X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

110 lat temu urodził się Jerzy Różycki, kryptolog, który pomógł złamać kod Enigmy

Ostatnia aktualizacja: 24.07.2019 07:00
- Kryptoanaliza nie jest właściwie nauką łamania szyfrów, jest raczej sztuką. Dobry kryptolog obok wiedzy matematycznej musi posiadać pewne cechy trudne do określenia. Jest to mieszanina wiedzy ścisłej z intuicją, wyobraźnią, doskonałą znajomością języka, a nawet i nawyków przeciwnika - mówi płk Tadeusz Lisicki. 
Audio
  • Enigma - historia rozpracowania niemieckiej maszyny szyfrowej, udział Polaków
Jerzy Różycki, foto: PAPReprodukcja
Jerzy Różycki, foto: PAP/Reprodukcja

110 lat temu urodził się Jerzy Różycki, kryptolog, współautor sukcesu złamania kodu Enigmy. Różycki był jednym z trzech młodych matematyków, którzy w grudniu 1932 roku rozpracowali działanie niemieckiego cudu techniki – maszyny szyfrującej "Enigma”. Złamanie szyfru uznawane jest za jedno z najważniejszych wydarzeń II wojny światowej.

Komórka deszyfrująca

Niemcy już od lat dwudziestych, szyfrowali depesze wojskowe za pomocą maszyn szyfrujących "Enigma”, uważanych za najdoskonalsze urządzenia tego typu. Władze polskiego wywiadu postanowiły utworzyć specjalną komórkę, która będzie pracowała nad złamaniem tych szyfrów. Do prac deszyfracyjnych postanowiono włączyć młodych matematyków ze środowisk akademickich.
Władze Biura Szyfrów zwróciły się do profesora Zdzisława Krygowskiego, twórcy Wydziału Matematyki Uniwersytetu Poznańskiego, z prośbą o zorganizowanie kursu kryptologii. Miał być to kurs dla najzdolniejszych studentów matematyki. Profesor Krygowski potraktował propozycję bardzo poważnie. Spośród kilkunastu chętnych wybrano trzech najlepszych, byli to Marian Rejewski, Henryk Zygalski i Jerzy Różycki. Postawiono przed nimi zadanie rozwiązania niemieckiego szyfru maszynowego "Enigma”.

Jerzy Różycki, wraz z pozostałą dwójką najlepszych studentów, podjął intensywną pracę, tworząc kolejne metody matematyczne. Przez kilka lat młodzi matematycy pracowali w Poznaniu. W październiku 1932 roku ich siedzibę przeniesiono do centrum Warszawy. Nie trwało to jednak długo, z powodu narastających niemieckich działań wywiadowczych, prace nad "Enigmą” przeniesiono do podwarszawskiej miejscowości Pyry, stwarzając kryptologom najlepsze, jak na tamte możliwości, warunki do pracy.
Polacy szukali klucza, który ułatwiłby stałe odczytywanie szyfrów, jednak było to bardzo trudne. Ostatecznie, dzięki swojej wiedzy i wytrwałości w końcu grudnia 1932 roku, udało im się rozwiązać szyfr maszyny, którą Niemcy uznawali za cud techniki.

Posłuchaj archiwalnych dźwieków dotyczących złamania kodu "Enigmy" >>>

Przełom w pracach nastąpił w wyniku współpracy z wywiadem francuskim oraz uzyskania pewnych informacji, drogą wywiadowczą ze strony niemieckiej. Polacy odkupili od Niemca, działającego w niemieckim biurze szyfrów, dane na temat działania "Enigmy”. Do sukcesu przyczyniło się także krótkotrwałe przejęcie jednej z maszyn szyfrujących. Zapoznanie się z mechanizmami działania maszyny, pozwoliło na wybudowanie polskiej "Enigmy”, czyli maszyny, która odczytywałaby szyfr generowany przez maszynę niemiecką.

Pierwszą Polską kopię wojskowej wersji "Enigmy” zbudowano w warszawskiej fabryce "Ava” w 1933 roku. Proces składania elementów w całość odbywał się w podwarszawskich Pyrach. Od tego czasu Polacy mogli odczytywać niemiecką korespondencję wojskową.

Współpraca z sojusznikami

Przez prawie siedem lat polski wywiad przekazywał Francuzom i Anglikom niemieckie depesze wojskowe, uzyskiwane dzięki pracy polskiego Biura Szyfrów. Nie ujawniono jednak sposobu uzyskania informacji.

Dopiero w 1939 roku, na skutek pogarszających się stosunków polsko-niemieckich, kierownictwo Biura Szyfrów zdecydowało się ujawnić sojusznikom tajemnicę pracy polskich służb wywiadowczych. W tym celu wiosną 1939 roku zorganizowano w Pyrach spotkanie polskich, angielskich i francuskich służb kryptologicznych. Oprócz egzemplarza polskiej "Enigmy” otrzymali oni matematyczne założenia, dotyczące metod obsługi maszyny.

To Polacy stworzyli podstawy deszyfracji, jednak Anglicy przez wiele lat starali się przywłaszczyć to osiągnięcie sobie. Pierwsze informacje, wskazujące na to, że Polacy mieli wkład w rozszyfrowanie "Enigmy” ukazały się na początku lat siedemdziesiątych. Oficjalne przyznanie przez Brytyjczyków roli Polaków w złamanie kodu "Enigmy” nastąpiło jednak dopiero po przystąpieniu Polski do NATO w 1999 roku.

Znaczenie złamania kodu

9 stycznia 1942 roku Jerzy Różycki, wracał z Algierii do ośrodka polskich kryptologów zlokalizowanego w południowej, nieokupowanej części Państwa Vichy. Statek, którym płynął zatonął w pobliżu Balearów w niewyjaśnionych okolicznościach.

Historycy II wojny światowej, którzy usiłują oszacować wpływ złamania szyfru "Enigmy” na losy wojny twierdzą, że wyczyn Jerzego Różyckiego i pozostałych dwóch młodych deszyfrantów skrócił wojnę o około 3 lata. Jeden rok wojny kosztował świat ok. 10 mln istnień ludzkich zatem rozszyfrowanie "Enigmy” przyczyniło się do ocalenia około 30 milionów osób.

mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Niemcy uwierzyli w fałszywe informacje aliantów

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2011 08:00
Naziści nie zorientowali się, że podwójny agent przekazuje im fałszywe informacje, ponieważ mieli do niego pełne zaufanie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Senat upamiętnił kryptologów, którzy złamali kod Enigmy

Ostatnia aktualizacja: 17.10.2012 11:33
Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski – te nazwiska uhonorował w specjalnej uchwale Senat.
rozwiń zwiń