X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Kamień Pomorski: katedra ma najstarsze poddasze w Polsce

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2021 05:40
To jedyna tak dobrze zachowana na terenie Polski drewniana konstrukcja z XIII– ustalili toruńscy konserwatorzy. Do tej pory sądzono, że więźba dachowa pochodzi z czasów nowożytnych. Drewno do jego budowy sprowadzono z pobliskiej wyspy Wolin.
Katedra w Kamieniu Pomorskim z lotu ptaka.
Katedra w Kamieniu Pomorskim z lotu ptaka.Foto: Czasnojc, M. / Forum

Do takiego ustalenia doszli badacze z Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu - prof. Ulrich Schaaf, dr Maciej Prarat i prof. Tomasz Ważny.

- Nie spodziewaliśmy się takiego odkrycia. Na zlecenie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków mieliśmy ocenić wartość więźby dachowej (drewniany stelaż dachu - PAP) katedry w Kamieniu Pomorskim. Gdy znaleźliśmy się na poddaszu, od razu zwróciliśmy uwagę na nietypowy, bo na jego archaiczny styl budowy - powiedział Nauce w Polsce dr Maciej Prarat.

Najstarsza taka konstrukcja w Polsce

Dokładna analiza dowiodła, że jest to najstarsza znana więźba dachowa z terenu Polski - przekonują badacze. Co ważne - jak podkreślił dr Prarat - zachowana w bardzo dobrym stanie.

- Więźba zachowała taką samą strukturę, jak w XIII w. Jednak w wielu miejscach w czasie ponad 650-letniej historii świątyni wykonywano wymiany elementów drewnianych lub dodawano nowe wzmocnienia - zaznaczył konserwator.

W jego ocenie drewniane elementy zachowane są w stanie "co najmniej dobrym". Do ich konstrukcji użyto znacznych ilości drewna dębowego.

- Z naszych analiz wynika, że sprowadzono je z pobliskiej wyspy Wolin. Na wielu elementach zachowały się nawet ślady po ich spławianiu. Są to dwa niewielkie otwory poprzez które łączono kłody z pomocą lin w momencie spławiania - wyjaśnił naukowiec.

Niespotykane rozwiązania

Katedra z Kamienia Pomorskiego uznawana była do tej pory za najstarszy obiekt sakralny Pomorza Zachodniego. Jednak, jak przyznał dr Prarat, w czasie analiz tej świątyni skupiano się głównie na jej średniowiecznych murach.

- Nikomu nie przechodziło nawet przez myśl, że więźba dachowa pochodzi również z epoki - podkreślił.

To o tyle ciekawe, bo część historyków sądzi, że budowla uległa poważnemu zniszczeniu podczas najazdu wojsk brandenburskich w 1308 roku. Tymczasem konserwatorzy dostrzegli, że więźba dachowa powstała przed wymurowaniem oryginalnych, ceglanych szczytów średniowiecznej budowli.

- Z analiz wynika, że układ konstrukcyjny, jak i technika ciesielska użyte w czasie budowy dachu katedry w Kamieniu Pomorskim są niespotykane w Polsce. Występują na terenach niemieckojęzycznych w XIII i XIV w. Zapewne zatem stamtąd musiał przybyć warsztat ciesielski – uważa dr Maciej Prarat.

Naukowcy analizując drewno użyte do budowy dachu, stwierdzili, że do jego obróbki zastosowano siekiery, topory i piły.

- Tego typu zestaw narzędzi był stosowany aż do XIX w. Na średniowieczny charakter konstrukcji wskazywały zastosowane rozwiązania ciesielskie, które były dość archaiczne i czasochłonne - nie były tak powtarzalne i uniwersalne, jak stosowane w późniejszych czasach - wyjaśnił naukowiec.

Dodatkowo, na wielu elementach dostrzeżono znaki ciesielskie, które miały ułatwiać ich montaż. Ich umiejscowienie jak i forma są również niespotykane w późniejszych czasach.

Z przełomu XIII i XIV wieku

Kropkę nad i postawiły analizy specjalistyczne (dendrochronologiczne) ponad 30 próbek. Wynika z nich, że więźbę nad skrzyżowaniem naw wykonano z drewna ściętego w latach 1260-1268.W innym miejscu, nad nawą, drewno ścięto później, bo w latach 1360-1361. Ale wstępne rozpoznanie dachu nad prezbiterium pozwala stwierdzić, że drewno do jego budowy może pochodzić jeszcze z pierwszej połowy XIII w.

- Zamknięcie budowy nad prezbiterium i skrzyżowaniem naw, w kilku przedziałach czasowych, miało ostatecznie miejsce do lat 60. XIII w., co potwierdzają wyniki naszych badań. Nawa zadaszona została sto lat później - powiedział dr Prarat.

Historia świątyni sięga XII w. Po podbiciu Pomorza przez Bolesława Krzywoustego, biskup bamberski św. Otto dokonał w latach 1124-1128 chrystianizacji tego obszaru. W wyniku tej akcji w 1140 roku powstało biskupstwo w Wolinie. Na skutek najazdów duńskich, siedziba została przeniesiona do Kamienia Pomorskiego, gdzie w 1176 roku książę pomorski Kazimierz I ufundował nową katedrę, której więźbę dachową analizują właśnie toruńscy konserwatorzy. Świątynia miała powstać w miejscu wcześniejszego drewnianego kościółka przygrodowego. 

PAP/bm

Czytaj także

Piotr Łozowski: w średniowieczu istniały dwie Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2019 22:00
- Najpierw, jak się przypuszcza, w okolicach końca XIII w. lub na początku kolejnego stulecia została założona stara Warszawa. Po sukcesie tej inicjatywy lokacyjnej na początku wieku XV została założona nowa Warszawa. Funkcjonowała ona tam, gdzie jest ul. Freta, która doprowadza nas do Rynku Nowego Miasta. To był zupełnie odrębny organizm miejski - mówił w Dwójce historyk z Uniwersytetu w Białymstoku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zakon joannitów już 700 lat temu zmienił ekosystem w Lubuskiem

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2020 05:40
Badania pyłku roślin w osadach torfowiska Pawski Ług na ziemi lubuskiej pokazały, jak mocno zmieniło się tam środowisko już w XIV wieku, kiedy terenem zaczął gospodarować zakon joannitów (kawalerów maltańskich) i rozpoczęło się tam przejście od społeczności plemiennej do feudalnej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolebka państwa Piastów. Naukowcy ustalili datę budowy palatium na Ostrowie Lednickim

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2021 05:40
Budowlę pałacowo-sakralną na Ostrowie Lednickim (woj. wielkopolskie) zaczęto wznosić w latach 936-985. Datę dotyczącą jednej z prawdopodobnych siedzib Mieszka I uzyskano w trakcie nowych analiz fizykochemicznych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szczecin. Setki metrów tuneli odkryto pod Zamkiem Książąt Pomorskich

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2021 05:40
Ceglany średniowieczny tunel odkryto pod Zamkiem Książąt Pomorskich w Szczecinie – poinformowała w czwartek dyrektor instytucji. Łączy się on z żelbetonową konstrukcją z czasów III Rzeszy. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Średniowieczne zabytki na nielegalnej aukcji internetowej

Ostatnia aktualizacja: 25.04.2021 05:30
Średniowieczne groty strzał do kuszy i łuku, ostrze sztyletu i grot oszczepu znalazły się wśród zabytków zabezpieczonych przez policjantów i archeologa w Barlinku w województwie zachodniopomorskim. Zabytki, które zostały wystawione na aukcji internetowej, trafiły do Muzeum Narodowego w Szczecinie.
rozwiń zwiń