X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Dzieło Siemiradzkiego symbolem otwarcia Muzeum Narodowego w Krakowie

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2021 05:30
142 lata temu, 7 października 1879 roku, Henryk Siemiradzki uroczyście ofiarował jeden z najsłynniejszych swoich obrazów, "Pochodnie Nerona", otwieranemu właśnie Muzeum Narodowemu w Krakowie. Muzeum to, utworzone przez Radę Miasta Krakowa podczas sesji specjalną uchwałą, uznane zostało za pierwszą na ziemiach polskich narodową instytucję muzealną Polaków.
Wystawa Wyspianski w Muzeum Narodowym w Krakowie, 2017 r.
Wystawa "Wyspianski" w Muzeum Narodowym w Krakowie, 2017 r.Foto: Forum

Pierwszych kilkanaście obrazów

Dość powiedzieć, że do Państwowego Rejestru Muzeów muzeum to wpisano dopiero 15 maja 1998 roku. Stało się tak, bo rejestr utworzony ustawą z 1996 roku rozpoczął wpisywanie jednostek dopiero w 1998 roku.

W pierwszym okresie działania Muzeum sale wystawowe, w liczbie dwóch, zostały umieszczone na pierwszym piętrze słynnych Sukiennic. Miejsce to zostało podarowane przez władze miejskie. Z drugiej strony, w czasie tym Muzeum nie miało zbyt wielu zbiorów, zaledwie kilkanaście obrazów, eksponatów jednak dość szybko przybywało, a to dzięki hojnym darczyńcom, głównie Polakom w kraju. Przykładem takiej specjalnej donacji był gest Henryka Siemiradzkiego, który z okazji 50-lecia pracy twórczej serdecznego przyjaciela Józefa Ignacego Kraszewskiego, ofiarował na "zaczątek Muzeum" jedno ze swoich najsłynniejszych dzieł - "Pochodnie Nerona", zwany także "Świecznikiem chrześcijaństwa".

Henryk Siemiradzki "Pochodnie Nerona"
Henryk Siemiradzki "Pochodnie Nerona", Muzeum Narodowe w Krakowie

Obraz olejny jest do tej pory prezentowany w sali wystawowej w Sukiennicach, a jego imponujący rozmiar, 385 x 704 cm, pozwalał na zawarcie w nim ogromnej liczby szczegółów przepełnionych chrześcijańską symboliką. Obraz namalowany w Rzymie w 1876 roku pozwala sądzić, że Siemiradzki wcześniej zainspirowany został utworem Kraszewskiego "Rzym za Nerona", który ukazał się w Krakowie w 1866 roku. Należy przyznać, że trudno byłoby nowo powstałemu Muzeum na lepsze i większe dzieło otwarcia. Jak do tej pory, zgromadzono także wiele innych dzieł i pamiątek po Siemiradzkim, znajdują się one w monograficznej wystawowo sali Siemiradzkiego.

Dziedzictwo kultury i historii Polski

W początkowym okresie dzieło Siemiradzkiego nie było jedynym eksponatem zasługującym na uwagę, a trzeba wiedzieć, że decyzją władz Muzeum zbierało głównie sztukę polską i zagraniczną z wyraźnymi tropami polskimi. Ważnym faktem, konstytuującym wielkość tego Muzeum jest też gromadzenie bardzo szerokiego spektrum dziedzictwa kultury i historii Polski i Polaków. Dlatego też obejrzeć możemy tam słynną "Czarę włocławską", wykonany ze srebra z pozłoceniami najprawdopodobniej kielich mszalny bez stopy z pierwszej połowy X wieku. Jednym z eksponatów jest też wykonana z drewna lipowego "Madonna z Krużlowej" datowana na około 1410 rok. Innym z dzieł jest słynny obraz olejny Władysława Podkowińskiego, "Szał uniesień" lub po prostu "Szał", namalowany w 1894 roku, a podarowany Muzeum w 1920 roku.

Władysław Podkowiński, Szał, 1894, Muzeum Narodowe w Krakowie Władysław Podkowiński, Szał, 1894, Muzeum Narodowe w Krakowie

Co ciekawe, razem z przyrastającą liczbą eksponatów Muzeum wzbogacało się też o miejsca wystawowe. Stąd obecnie, oprócz dwu głównych gmachów, znajduje się kilka mniejszych, rozsianych w obrębie miasta Krakowa. Znajduje się tam wiele rodzajów sztuki i pamiątek narodowych i historycznych. Najwięcej jest malarstwa, ale też grafik, rzeźb, numizmatów, dzieł rzemiosła artystycznego, starodruków, rękopisów i pamiątek związanych z historią kraju, a także, co zrozumiałe, eksponatów świadczących o postawach o charakterze narodowowyzwoleńczymi. Tych oddziałów Muzeum jest aż jedenaście, a w ich strukturze są też i te o charakterze biograficznym jako upamiętnienie twórczości np. Jana Matejki, Józefa Mehoffera, Stanisława Wyspiańskiego czy słynnego i wielkiego kompozytora, Karola Szymanowskiego.

