X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Serial "Dom" - portret 35 lat Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2020 05:40
40 lat temu, 9 listopada 1980 roku miała miejsce emisja pierwszego odcinka serialu "Dom". Najdłużej realizowany polski serial obejmuje kawał polskiej historii i jest jednocześnie ważnym jej świadectwem.
Audio
  • "Andrzej Mularczyk - 30 lat serialu 'Dom'". Audycja Ewy Sytej z cyklu "Sygnały dnia". (PR, 09.11.2010)
  • "Andrzej Mularczyk". Audycja Haliny Szopskiej z cyklu "W pracowni pisarza". (PR, 25.10.1985)
Aktorzy Tomasz Borkowy i Andrzej Żółkiewski na planie serialu Dom w reżyserii Jana Łomnickiego. 1980 rok.
Aktorzy Tomasz Borkowy i Andrzej Żółkiewski na planie serialu "Dom" w reżyserii Jana Łomnickiego. 1980 rok.Foto: PAP/Witold Rozmysłowicz ​

Nie zdążyły jeszcze na dobre opaść kurz i pył po II wojnie światowej a już pierwsi mieszkańcy powoli wracają do swojej mocno podniszczonej wybuchami kamienicy. Taki jest sam początek serialu "Dom" - kultowej produkcji, którą z wypiekami na twarzy oglądała cała Polska. Przez zagruzowaną ulicę idzie matka z dzieckiem, mężczyźni zamurowują dziury w ścianach, gospodarz montuje bramę - wszyscy próbują się jakoś odnaleźć i urządzić w tych trudnych warunkach. Dopiero po kilku scenach jesteśmy świadkami faktycznego zakończenia wojny. W kolejnych 25 odcinkach śledzimy losy mieszkańców tego samego domu na tle wydarzeń najnowszej historii Polski aż do końca lat 70.

Witamy w peerelu

W powojennej, zrujnowanej Warszawie - która jest figurą całego kraju - rodzi się nowe życie (dosłownie i w przenośni). Serial "Dom" należy zaliczyć do kina społecznego, obyczajowego, ponieważ przedstawione zostały tam losy kilku rodzin, reprezentujących najczęstsze postawy życiowe Polaków. Każdy z bohaterów ma swoje oczekiwania, plany i nadzieje i każdy z bohaterów zderza się - mniej lub bardziej boleśnie - z wielką historią oraz - co oczywiste - z polityką. Są tu przedstawiciele inteligencji, burżuazji, chłopów i robotników, wojska i aparatu władzy oraz represji. Wielką zaletą serialu jest to, że nastrój epoki bardzo się udziela. Dzieje się tak, dlatego że realia czasów zostały wiernie oddane, ale nade wszystko charaktery i rozterki postaci pokazane w bardzo przejmujący sposób sprawiają, że widz się z nimi utożsamia. To niewątpliwa zasługa scenarzystów: Andrzeja Mularczyka i Jerzego Janickiego oraz ich solidnej kwerendy.

- W moim temperamencie autorskim leżało zawsze wyszukiwanie dramatów jednostkowych, dramatów ludzkich, losów ludzkich - przyznawał Andrzej Mularczyk w audycji Haliny Szopskiej w Polskim Radiu w 1985 roku. - Serial "Dom" to była propozycja Janusza Gazdy z Redakcji Filmowej Telewizji Polskiej, który zainspirował nas do napisania serialu o Warszawie w pewnym kameralnym ujęciu. I sprawa zaczęła się - jak zwykle w moim przypadku - od dokumentacji. Z powrotem grzebanie się w tym, co było wtedy - w 1945, 46, 47, 49 roku - ważne. A więc całe tygodnie spędzane nad zszywkami "Życia Warszawy", "Rzeczpospolitej" i gazet z tamtego okresu, aby nagromadzić jakiś materiał, który mógłby być fundamentem losów życia przyszłych bohaterów.

Posłuchaj
15:23 andrzej mularczyk___pr iii 94953_tr_0-0_111828653df0c688[00].mp3 "Andrzej Mularczyk". Audycja Haliny Szopskiej z cyklu "W pracowni pisarza". (PR, 25.10.1985)

 

Scenarzyści "Domu" to prekursorzy sagi rodzinnej, bliskiej krewnej dzisiejszych seriali i telenoweli. Jerzy Janicki pisał przez wiele lat słuchowisko radiowe "Matysiakowie", które zaczęto emitować w roku 1956, zaś Andrzej Mularczyk - słuchowisko "W Jezioranach". Obaj natomiast dzięki dużemu doświadczeniu w tworzeniu reportaży radiowych mieli wrażliwość na ludzi i wyczucie ciekawych historii.

