X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

48 lat temu Polacy po raz pierwszy doświadczyli wolnej soboty

Ostatnia aktualizacja: 21.07.2021 05:50
21 lipca 1973 roku, na mocy dekretu Rady Państwa z roku poprzedniego, Polacy po raz pierwszy w historii PRL nie poszli w sobotę do pracy.  
Wakacyjny wypoczynek nad Jeziorem Białym Augustowskim.
Wakacyjny wypoczynek nad Jeziorem Białym Augustowskim.Foto: PAP/Chris Nidenthal

W Polsce od 1918 roku obowiązywał sześciodniowy tydzień pracy, przy czym od 1919 w sobotę pracowało się przez 6 godzin. Do ośmiogodzinnej pracującej soboty powrócono w 1933. Po wojnie przywrócony został tydzień pracy w wymiarze 46 godzin. Zmianę tego stanu rzeczy zaczęto rozważać w dobie gierkowskiej prosperity.

Najlepszy rok w historii PRL 

- 1973 rok był najlepszym rokiem dekady gierkowskiej. W ogóle to jeden z najlepszych, jeśli nie najlepszy, rok w historii PRL. Nastroje społeczne są bardzo optymistyczne. Pierwsze dwa lata nowej polityki ekonomicznej Gierka dają wyraźne, odczuwalne sukcesy. To jest ten okres, gdy mamy pełne sklepy, sporo pieniędzy, żeby w tych sklepach na miarę potrzeb się zaopatrywać, kiedy sytuacja polityczna w kraju wydaje się całkowicie ustabilizowana, kiedy perspektywa dynamicznego rozwoju wydaje się jak najbardziej realna. Nikt nie myśli o długach, które nie są wówczas jeszcze tak olbrzymie i niepokojące, poza najbystrzejszymi ekonomistami, których policzyć można było na palcach jednej ręki – opisywał sytuację  Polski w 1973 roku prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Sławomira Szofa z cyklu "Był rok…".


Posłuchaj
28:44 Był rok 1973 Szof.mp3 Przekrój wydarzeń 1973 roku. Audycja Sławomira Szofa pt. "Był rok 1973" (PR, 16.05.1991)

 

Do gospodarczego załamania, które udowodniło, że gierkowski cud okazał się mrzonką, pozostały niespełna trzy lata. Jak na razie symbolami cywilizacyjnego skoku, którego doświadczać miał PRL, były Coca-Cola (produkowana na licencji od 1972 roku), "rodzinny" Polski Fiat 126p (schodził z taśmy montażowej od 1973 roku) oraz właśnie wprowadzenie wolnych sobót.


pap_19720701_001_Coca cola.jpg
Coca-Cola - symbol gierkowskiej stabilizacji

- Omawiany dekret [o dniach wolnych od pracy - przyp. bm] jest ściśle związany z nową polityką społeczną, prowadzoną od początku 1971 roku, a zmierzającą do stałej poprawy warunków pracy, życia i wypoczynku społeczeństwa - tłumaczył w 1973 roku Alfred Przydatek, poseł na Sejm PRL, sprawozdawca Komisji Pracy i Spraw Socjalnych. - Taka aktywna i ofensywna polityka społeczna wciela coraz bardziej w życie uchwały VI Zjazdu partii.


Posłuchaj
09:20 Sprawozdanie komisji sejmowej - 1973 r.mp3 Dni wolne od pracy - sprawozdanie Komisji Pracy i Spraw Socjalnych na temat realizacji dekretu Rady Państwa PRL z 14 lipca 1973 r. Przemówienie posła Alfreda Przydatka (27.09.1973)

 

Wszystko zależne od planu 

Na tym zjeździe, w grudniu 1971 roku, uchwalono długoterminowy program skracania czasu pracy. Rok później ukazał się dekret o Rady Państwa PRL o dodatkowych dniach wolnych od pracy, przy czym zakładał on odpracowanie wolnego w dniach pracy. W dekrecie z 14 lipca 1973 roku nadano uprawnienia Radzie Ministrów do wyznaczenia dni wolnych w poszczególnych latach. Przyznanie wolnych sobót zależało nadal od prawideł rządzących gospodarką centralnie planowaną.

- Warunkiem udzielenia dodatkowych dni wolnych od pracy jest wykonanie zadań planowych lub usługowych, osiągnięcie ustalonych wskaźników ekonomicznych oraz nieprzekraczanie planowanego funduszu płac - tłumaczył z trybuny sejmowej poseł-sprawozdawca. - Dekret spełnia doniosłą rolę w procesie tworzenia klimatu poprawy warunków wypoczynku, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi pracy. Potwierdza zasadę działalności państwa socjalistycznego, głoszącego jedność spraw produkcji, bytu i wypoczynku jako jedyną słuszną drogę do zaspokajania potrzeb społeczeństwa.

Po wysłuchaniu tej nowomowy posłowie zgodnie zagłosowali za przyjęciem dekretu. W 1973 roku Polacy mieli w sumie dwie wolne soboty, rok później sześć, a poczynając od 1975 było 12 wolnych weekendów. W 1981 roku zaczęto wprowadzać normę czasu pracy wynoszącą 42 godzin tygodniowo.

bm

Czytaj także

Poparcie i oburzenie. Propaganda PRL w czerwcu 1976

Ostatnia aktualizacja: 30.06.2021 05:55
W tamtym czasie Polskie Radio było tubą propagandową władzy komunistycznej. Stanęło po stronie bijących, a nie bitych, i zgodnie z partyjnymi dyrektywami piętnowało protestujących "warchołów".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Coca-Cola - symbol gierkowskiej stabilizacji

Ostatnia aktualizacja: 21.07.2021 05:45
W latach 70. stała się symbolem spełnienia aspiracji konsumpcyjnych polskiego społeczeństwa. – Gierek kupował poparcie i rzucił do sklepów produkty, które jeszcze dwadzieścia lat wcześniej były symbolem zgniłego zachodu – mówił prof. Andrzej Zawistowski w audycji Polskiego Radia z 2019 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dworzec Centralny – perełka warszawskiego modernizmu

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2020 05:45
Budował go "czterdziestolatek", a otwarty 45 lat temu dworzec do dzisiaj pozostaje jedną z wizytówek stolicy. – Jest prosty, a mimo to ma charakterystyczny kształt. Nie da się go pomylić z innym budynkiem w Warszawie – mówił o nim na antenie Polskiego Radia architekt i historyk Grzegorz Piątek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Fiat 126p - marzenie kierowców z epoki Gierka

Ostatnia aktualizacja: 07.06.2021 05:00
Pierwszy Fiat 126p wyprodukowany w naszym kraju kosztował 69 tysięcy złotych. Średnie zarobki wynosiły wówczas około 3,5 tysiąca złotych.
rozwiń zwiń