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2021 05:55
40 lat temu, 17 lutego 1981 roku, Niezależne Zrzeszenie Studentów zostało zarejestrowane przez ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Brześć - pokaz jedności niemiecko-sowieckiej

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2020 05:55
22 września 1939 roku w Brześciu nad Bugiem odbyła się wspólna defilada wojsk niemieckich i sowieckich. Armie sprzymierzone przeciwko Polsce urządziły pokaz siły i triumfu nad narodem polskim.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Obława augustowska: sondaże archeologiczne bez rezultatu. "Ślad urywa się na Białorusi"

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2016 17:10
Bez "oczekiwanych rezultatów" zakończyły się kolejne archeologiczne prace sondażowe, które w poniedziałek i wtorek przeprowadzono w okolicach drogi Rygol-Giby (Podlaskie) w ramach śledztwa dotyczącego obławy augustowskiej z 1945 r. - poinformował IPN.
rozwiń zwiń

Czytaj także

71. rocznica obławy augustowskiej. "Niewyjaśniona zbrodnia na Polakach"

Ostatnia aktualizacja: 12.07.2016 06:53
71 lat temu, 12 lipca 1945 r., oddziały NKWD i Smiersz rozpoczęły na Suwalszczyźnie operację, w której zginęło co najmniej 592 działaczy podziemia niepodległościowego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

IPN: groby zamordowanych w obławie mogą być po stronie białoruskiej

Ostatnia aktualizacja: 14.07.2016 08:00
IPN przypuszcza, że ofiary obławy augustowskiej, zamordowane przez Sowietów, mogą spoczywać po białoruskiej stronie granicy. Akcja armii sowieckiej objęła nie tylko tereny Polski, ale częściowo również obecnej Białorusi i Litwy, do linii Niemna – tak wynika z dokumentów radzieckich. Rosja i Białoruś do tej pory odmawiają pomocy prawnej w sprawie śledztwa, dotyczącego tego wydarzenia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W Augustowie stanie pomnik w hołdzie ofiarom obławy augustowskiej

Ostatnia aktualizacja: 03.09.2019 12:34
Pomnik w hołdzie ofiarom obławy augustowskiej stanie we wrześniu w Augustowie (Podlaskie). Podobny postument ponad rok temu został odsłonięty w Suwałkach. Obława augustowska to największa zbrodnia dokonana na Polakach po II wojnie światowej. W Suwałkach w czerwcu ubiegłego roku został ustawiony pierwszy w Polsce pomnik ofiar obławy augustowskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Odsłonięto pomnik w hołdzie ofiarom obławy augustowskiej. "Będziemy o tym pamiętać"

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2019 16:54
Pomnik w hołdzie ofiarom obławy augustowskiej z lipca 1945 roku został w poniedziałek odsłonięty w Augustowie (województwo podlaskie). Obława augustowska, to największa zbrodnia dokonana na Polakach po II wojnie światowej. Wciąż nie wiadomo, ile dokładnie osób zginęło i gdzie są ich groby.
rozwiń zwiń