X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Bohdan Wodiczko. "Dyrygent to najwierniejszy świadek swojej epoki"

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2021 05:40
2 lipca 1911 roku w Warszawie urodził się Bohdan Wodiczko. Był nie tylko dyrygentem współpracującym z największymi w Polsce zespołami symfonicznymi, lecz także pedagogiem wykładającym między innymi w Państwowych Wyższych Szkołach Muzycznych w Krakowie, Łodzi czy Warszawie. 
Bohdan Wodiczko w 1970 roku
Bohdan Wodiczko w 1970 roku Foto: Janusz Rosikoń/PAP

Smyczkiem i batutą

Wodiczko pochodził z muzykalnej rodziny. Pod koniec XIX wieku jego dziadek Wacław Wodiczko przybył z Czech do Polski, gdzie został dyrygentem orkiestry Zamoyskich w Zwierzyńcu. Jego syn Franciszek - ojciec Bohdana - grał natomiast na skrzypcach oraz prowadził między innymi amatorskie orkiestry w Warszawie, a także orkiestrę teatru w Jekaterynosławiu (obecnie Dniepropetrowsk na Ukrainie).

Bohdan Wodiczko przyszedł na świat w stolicy, lecz dzieciństwo spędził w podwarszawskim Wołominie. Kamienica, w której mieszkał już nie istnieje - została zburzona w 2000 roku. W jej miejscu postawiono budynek, w którym obecnie znajduje się muzeum poświęcone rodzinie Wodiczków - można w nim oglądać dokumenty, zdjęcia, odręcznie spisane nuty, a nawet instrumenty muzyczne należące do rodu. 

Od wczesnej młodości Bohdan Wodiczko zdradzał talent muzyczny i dlatego ojciec zapisał go na lekcje gry na skrzypcach. Jako czternastolatek, podjął naukę w Szkole Muzycznej imienia Fryderyka Chopina w Warszawie. W 1929 roku natomiast stał się studentem Konserwatorium Warszawskiego (obecnie Uniwersytet Muzyczny imienia F. Chopina) – wybrał kierunki fortepian, waltornia i teoria specjalna.

Na początku lat 30. Wodiczko wyjechał na studia uzupełniające do Pragi, gdzie zgłębiał tajniki kompozycji i dyrygentury. Pilny uczeń do ojczyzny powrócił w 1936 roku i podjął przerwaną naukę w Konserwatorium Warszawskim. 

W czasie okupacji niemieckiej pracował jako pianista w warszawskiej kawiarni "Adria". Jednocześnie był też związany z podziemiem niepodległościowym – od 1939 roku wykładał na tajnych kompletach teorię muzyki.

adria200.jpg
Jan Kryst i zamach w restauracji "Adria"

Liczne kontrowersje

Po II wojnie światowej Wodiczko kontynuował pracę dydaktyczną. W 1945 roku był nauczycielem dyrygentury w Szkole Muzycznej im. Karola Kurpińskiego w stolicy. W kolejnych latach wykładał między innymi na Państwowych Wyższych Szkołach Muzycznych w Krakowie, Łodzi, Poznaniu i w Warszawie, a także w Wyższej Szkole Muzycznej w Sopocie.

Jednocześnie był związany z branżą muzyczną. W latach 1946-1950 pełnił funkcję pierwszego dyrygenta w Filharmonii Bałtyckiej. To właśnie dzięki Wodiczce do początku lat 50. repertuar sopockiej orkiestry obejmował rocznie dziesięć różnych programów, a ona sama była uznawana za jedną z najlepszych w Polsce. W drugiej połowie XX wieku artysta był związany z Państwową Filharmonią w Łodzi, Krakowie oraz w Warszawie, natomiast od 1961 do 1965 roku był dyrektorem i pierwszym dyrygentem Opery Warszawskiej. 

Posłuchaj
28:19 bohdan wodiczko___gh 394_tr_3-3_99755272745ee84[00].mp3 Bohdan Wodiczko w rozmowie z Krystyną Bielawską mówi, kim jest dla niego dyrygent i jaką pełni rolę we współczesnym świecie. (PR, 1975) 

Był to jeden z najważniejszych, najintensywniejszych, ale również najbardziej kontrowersyjnych okresów w życiu artysty.

