X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Jan I Olbracht – król rozpustnik

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2019 05:45
Syn Kazimierza Jagiellończyka panował niespełna 9 lat. Współczesnym znane były pijaństwo i hulaszczy tryb życia króla. Wiedziano o tym, że oddawał się gorszącym przyjemnościom i oskarżano także o nieudolność w dowodzeniu armią.
Audio
  • O zasługach i przewinieniach króla Jana Olbrachta dyskutują: historyk prof. Tadeusz Rosłanowski i redaktor Andrzej Tokarczyk, aud. Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" (30.10.1997)
  • Najzdolniejszy syn Kazimierza Jagiellończyka - Jan Olbracht - mówi dr Grzegorz Myśliwski, aud. w 500. rocznicę śmierci króla przygotował Andrzej Sowa (14.06.2001)
Jan I Olbracht
Jan I OlbrachtFoto: Wikimedia Commons/dp

27 sierpnia 1492 roku Jan I Olbracht został wybrany na króla Polski.

Jan Olbracht urodził się 27 grudnia 1459 w Krakowie, jako czwarte dziecko Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. 7 czerwca 1492 zmarł Kazimierz IV Jagiellończyk. Na następcę na Litwie wyznaczył brata Aleksandra, w Polsce syna, Jana Olbrachta.

Przekupił szlachtę

Korona polska nie była jednak dziedziczna, więc o ostatecznym wyborze i tak miała zdecydować szlachta. Choć do tronu kandydowali również inni synowie Kazimierza, to niemal jednogłośnie został on wybrany na króla Polski. Jan Olbracht potwierdził przywileje szlachty nadane przez ojca, a wręcz rozszerzył je w statutach piotrkowskich. Te zwalniały szlachtę od cła, ograniczały wychodźstwo chłopów do jednego rocznie na wieś oraz zabraniały nabywania przez mieszczan majątków ziemskich i piastowania urzędów państwowych. Kolejnymi przywilejami król chciał przekupić szlachtę, aby zmobilizować ją do udziału w wyprawie na Mołdawię.

Wyprawa na Mołdawię

Za panowania Jana Olbrachta główną kwestią polityki zagranicznej była sprawa turecka. Król postanowił wyruszyć do Mołdawii, żeby odbić od Turków czarnomorskie porty. Od 1387 roku Mołdawia była lennem Polski, a jej gospodarz, Stefan III Wielki, opowiedział się po stronie Turcji.

Król wraz z 40 tys. wojskiem, głównie z pospolitego ruszenia, w 1497 roku w lipcu wyruszył do Mołdawii. Już 19 października król zarządził odwrót. Wycofujące się oddziały zostały zaatakowane pod Koźminem, gdzie poniosły straszną klęskę. Powiedzenie: "za króla Olbrachta wyginęła szlachta" dotyczy właśnie ogromnych strat w ludziach podczas tej bitwy.

Posłuchaj dyskusji historyków na temat oceny dokonań króla Jana Olbrachta

– Po powrocie do Krakowa król pił, hulał, robił dobrą minę do złej gry – oskarżał króla redaktor Andrzej Tokarczyk. – A co najistotniejsze: ukarał skonfiskowaniem dóbr około 2 tys. szlachciców. Powiedzmy, że miał powody, że za ucieczkę z pola bitwy karać trzeba, ale narzekano, że nie wyciągnął żadnych wniosków z tej nieudanej wyprawy.

Od czasu wyprawy na Mołdawię kresy wschodnie stały się terenem ciągłych odwetowych najazdów turecko-tatarskich.

Szaleństwa króla

Znane były pijaństwo i hulaszczy tryb życia króla. Oddawał się też gorszącym środowisko przyjemnościom, mimo wszystko był lubiany. – To był chyba jedyny spośród Jagiellonów król, który był równie popularny, co jego ojciec – podkreślał prof. Tadeusz Rosłanowski.

– Był człowiekiem odważnym, na pewno nie był złym dowódcą – mówił historyk dr Grzegorz Myśliwski w aud. Andrzeja Sowy z 2001 roku. – Zbyt krótko jednak panował, żeby stwierdzić o tym z całą odpowiedzialnością. Tym bardziej, że wiemy, że pod koniec życia szykował się do kolejnej wojny z zakonem krzyżackim.

Jan Olbracht zmarł nagle 17 czerwca 1501 roku w Toruniu. Jego zwłoki złożono uroczyście w katedrze wawelskiej, a serce wmurowano w jedną z kolumn Bazyliki św. Jana w Toruniu. – Sądzę, że jego szczęściem było to, że nie panował dłużej, gdyż on w tych ostatnich latach życia nie zachowywał się tak, jak przystało na monarchę – podkreślał Andrzej Tokarczyk.

mb

Zobacz więcej na temat: HISTORIA królowie Polski

Czytaj także

Kazimierz IV Jagiellończyk – wydarł Krzyżakom Pomorze

Ostatnia aktualizacja: 25.06.2019 06:09
Był abstynentem, uwielbiał polowania i nienawidził Krzyżaków. To za jego rządów, po wojnie trzynastoletniej, Korona odzyskała Pomorze Gdańskie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zygmunt III Waza – król niefortunny

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2019 06:05
"Niema zmora ze Szwecji" – tak właśnie określił Zygmunta III Wazę Jan Zamoyski. Kanclerz jednak poparł jego kandydaturę na króla Polski licząc, że król szwedzki stanie się tylko pionkiem w jego rękach. Nowy król jednak nie miał zamiaru dzielić się swoimi uprawnieniami.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zygmunt II August – ostatni Jagiellon na polskim tronie

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2019 08:00
– Wiek XVI, złoty wiek Polski przysłonił niewątpliwie błędy, które Zygmunt August na tronie popełnił – zaznaczała prof. Maria Bogucka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Leszczyński - walczył o koronę za wszelką cenę

Ostatnia aktualizacja: 12.07.2019 06:02
Po wybuchu wojny północnej i wkroczeniu wojsk szwedzkich do Polski szlachta pozbawiła korony Augusta Mocnego. Na nowego króla Polski Karol XII, król Szwecji zaproponował wówczas Stanisława Leszczyńskiego. 
rozwiń zwiń