X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

"El Libertador" znaczy wyzwoliciel. Kim był Simón Bolívar?

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2019 05:30
- Był człowiekiem bardzo inteligentnym, o nieprawdopodobnej pamięci, natomiast mówienie, że miał jakieś wybitne zdolności wojskowe, jest przesadą - mówił biograf Simóna Bolívara, prof. Tadeusz Łebkowski.
Audio
  • "Simón Bolívar" - wyzwoliciel Ameryki Płd., człowiek, który podjął hasło walki z hiszpańskimi kolonizatorami. Aud. Elizy Bojarskiej z cyklu ”Ludzie, epoki, obyczaje”, z udziałem prof. Tadeusza Łebkowskiego (13.07.1977)
Simón Bolvar na obrazie Arturo Michelena (1863-1898)
Simón Bolívar na obrazie Arturo Michelena (1863-1898)Foto: Wikipedia/domena publiczna

189 lat temu w okolicy Santa Marta w Kolumbii zmarł Simon Bolivar, bohater walk o wyzwolenie Ameryki Południowej spod władzy Hiszpanów.

- W odniesieniu do Simóna Bolívara mamy do czynienia z bohaterem nie tylko jednego kraju, ale całego kontynentu – stwierdziła Eliza Bojarska, autorka audycji poświęconej człowiekowi, któremu zamarzyło się wyzwolenie Ameryki Południowej spod panowania Hiszpanów. Gościem programu z cyklu "Ludzie, epoki, obyczaje", który został nadany w lipcu 1977 r. był autor książki o Bolívarze, prof. Tadeusz Łebkowski.

"Iść aż do zwycięstwa - mówił Simón Bolívar. - Bo kto idzie i pada w marszu ranny, chory, wyczerpany i podnosi się, by iść dalej, cel swój osiągnie i zwycięży".

Swój program wyzwoleńczy dla całego kontynentu południowo-amerykańskiego, Simón Bolívar zawarł w słynnym "Liście z Jamajki", opublikowanym 15 września 1815 roku.

Simón Bolívar (1783-1830). Reprod. fot. portretu. Wikimedia Commons/dp
Simón Bolívar (1783-1830). Reprod. fot. portretu. Wikimedia Commons/dp

Podróż do Europy

Urodził się 24 lipca 1783 w Caracas na terenie współczesnej Wenezueli. Dorastał w arystokratycznej rodzinie pochodzenia hiszpańskiego. Już w latach wczesnej młodości Bolívar zetknął się z przedstawicielami młodzieży, która podjęła hasło walki z hiszpańskimi kolonizatorami. Niemały wpływ na ukształtowanie jego poglądów miały podróże do Europy.
We Francji zetknął się z ideami Oświecenia, był pod dużym wpływem idei filozoficznych ludzi takich jak: Rousseau, Wolter, Monteskiusz i John Locke. W czasie pobytu w Rzymie w 1805 roku na Wzgórzu Awentyńskim złożył uroczyste ślubowanie, w którym obiecał walczyć o wolność Wenezueli.

"Bawidamek"

O Simónie Bolívarze krążyło wówczas wiele plotek. Mówiono, że interesował się wyłącznie kobietami, był bawidamkiem, przegrywał masę pieniędzy, grając w karty.  

- Oczywiście w tym jest sporo racji, ale na pewno to nie było jedyne, czym się Bolívar interesował – komentował prof. Tadeusz Łebkowski. – Mnóstwo czytał, zwiedzał, wiele rzeczy poznawał. Interesował się sprawami ustrojowymi, zarządzania państwem nie tylko w Europie, ale też w Stanach Zjednoczonych i z tymi ideami powrócił do Wenezueli, kiedy już zaczął się ruch, zmierzający do uzyskania przez ten kraj niepodległości.

Powiew wolności

Historyk mówił o sytuacji, jaka panowała w Ameryce Płd. w XVIII w., narastających konfliktach, sprzecznościach jakie miotały tym kontynentem na początku XIX stulecia. Autorka programu przypomniała najważniejsze wydarzenia z lat 1808 -1812.

- Pierwsza republika Wenezueli na pewien czas została obalona przez zwolenników monarchii, ale ruch antykolonialny ogarnął inne kolonie hiszpańskie – słyszymy w audycji. - Mieszkańcy Buenos Aires likwidują władzę wicekróla, bunt podnosi Chile, na terenie Nowej Grenady tworzą się dwa ośrodki walki.

Kapitania Generalna Wenezueli

Najaktywniejsza w rozbudzaniu ducha wolności i niezależności Ameryki Płd. była u progu XIX w. północno-zachodnia część kontynentu – Kapitania Generalna Wenezueli. W Caracas i Bogocie pojawili się kreolscy rewolucjoniści, prekursorzy niepodległości.