Muzykolog Michał Klubiński w audycji Przemysława Psikuty z cyklu "Duża czarna" mówił, że niedługo po objęciu nowego stanowiska dyrygent zwolnił sto dwadzieścia osób ze składu artystycznego, administracyjnego i technicznego Opery Warszawskiej, w tym przedstawicieli Podstawowej Organizacji Partyjnej. Pracy pozbawił takie osobistości, jak śpiewaczki Ewa Bandrowska-Turska i Maria Fołtyn. Decyzja ta wywołała poruszenie wśród opinii publicznej i była przez nią uznawana za nieuzasadnioną - szczególnie że Opera straciła wówczas pracowników, którzy tworzyli jej zespół jeszcze przed wojną. 

Posłuchaj
56:41 Bohdan wł.mp3 Muzykolog Michał Klubiński i Wojciech Barcikowski z Archiwum Polskiego Radia rozmawiają o dokonaniach Bohdana Wodiczko. Audycja Przemysława Psikuty i Agnieszki Łukasiewicz "Bohdan Wodiczko w 30. rocznicę śmierci mistrza batuty" z cyklu "Duża czarna". (PR, 16.05.2015)

Na miejsce zwolnionych, Wodiczko zatrudnił wybitnych reżyserów, scenografów, choreografów i dyrygentów - między innymi Konrada Swinarskiego, Aleksandra Bardiniego, Andrzeja Majewskiego, Bronisława Horowicza, Henryka Czyża i Eugeniusza Paplińskiego. Nawiązał również kontakty z zagranicznymi realizatorami. 

Szerokim echem odbił się również nowy repertuar zaproponowany przez artystę - dyrygent wprowadził na polską scenę niewystawiane dotąd XX wieczne opery i balety. 

– Wodiczko miał w sobie idealistyczne zapędy. Mawiał, że dyrygent to najwierniejszy świadek swojej epoki, a więc jego zadaniem jest nie tylko wykonywanie klasycznego repertuaru, ale też przyczynianie się do odrodzenia repertuaru dawniejszych epok i wkroczenie z muzyką współczesną - mówił muzykolog Michał Klubiński w audycji Mirosława Biełaszko "Białe plamy".

Posłuchaj
49:57 2020_02_26 23_09_02_PR3_Biale_Plamy.mp3 O życiu i twórczości Bohdana Wodziki rozmawia muzykolog Michał Klubiński oraz badaczka polskiej kultury muzycznej prof. Małgorzata Komorowska. Audycja Mirosława Biełaszko "Białe plamy". (PR, 26.02.2020) 

W 1962 roku odbyła się premiera "Króla Edypa" Igora Strawińskiego w inscenizacji Konrada Swinarskiego, która zachwyciła widownię. Kolejne występy również okazywały się sukcesem - zrealizowano między innymi "Persefonę", "Święto wiosny" i "Orfeusza" Strawińskiego, a także "Don Carlosa" Giuseppe Verdiego. Nie wszystkie propozycje Wodiczko spotkały się z pozytywnym odzewem - skrytykowana została między innymi jego interpretacja klasycznego dzieła "Straszny dwór" Stanisława Moniuszki w inscenizacji Aleksandra Bardiniego. 

W 1965 Wodiczko pożegnał się z Operą Narodową i ponownie wyjechał do Reykjaviku, gdzie przez kolejne trzy lata kierował tamtejszą Filharmonią. Do kraju powrócił w 1968 roku i jako dyrygent związał się z katowicką Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia i Telewizji. Pod koniec lat 70. rozpoczął pracę w Teatrze Wielkim w Łodzi, którego był dyrektorem i kierownikiem artystycznym. 

Bohdan Wodiczko zmarł 12 maja 1985 roku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Jego synem jest artysta  wizualny i teoretyk sztuki Krzysztof Wodiczko. 

jb

Czytaj także

Jerzy Maksymiuk - dyrygent perfekcyjny

Ostatnia aktualizacja: 09.04.2021 05:40
85 lat temu, 9 kwietnia 1936 roku, urodził się Jerzy Maksymiuk, dyrygent, pianista i kompozytor. Znany ze swojej pracowitości i dążenia do perfekcji wprowadził nową jakość do wielu orkiestr, którymi kierował.
rozwiń zwiń