Dom przy Złotej

Serial kręcono w sumie na przestrzeni 20 lat: w latach 1979-1982, następnie przerwę w zdjęciach do 1987 roku wymusiło wprowadzenie stanu wojennego. Zaś zmiany polityczne i ustrojowe spowodowały, że 3 i 4 serię realizowano w latach 1996-2000. Miało to bezpośredni wpływ na śmiałość reżysera, którego początkowo krępowała kontrola cenzury, a później - w latach 90. - mógł sobie pozwolić na dużo większą bezpośredniość.

Jan Łomnicki - doskonały i doświadczony dokumentalista, który wyreżyserował wszystkie odcinki - większość zdjęć wykonał w warszawskiej kamienicy, która odegrała rolę tytułowego domu w Śródmieściu, przy ul. Złotej 25.

- Naprawdę to Jan Łomnicki po ciężkiej walce dostał od Urzędu Miasta Warszawy kamienicę na Pańskiej, która miała iść do rozbiórki - wspominał scenarzysta Andrzej Mularczyk w audycji Ewy Sytej w Polskim Radiu. - Przeżyła z nami procedurę niszczenia tej resztki, która była po to, żeby pokazać ją jako ruinę, potem procedurę odbudowy, a teraz zobaczyć tam można elegancką restaurację biznesową, złote klamki i eleganckie podwórze - dodawał.

Posłuchaj
04:27 serial dom.mp3 "Andrzej Mularczyk - 30 lat serialu 'Dom'". Audycja Ewy Sytej z cyklu "Sygnały dnia". (PR, 09.11.2010)

 

Dzieło skończone

Z tego też powodu późniejsze zdjęcia przeniesiono do innych budynków przy Marszałkowskiej i Kowelskiej. Dokonano też licznych zmian obsadowych, ponieważ w międzyczasie niektórzy aktorzy zmarli, wyemigrowali lub zaangażowali się politycznie.

- Może nawet dobrze dla samej opowieści, że polityka, historia przerwała nam w stanie wojennym - oceniał Andrzej Mularczyk w Polskim Radiu. - Chyba 7-8 lat musieliśmy czekać, żeby to znowu się uruchomiło, ale może przez ten czas scedziły się w nas pewne doświadczenia, jakieś przemyślenia - dodawał.

Na fali sukcesu twórcy dostawali kilkakrotnie propozycje kontynuacji serii, jednak rezygnowali z tej możliwości w obawie przed obniżeniem poziomu i przekształceniem zamkniętego dzieła we współczesny serial - telenowelę.

az

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Alternatywy 4 – Polska zamknięta w jednym bloku

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2020 05:55
Obecnie na warszawskim Ursynowie znajduje się ulica Alternatywy. – Z punktu widzenia autorów to już nie jest sukces, tylko coś większego, bo mieć ulicę swojego dzieła, to duża sprawa – mówił Maciej Rybiński, scenarzysta serialu, w reportażu Polskiego Radia. – Chociaż wolałbym, żeby to była ulica Barei. Myślę, że Staszkowi to się należy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Łomnicki. Jeden z najwybitniejszych talentów aktorskich. Posłuchaj archiwalnych wywiadów!

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2021 05:50
Był jednym z najwybitniejszych aktorów, zarówno teatralnych jak i filmowych. Do dziś podziwiane jest jego "mistrzostwo techniczne, agresywność i siła spojrzenia na świat, dynamiczny temperament, iście kuglarskie, cyrkowe zdolności trawestacyjne". 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Łomnicki - twórca kultowego serialu

Ostatnia aktualizacja: 18.12.2020 05:40
18 lat temu, 18 grudnia 2002 roku, zmarł w Warszawie reżyser i scenarzysta Jan Łomnicki. Był jednym z twórców polskiej szkoły dokumentu oraz autorem filmów fabularnych i seriali, w których czerpał z doświadczeń bacznie obserwującego rzeczywistość dokumentalisty.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Wojna domowa od wielu wieków trwa..."

Ostatnia aktualizacja: 24.10.2020 05:52
To już ponad pół wieku temu odbyła się telewizyjna premiera kultowego serialu „Wojna domowa“... dokładnie 55 lat temu, 24 października 1965 roku, Telewizja Polska rozpoczęła emisję pierwszego z siedmiu odcinków. Wszystkich części było ogółem piętnaście, bo po sukcesie tych pierwszych szybko dokręcono kolejnych osiem. Serial znany jest także współczesnym widzom choćby z częstych powtórkowych emisji na różnych kanałach i stacjach telewizyjnych w Polsce... a jego treść wydaje się być ponadczasowa - problemy dogadywania się pokolenia rodziców z pokoleniem dzieci nastolatków.
rozwiń zwiń