more_horiz
Gospodarka

UOKiK proponuje stworzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, która zwiększy ochronę nabywców mieszkań przed upadkiem dewelopera

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2019 11:44
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Niechciał zaproponował stworzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, tworzącego „poduszkę finansową” zabezpieczająca w razie upadłości firmy deweloperskiej. Środki mają pochodzić z rachunków powierniczych deweloperów. Eksperci są za, branża - przyjmuje propozycję z niechęcią.
UOKiK proponuje stworzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, która zwiększy ochronę nabywców mieszkań przed upadkiem dewelopera.
UOKiK proponuje stworzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, która zwiększy ochronę nabywców mieszkań przed upadkiem dewelopera.Foto: pixabay

Deweloperzy uważają, że funkcjonują już skuteczne zabezpieczenia klientów przed upadkiem dewelopera, natomiast nowa danina zwiększy koszty budowy i tym samym ceny nowych mieszkań.

Deweloperski Fundusz Gwarancyjny tworzony ze składek gromadzonych na rachunkach powierniczych

Prezes UOKiK chce, aby w projekcie nowelizacji ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego wprowadzić dodatkową składkę odprowadzaną z rachunku powierniczego, a gromadzone środki przeznaczyć w razie upadłości dewelopera.

UOKiK chciałby, aby nowelizacja ustawy weszła w życie z początkiem 2020 roku.

Fundusz ma być narzędziem chroniącym nabywców mieszkań

- Zakup mieszkania to często dla Polaków największy wydatek w życiu. Przeznaczamy na mieszkanie kilkaset tysięcy, które w pewnych okresach - między wpłatą a otrzymaniem aktu własności - w ogóle nie są chronione. Nowelizacja ustawy to zmieni" - podał prezes UOKiK.

Zgromadzone w Funduszu środki maja pokryć upadłość jednego albo dwóch mniejszych deweloperów

Jak wyjaśnia, chodzi o odprowadzenie, na rzecz Funduszu, pewnej kwoty od każdej wpłaty na rachunek powierniczy - dla rachunku otwartego maksymalnie do 5 proc., a dla zamkniętego - do 1 proc. W rzeczywistości będą to kwoty na poziomie mniejszym niż jeden procent dla obu rachunków" - tłumaczył w wywiadzie dla PAP.

- Składka na tym poziomie pozwoli pokryć upadłość jednego dużego i dwóch mniejszych deweloperów w ciągu pięciu lat" - podkreślił Niechciał.

Jak zaznaczył Niechciał, na ten cel potrzebne będzie ok. 135 mln zł rocznie. "Opierając się na tym, co mówią deweloperzy, obecnie na rachunkach powierniczych deweloperzy mogą mieć zgromadzonych ok. 40 mld zł. Za te pieniądze zamierzają wybudować ok. 100 tys. mieszkań rocznie, do 200 tys. w ciągu dwóch lat" - mówił.

Składka na fundusz w wysokości 1 procenta
 
- Od każdego rachunku powierniczego chcemy pobrać poniżej 1 proc. Obecnie więcej konsumenci dopłacają w przypadku, gdy zmieniają piętro, na którym kupują mieszkanie. Składka od jednego rachunku powierniczego, na którym złożono np. 400 tys. zł na budowę domu, wyniesie ok. 1,3 tys. zł. Będą to pieniądze, które pozwolą Kowalskiemu spokojnie czekać na odbiór budowanego domu czy mieszkania" - podkreślił szef UOKiK.

Krasoń: Fundusz gwarancyjny to dobry krok w kierunku ochrony interesów klientów firm deweloperskich

Fundusz gwarancyjny to dobry krok w kierunku ochrony interesów klientów firm deweloperskich - powiedział PAP analityk rynku nieruchomości Home Broker Marcin Krasoń. Jak dodał, trudno spodziewać się jednak, aby deweloperzy wzięli ten koszt na siebie.

Fundusz może być ratunkiem dla klientów bankrutujących firm deweloperskich

Jak zauważył Krasoń, "fundusz gwarancyjny to dobry krok w kierunku ochrony interesów klientów firm deweloperskich". "Nie ma wątpliwości, że może zdarzyć się tak, że firma deweloperska zbankrutuje i wtedy fundusz będzie ratunkiem dla kupujących mieszkania" - dodał.

Składka może jednak obciążyć klienta, tak jak stało się to w przypadku podatku bankowego

− Kwota odprowadzana od każdej wpłaty klienta to dobry pomysł, co nie zmienia faktu, że trudno spodziewać się, by deweloperzy wzięli ten koszt na siebie - powiedział ekspert. "Raczej spodziewam się, że będzie to powód, by podnieść ceny – tak jak było to na przykład w przypadku podatku bankowego" - przyznał.

