X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Adam Kreczmar - poeta, satyryk, radiowiec

Ostatnia aktualizacja: 26.08.2021 05:40
26 sierpnia 1982 roku w Warszawie zmarł Adam Kreczmar. Był nie tylko autorem licznych satyrycznych słuchowisk emitowanych przez Polskie Radio w ramach audycji "Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy", lecz także twórcą wielu piosenek wykonywanych przez takie sławy polskiej sceny muzycznej, jak Maryla Rodowicz czy Jerzy Połomski. 
Teatrzyk trzech (1968), reżyseria Marian Jonkajtys, drugi od prawej: Adam Kreczmar
"Teatrzyk trzech" (1968), reżyseria Marian Jonkajtys, drugi od prawej: Adam Kreczmar Foto: Forum/Archiwum TVP

W krainie skeczy, satyr i kabaretów

Urodził się 17 czerwca 1944 roku w Warszawie. Pochodził z artystycznej rodziny - jego matka Justyna Kreczmarowa znana była z wieloletniej współpracy z warszawskim Teatrem Polskim, natomiast ojciec zasłynął występami w filmach i serialach telewizyjnych.

– Adam był takim paniczykiem z dobrego domu. Fajny taki: z pozoru sztywny, zasadniczy, a myśmy wiedzieli, że on wcale taki nie jest. Pod spodem była chęć życia - wspominał aktor i satyryk Stefan Friedmann w audycji Doroty Gacek i Elżbiety Łukomskiej z cyklu "Słowa po zmroku". 

Posłuchaj
17:31 czas pisarzy - adam kreczmar.mp3 Satyryk i szwagier Adama Kreczmara Krzysztof Daukszewicza, aktor i satyryk Stefan Friedmann i poeta Jonasza Kofta opowiadają o pracy ze słynnym artystą. Audycja Elżbiety Łukomskiej i Doroty Gacek z cyklu "Słowa po zmroku". (PR, 28.12.2010)

Ukończył studia na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Swoje życie związał jednak z poezją i satyrą, nie ze sztuką.

Swoje pierwsze teksty opublikował w 1964 roku w "Almanachu Młodych" – czasopiśmie literackim funkcjonującym od połowy lat 50. W tym samym czasie zaczął współpracować z kabaretem klubu studenckiego "Hybrydy". Kilka lat później natomiast został członkiem świeżo powstałego kabaretu satyrycznego "Pod Egidą".

Na początku lat 70. Kreczmar związał się z Polskim Radiem. Wraz z Jackiem Janczarskim i Jerzym Markuszewskim stworzył wówczas dla Programu III "Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy", który był emitowany do 1974 roku. 

Przeczytaj także: "Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy" - tego słuchała cała Polska

Audycja wypełniona była różnego rodzaju skeczami, wykładami i słuchowiskami autorstwa nie tylko trójki jej inicjatorów, lecz także między innymi Marcina Wolskiego, Marii Czubaszek i Stefana Friedmanna.

- Myśmy kochali radio. To były lata fantastycznych kontaktów z ludźmi. Cudowne czasy, gdy wszystko było na świeżo, na nowo. Byliśmy prekursorami, którzy odkrywają Amerykę żartu w Trójce - wspominał Stefan Friedmann na antenie Polskiego Radia.

Do kręgu najbardziej znanych słuchowisk Kreczmara z tamtego okresu należy między innymi "Okno na świat" opierające się na dialogach małżeńskich głównych bohaterów – Dziuni i Mordeczki, "Administrator" pokazujący problemy, z jakimi borykał się Pan Dziamdziak chcąc uzyskać zgodę na remont mieszkania, oraz "Wspomnienia prokuratora", w którym prokurator Ski opowiada o prowadzonych przez siebie śledztwach.

Gwiazda, która zgasła zbyt wcześnie

Kreczmar realizował się również, pisząc teksty piosenek - jego utwory chętnie wykonywali tacy artyści jak Maryla Rodowicz ("Marmolada" i "Nietakt"), Edyta Geppert ("Mój pejzaż"), Ewa Bem ("Nie ma tych bram") i Jerzy Połomski ("Daj", "Miłujcie tedy, ile chcecie").

– Kiedyś napisałem piosenkę "Poeta i pan Strauss" i to był szczyt mojej dumy, że tyle zawarłem mądrych treści w jednej piosence. Na co Adam przeczytał i mówi: "Słuchaj, ja bym z tego zrobił 16 piosenek" - wspominał szwagier poety Krzysztof Daukszewicz w audycji Elżbiety Łukomskiej i Doroty Gacek z cyklu "Słowa po zmroku". 

Jego talent nie był jednak w stanie w pełni się rozwinąć. Adam Kreczmar zmarł 26 sierpnia 1982 roku, mając zaledwie trzydzieści osiem lat. Powodem była choroba, na którą satyryk cierpiał od dziecka. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

– Żaden lekarz nie dawał mu perspektywy długiego życia, Adam doskonale o tym wiedział – mówił dr Piotr Lubowiński w audycji Anny Retmaniak "Adam Kreczmar - wybrańcy bogów umierają młodo". – Przez to żył intensywniej niż inni, mocniej niż inni. Żył ponad stan, ponad możliwości swoje i medycyny. Nie oszczędzał się. Lubił zjeść, wypić, wypalić. Zachowywał się tak, jak najgorszy pacjent przy tej chorobie - dodał. 

Posłuchaj
23:08 wybrańcy bogów żyją krótko - adam kreczmar.mp3 Adama Kreczmara wspomina jego siostra Małgorzata Kreczmar-Daukszewicz, szwagier Krzysztof Daukszewicz, satyryk Jacek Janczarski i bliski znajomy artysty dr Piotr Lubowiński. Audycja Anny Retmaniak "Adam Kreczmar – wybrańcy bogów umierają młodo". (PR, 1.11.1997)

jb

Czytaj także

Andrzej Waligórski. Rycerz radiowego kabaretu

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2021 05:40
95 lat temu, 20 października 1926 roku, urodził się w Nowym Targu Andrzej Waligórski, legenda Polskiego Radia, aktor, poeta, satyryk i dziennikarz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Humorysta przed mikrofonem. Jacek Janczarski, pan Sułek i inni

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2021 05:52
2 lutego mija 21. rocznica przedwczesnej śmierci Jacka Janczarskiego, pisarza, dramaturga i scenarzysty, twórcy legendarnych seriali, filmów i słuchowisk, takich jak "Kocham pana, panie Sułku" i "Rodzina Poszepszyńskich". 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zenon Wiktorczyk - niezapomniany głos Polskiego Radia

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2021 05:40
27 marca 1997 roku zmarł Zenon Wiktorczyk. Przede wszystkim był człowiekiem mocno związanym z radiem – bardzo popularną audycję "Podwieczorek przy mikrofonie" prowadził przez ponad trzydzieści lat. Mało kto jednak pamięta, że dziennikarz udzielał się także w kabarecie "Szpak", a nawet zagrał w komedii "Miś" Stanisława Barei. 
rozwiń zwiń