X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Dewizą Orderu Virtuti Militari są honor i Ojczyzna

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2015 06:23
Od wieków zastanawiano się jak uhonorować bohaterów, jak wyróżnić tych, którzy odznaczyli się odwagą i poświęceniem. W Polsce w tym celu ustanowiono Order Virtuti Militari.
Audio
  • Historia ustanowienia Orderu Virtuti Militari i innych ważnych odznaczeń, m.in.: Orderu Podwiązki oraz Orderu Łaźni - aud. Anny Kasprzykowskiej pt. ”Radiowa encyklopedia kultury” (30.11.1972)
Order Virtuti Militari na Cmentarzu Powązkowskim
Order Virtuti Militari na Cmentarzu PowązkowskimFoto: Patryk Rostek/Wikipedia

25 marca 1933 Sejm RP przyjął ustawę o Orderze Virtuti Militari.

To najstarszy polski order bojowy. Ustanowił go król Stanisław August Poniatowski dla upamiętnienia zwycięstwa pod Zieleńcami, bitwy stoczonej z wojskami rosyjskimi 18 czerwca 1792. Wojna w obronie Konstytucji 3 Maja trwała od 18 maja 1792. Król Stanisław August już 12 czerwca pisał w liście do swego bratanka, księcia Józefa Poniatowskiego: "Przyszło mi do głowy przesłać ci rodzaj medali owalnych, które z jednej strony mieścić będą moje imię, a z drugiej napis Virtuti Militari (...). Będą to medale srebrne dla szeregowych, a złote dla oficerów".
Za wyjątkowe zasługi
Kim byli pierwsi odznaczeni? Książę Józef Poniatowski, który dowodził armią polską oraz Tadeusz Kościuszko, uczestnik bitwy.
- Skromna niebiesko-czarna wstążeczka i krzyż czteroramienny z orłem w środku i złotymi literami łacińskich słów: "Cnocie wojennej" to niezwykłe wyróżnienie, które rzadko zdobi pierś żywego bohatera – słyszymy w audycji Anny Kasprzykowskiej pt. "Radiowa encyklopedia kultury" nadanej w listopadzie 1972 r. - Często wręczany był pośmiertnie pojedynczym osobom. Przyznawany był całym oddziałom, ale też miastom, np. Warszawie.
Pierwsze medale zostały wybite 15 czerwca 1792. Na rewersie widniał napis "Virtuti Militari" (łac. Cnocie Wojskowej lub Dzielności Żołnierskiej), natomiast na awersie znajdował się napis "SAR" (Stanislaus Augustus Rex) oraz wizerunek korony królewskiej i dwie gałązki palmowe.
Restytucja orderu
Order zniósł car Mikołaj I po przegranym przez Polaków powstaniu listopadowym. Restytucja odznaczenia nastąpiła po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. Ustawa z 1 sierpnia 1919 r. przywracała Order Wojskowy Virtuti Militari, który zachowywał 5 klas i kształt krzyża. Na jego odwrotnej stronie umieszczono napis "Honor i Ojczyzna". 25 marca 1933, na mocy kolejnej ustawy sejmowej, nazwę odznaczenia zmieniono na Order Wojenny Virtuti Militari. Nowym elementem była, umieszczona na rewersie krzyża, data "1792".
Odznaczenia, medale, laury
Anna Kasprzykowska przypomniała, jak wyróżniano bohaterów w dawnych wiekach. - W armii rzymskiej odwagę i męstwo nagradzano mieczem, tarczą lub wieńcem z liści dębowych - słyszymy w programie. - Nagrodą były też wyryte w kamieniu nazwiska na ścianach świątyń czy łuków triumfalnych. W średniowieczu odznaki, będące dowodem męstwa, umieszczano najpierw na płaszczach rycerskich, z czasem zaczęto zawieszać je na łańcuchach.
Autorka przedstawiła też historię innych odznaczeń, przyznawanych w różnych krajach, m.in. : Orderu Podwiązki czy Orderu Łaźni - jednego z największych odznaczeń angielskich.
Posłuchaj audycji o najwyższym polskim odznaczeniu bojowym.

Czytaj także

Tadeusz Reytan – obrońca honoru Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2019 06:09
- Tadeusz Reytan odebrał sobie życie w 1780 r. w majątku Hruszówka koło Nowogródka. Samobójcę pochowano w zakątku ogrodu, bodaj nawet bez nagrobka. 150 lat później mój wuj, Henryk Grabowski wystawił ładną, neogotycką kaplicę i złożył w krypcie odnalezione szczątki swego przodka – opowiadał historyk, prof. Stefan Kieniewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Książę Józef Poniatowski - symbol żołnierskiego męstwa i honoru

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2020 05:40
Był gorącym patriotą, który widział szansę na odzyskanie niepodległości u boku Napoleona Bonaparte. Nawet gdy cesarz Francuzów odnosił klęski, książę Józef wiernie został u jego boku, aż do śmierci w nurcie Elstery 19 października 1813 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Kościuszko. 275. rocznica urodzin bohatera dwóch narodów

Ostatnia aktualizacja: 04.02.2021 06:01
275 lat temu, 4 lutego 1746 roku, przyszedł na świat Tadeusz Kościuszko, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, generał, Naczelnik Sił Zbrojnych Narodowych w powstaniu w 1794 roku, które było próbą ratowania Rzeczpospolitej.
rozwiń zwiń