Zbiory Czrtoryskich

Od grudnia 2016 roku Muzeum wzbogaciło się o zbiory Muzeum i Biblioteki Czartoryskich, zakupione przez Skarb Państwa. Zakup ten wprowadził do zasobów Muzeum choćby tak słynne dzieła jak "Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci czy "Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem" Rembrandta. Dla tych wszystkich, którzy w najbliższym czasie nie mogą udać się do Krakowa na piękne zwiedzanie, Muzeum udostępniło zdygitalizowaną swoją kolekcję, która znajduje się obecnie na platformie "zbiory.mnk.pl". Co ciekawe, liczącej obecnie ponad 135 000 obiektów muzealnych.

Na stronach portalu "Culture.pl" można przeczytać kilka dość istotnych informacji o Muzeum, które "jest obecnie najbogatszą - zarówno pod względem liczby muzealiów, jak i budynków mieszczących oddziały - instytucją muzealną w Polsce. Muzeum składa się z dwudziestu jeden działów zbiorów, z dziesięciu oddziałów i z dwunastu stałych galerii". Dalej: "Muzeum Narodowe w Krakowie założone zostało jako instytucja miejska, by nie podlegać zaborczemu rządowi w Wiedniu. Od 1950 roku ma status muzeum państwowego, podległego bezpośrednio Ministrowi Kultury. Utrzymywane jest przez Ministra oraz z przychodów własnych, które od kilku lat może uzyskiwać, mimo iż statutowo jest instytucją non profit".

Bardzo istotnym elementem działania Muzeum jest jego statut, w którym czytamy opis jego misji: "Misją Muzeum jest świadczenie wartości narodowych i ogólnoludzkich poprzez upowszechnianie sztuki światowej i polskiej, zwłaszcza ośrodka krakowskiego, oraz poprzez działania muzealne obejmujące kolekcje i dzieła o wartości naukowej, historycznej i artystycznej, powstałe jako rezultat przekonań tych, których łączy poczucie przynależności lub uznanie dla kultury polskiej - bez względu na miejsce zamieszkania, narodowość czy wyznanie".

PP


Czytaj także

Stanisław Wyspiański - czwarty wieszcz narodowy

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2021 05:50
Po premierze "Wesela" stał się symbolem. "Niewielu dusza i serce, myśl i ból były tak na wskroś polskie, nasze własne jak Wyspiańskiego" - pisała krakowska gazeta "Czas" nazajutrz po śmierci artysty.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Olga Boznańska. Umiała namalować duszę

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2021 05:45
"Jakże tu teraz malować, kiedy pani Boznańska robi takie cudne obrazy?" – miał pytać Stanisław Wyspiański, recenzując dzieła malarki. Prace artystki były cenione w całej Europie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nie tylko "Dama z gronostajem". Kolekcja Czartoryskich własnością państwa

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2016 16:48
– To kolekcja, której wartości nie sposób oszacować – mówiła w Polskim Radiu 24 Zofia Gołubiew, historyk sztuki, muzealnik i była dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie. Ministerstwo Kultury podpisało umowę, w ramach której kolekcja książąt Czartoryskich stała się własnością Skarbu Państwa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

100 lat awangardy. Wystawa w Krakowie

Ostatnia aktualizacja: 10.04.2017 12:18
4 listopada 1917 roku w siedzibie krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych otwarto I Wystawę Ekspresjonistów Polskich. Fakt ten został uznany za początek polskiej awangardy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Podkowiński, czyli "Szał uniesień"

Ostatnia aktualizacja: 04.02.2021 05:52
155 lat temu, 4 lutego 1866 roku, urodził się Władysław Podkowiński. Był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego impresjonizmu i symbolizmu. Miejsce w panteonie polskich artystów przyniósł mu obraz "Szał uniesień", który miał bardzo burzliwą historię.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Mehoffer – Polak, malarz, racjonalista

Ostatnia aktualizacja: 08.07.2021 05:45
8 lipca 1946 roku zmarł Józef Mehoffer, malarz, grafik i witrażysta. Mehoffer jest obok Stanisława Wyspiańskiego jednym z czołowych twórców Młodej Polski. Związki między obydwoma artystami były bardzo silne, jednocześnie jednak równie wiele ich dzieli.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Pankiewicz. Pierwszy polski impresjonista

Ostatnia aktualizacja: 29.11.2021 05:40
155 lata temu, 29 listopada 1866 roku urodził się w Lublinie wybitny malarz Józef Pankiewicz. Był prekursorem impresjonizmu, symbolizmu i koloryzmu w Polsce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolorowe szkło, pędzel i sztaluga, czyli sztuka Józefa Mehoffera

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2021 05:40
19 marca 1869 roku urodził się Józef Mehoffer. Był człowiekiem niezwykle pracowitym i uzdolnionym. Nie tylko zajmował się malarstwem, ale tworzył także witraże i polichromie. Za konkurencję w tej dziedzinie uważał go sam Stanisław Wyspiański. 
rozwiń zwiń