Tam właśnie, do Caracas, w roku 1813 na czele wojsk powrócił Bolívar. - Był to moment jego wielkiego triumfu, znowu w Wenezueli zwyciężyli republikanie – mówił gość programu. - To wówczas nadano mu tytuł wyzwoliciela, oddano dowództwo nad wojskiem i powierzono władzę nad krajem. Kilka lat trwały walki z rojalistami, zwolennikami Hiszpanów.

Ucieczka z Caracas

Deklaracja niepodległości wenezuelskiej była jedną z tych, które najbardziej pobudziły pozostałe kraje Ameryki Płd. do walki o swą wolność.

Ale rojaliści znów byli górą. Bolívar uciekł do Kolumbii, potem na brytyjską wyspę Jamajka, gdy cała Kolumbia opanowana została przez kolejną hiszpańską armię ekspedycyjną króla hiszpańskiego Ferdynanda VII.

Wtedy opublikował swe przesłanie - "List z Jamajki", w którym głosił, że nastąpiło nieodwracalne zerwanie więzów między Ameryką a Hiszpanią. Ponieważ utworzenie jednego państwa z dawnych kolonii hiszpańskich było niemożliwe, Bolívar postulował, żeby najpierw połączyły się jedynie Wenezuela i Nowa Grenady w jedno państwo o nazwie Kolumbia.

Marsz po władzę

Gdy na zdobytych terenach powstańcy po raz trzeci utworzyli Republikę Wenezueli, Bolívar został w 1817 r. jej Najwyższym Naczelnikiem, zaś dwa lata później prezydentem. Na tym jednakże nie poprzestał i nie zrezygnował ze swego programu wyzwolenia całej Ameryki Południowej.

- Miał już wizję Ameryki przyszłości i swojej w niej roli - słyszymy w komentarzu. - Czuł się obywatelem nieistniejącego jeszcze państwa Kolumbii i zarazem człowiekiem całej Ameryki iberyjskiej. W roku 1822 wstępował na szczyty władzy, sławy i potęgi. Współczesnym mu wydawał się jednak człowiekiem wypalonym, znużonym i starym, a przecież dobiegał zaledwie czterdziestki.

Życie prywatne

Jaki był w życiu prywatnym? - Na pewno niezwykły - mówił prof. Łebkowski. - Nie żałował nigdy energii i sił. Mimo mocnego organizmu, zahartowanego jeszcze za młodu, w pewnym momencie jednak opadł z sił. Ale wolę Bolívar miał żelazną, wykazał się nią w tych ostatnich, najcięższych latach swego życia.

- To był człowiek trudny w kontaktach – charakteryzował Bolívar gość programu. - Z jednej strony był życzliwy ludziom, ale z drugiej strony ostry z uwagi na rozpierającą go, nieprawdopodobną wprost ambicję.

- Był bardziej łasy na chwałę niż na władzę. Ogromnie lubił, gdy po zwycięskiej bitwie urządzano mu, niczym rzymskim cezarom, uroczystości powitalne - stwierdził historyk.

Jakie były koncepcje polityczne Bolívara? Czy udało mu się zrealizować wielki plan wyzwolenia Ameryki Płd.? Jak zakończył życie człowiek, którego pomniki stoją dziś w większości miast Wenezueli? Posłuchaj komentarza prof. Tadeusza Łebkowskiego.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wojna futbolowa, czyli krwawe rozgrywki niepiłkarskie

Ostatnia aktualizacja: 30.10.2018 06:07
"W Ameryce Łacińskiej granica między futbolem a polityką jest niezmiernie wąska. Długa jest lista rządów, które upadły lub zostały obalone przez wojsko, ponieważ drużyna narodowa poniosła porażkę". Tak o wojnie futbolowej pisał Ryszard Kapuściński. Tylko, czy w tym konflikcie rzeczywiście chodziło o piłkę nożną?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Potęga i upadek państwa Inków

Ostatnia aktualizacja: 06.01.2015 06:00
Inkowie zbudowali imperium, któremu nie było równych - 12 milionów ludzi zajmowało prawie całe wybrzeże Pacyfiku wzdłuż Andów. Padło ofiarą najazdu z Europy. Francisco Pizarro, aby wywozić z Imperium Inków złoto wybudował nowy port - tak 480 lat temu, 6 stycznia 1535 powstała Lima, nowa stolica państwa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wielka Kolumbia – panamerykańska idea Bolivara

Ostatnia aktualizacja: 17.01.2014 06:00
17 stycznia 1819 Simón Bolivar proklamował Republikę Kolumbii stając się bohaterem całego kontynentu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Galapagos – wyspy żółwia

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2014 06:00
Wyspy Galapagos nie należą do największych archipelagów świata, nie są też położone na uczęszczanej trasie morskiej, a jednak popularność ich przewyższa jakąkolwiek grupę wysp na kuli ziemskiej.
rozwiń zwiń