Fundusz może nie gwarantować pokrycia strat w przypadku dużego kryzysu

Zdaniem Krasonia. "zróżnicowanie wysokości stawki w zależności od tego, czy rachunek powierniczy będzie otwarty czy zamknięty, ma zapewne zachęcić deweloperów do wybierania rachunku zamkniętego, przy którym składka jest pięciokrotnie niższa". "Pomysłodawcy zapowiadają, że rozwiązanie to pozwoli uratować klientów w przypadku upadłości jednego dużego i dwóch mniejszych deweloperów przez pięć lat. Gorzej, gdy przyjdzie prawdziwy kryzys i skala problemów będzie większa" - podał analityk rynku nieruchomości Home Broker

Ekspert: propozycja jest racjonalna, ale muszą być spełnione pewne warunki

Propozycja wprowadzenia Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego wydaje się rozwiązaniem racjonalnym - powiedział ekspert portalu RynekPierwotny.pl Jarosław Jędrzyński. Jak dodał, będzie tak, jeżeli zostaną spełnione pewne warunki.

Zdaniem Jędrzyńskiego, propozycja Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, aby przy okazji nowelizacji ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego wprowadzić Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, będzie racjonalna pod pewnymi warunkami.

Wpłata na Fundusz nie powinna być wyższa niż proponowane 1 procent

− Jak zapewnia prezes UOKiK, wpłaty na DFG mają nie przekraczać 1 proc. wartości mieszkania, a ściślej, jak w podanym przykładzie — zaledwie jego ułamka. Tego typu opcja raczej nie groziłaby istotnym wzrostem cen mieszkań czy też ryzykownym okrojeniem marż deweloperskich. Dawałaby za to gwarancję bezpieczeństwa środków nabywców mieszkań nie tylko w razie bankructwa dewelopera czy odstąpienia nabywcy od umowy, ale, co bardzo ważne, także w sytuacji upadłości banku prowadzącego rachunki powiernicze - powiedział Jędrzyński.

Jednak składka wynosząca 5 procent w przypadku rachunku powierniczego zamkniętego – zbyt duża, groźna dla branży deweloperskiej

Ekspert zaznaczył, że "problem jest w tym, że ustawodawca w projekcie nowelizacji upoważnił ministra do spraw budownictwa do określania wysokości składki na DFG w maksymalnym zakresie do 1 proc. w przypadku rachunku powierniczego zamkniętego, natomiast w przypadku otwartego aż do 5 proc.". "Taka stawka mogłaby się niestety okazać zdecydowanie destrukcyjna dla działalności krajowej branży deweloperskiej" - podkreślił Jędrzyński.

"Należy mieć nadzieję, że tego typu 5-procentowa opcja, jak i każda inna powyżej 1 proc., są przewidywane przez ustawodawcę wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych, które nigdy nie będą miały miejsca" - dodał ekspert portalu RynekPierwotny.pl.

Branża deweloperska przyjmuje propozycje stworzenia Funduszu bez  entuzjazmu

Propozycje UOKiK dot. wprowadzenia Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego stanie się kolejnym czynnikiem hamującym i ograniczającym rozwój branży – ocenia radca prawny Polskiego Związku Firm Deweloperskich Przemysław Dziąg.

Jak dodał, deweloperzy już obserwują wzrost cen wykonawstwa i robocizny, zaczyna także brakować pracowników.

Branża obawia się, że to kolejny czynnik zwiększający koszty budowy nowych mieszkań

− W sytuacji, w której od kilku lat w branży deweloperskiej obserwowany jest duży wzrost cen wykonawstwa i robocizny, zaczyna brakować pracowników, a dodatkowo podaż gruntów pod nowe inwestycje jest istotnie ograniczona, propozycje UOKiK staną się kolejnym czynnikiem hamującym i ograniczającym rozwój branży" - powiedział Dziąg.

Nowa składka zwiększy ceny mieszkań

Zdaniem Przemysława Dziąga,  "wejście w życie przepisów w zaproponowanym kształcie doprowadzi przede wszystkim do wzrostu cen mieszkań na rynku, co też bardzo szybko odczują konsumenci".

"Jest to o tyle istotne, że wśród celów przyjętego Programu Mieszkaniowego wymienia się, by: +[…] docelowo do 2030 r. liczba mieszkań przypadająca na 1 tys. mieszkańców powinna osiągnąć wysokość mieszczącą się w aktualnej średniej Unii Europejskiej. Oznacza to wzrost tego wskaźnika z poziomu 363 do 435 mieszkań na 1000 osób. Aby zrealizować zakładany cel, uwzględniając konieczność wycofania części zasobów mieszkaniowych z eksploatacji, trzeba do 2030 wybudować (zarówno na zasadach rynkowych jak i z pomocą państwa) ok. 2,5 mln mieszkań […]+"

"Realizacja tych celów nie będzie jednak możliwa bez sprawnie funkcjonującego rynku mieszkaniowego, a niestety projekt (wprowadzający DFG - PAP) zmierza do osłabienia kondycji całej branży deweloperskiej i ograniczenia konkurencji na tym rynku" - podaje radca prawny Polskiego Związku Firm Deweloperskich.

Branża uważa, że ochrona środków gromadzonych na kontach deweloperów jest wystarczająca

Jego zdaniem "jak najbardziej słuszne jest stwierdzenie, że zakup mieszkania to dla każdego z nas często największy wydatek w życiu, ale nie można się zgodzić ze sformułowaniem, że wpłacane na ten cel deweloperowi pieniądze nie korzystają z żadnej ochrony". "Ochronę ulokowanych na rachunku powierniczym środków i ich wypłat gwarantują zarówno regulacje ustawy deweloperskiej, prawa bankowego, jak prawa upadłościowego" - powiedział Dziąg.

Branża boi się, że składka może wzrosnąć z 1 do np. 5 procent

"W tym kontekście trzeba dosyć sceptycznie odnieść się do pomysłu utworzenia Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, jako alternatywy dla likwidacji samodzielnych otwartych mieszkaniowych rachunków powierniczych. Przede wszystkim projekt przewiduje, że w przypadku otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego składka ma wynieść do 5 proc. wartości wpłaty dokonywanej na rachunek powierniczy, przy czym faktyczna wysokość stawki zostanie ustalona dopiero w drodze rozporządzenia" - dodał radca prawny PZFD.

"Prezes UOKiK mówi, że realnie stawka przy tego typu rachunku na wynieść poniżej 1 proc., ale nie ma żadnej gwarancji na to, że faktycznie taka stawka zostanie w rozporządzeniu ustalona" - powiedział Dziąg. "Mało tego, gdyby nawet przyjąć, że rzeczywiście rozporządzenie ustali stawkę wpłaty na poziomie poniżej 1 proc., to nie będą istniały żadne przeszkody, by np. za pół roku, czy nawet za rok, stawkę tę zmienić i ustalić na poziomie 5 proc., uzasadniając to, jak zresztą wskazuje projekt, koniecznością zapewnienia właściwej ochrony wpłat nabywców. Stawka poniżej 1 proc. to zarówno 0,99 proc., jak i 0,01 proc., a zatem różnica między ich wysokością może wynieść kilka tysięcy złotych" - tłumaczył radca prawny.

Zdaniem Dziąga "projekt ustawy nie przewiduje mechanizmu, który regulowałby maksymalne różnicowanie stawek w przyjętym okresie, np. by zmieniona stawka nie mogła być większa od poprzedniej o określoną wartość procentową. Nie ma także regulacji, która wyłączałaby możliwość nieregularnych, czy zbyt częstych zmian stawki" - zauważył.

"Brak tych rozwiązań budzi duży niepokój po stronie branży, ponieważ deweloperzy, ustalający wcześniej określony schemat finansowania i budżetowania inwestycji, mogą w czasie jej realizacji zostać zobowiązani do dużo wyższych dopłat na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny niż sobie pierwotnie zakładali" - dodał Dziąg.

Branża deweloperska: wzrost składki może podnieść koszty budowy i ceny mieszkań

Jak dodał Dziąg, "prezes UOKiK zakłada, że składka od jednego rachunku powierniczego, na którym złożono np. 400 tys. zł na budowę mieszkania lub domu, wyniesie ok. 1,3 tys. zł, co w przeliczenia na udział procentowy wynosi ok. 0,3 proc. wartości wpłaty". "Jednakże projekt nie mówi, że na pewno będzie to 0,3 proc., a zatem można zakładać, że równie dobrze może być to i 5 proc., a w takim przypadku przy kwocie 400 tys. zł składka rośnie do 20 tys. zł. Przy inwestycji na 100 mieszkań dodatkowy koszt wyniesie ok. 2 mln zł. Jest to istotna różnica, która będzie odczuwalna zarówno dla dewelopera, jak i dla kupującego. Mając na uwadze, że ustawa pozwala na nieograniczoną zmianę stawkę, deweloperzy w planie finansowym będą raczej będą zakładać scenariusz stawki 5 proc., tak by w razie jej nieoczekiwanego wprowadzenia mieć środki na pokrycie składki" - podaje radca prawny.

NRG, PAP, jk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

UOKiK: zakup mieszkania z lepszą ochroną

Ostatnia aktualizacja: 11.01.2018 13:50
UOKiK pracuje nad nowelizacją ustawy deweloperskiej. Celem jest zapewnienie jeszcze lepszej ochrony osobom kupującym mieszkania.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Deweloperzy skarżą się do premiera na UOKiK. Chodzi o otwarte rachunki powiernicze

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2018 08:48
Polski Związek Firm Deweloperskich złożył do premiera Mateusza Morawieckiego skargę na działania UOKiK, dotyczące "próby wyeliminowania z rynku polskich firm poprzez likwidację samodzielnego otwartego rachunku powierniczego". Chodzi o przygotowany przez urząd projekt ustawy o ochronie nabywców mieszkań. UOKiK chce zlikwidować m.in. otwarte rachunki powiernicze bez zabezpieczenia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prawa kupującego mieszkanie lepiej chronione, ale bezpieczeństwo kosztuje

Ostatnia aktualizacja: 15.01.2019 15:30
Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, który chcemy wprowadzić, nowelizując ustawę o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, zabezpieczy pieniądze Kowalskiego - powiedział prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Niechciał.
rozwiń zwiń