X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

60. rocznica pierwszego lotu człowieka w kosmos. Jurij Gagarin spędził tam 108 minut

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2021 05:59
12 kwietnia 1961 radziecki kosmonauta i pilot wojskowy Jurij Gagarin jako pierwszy człowiek w historii okrążył Ziemię w przestrzeni kosmicznej.
Jurij Gagarin w skafandrze kosmicznym
Jurij Gagarin w skafandrze kosmicznymFoto: Forum

Lot trwał 108 minut. Lecąc z prędkością ponad 27 tysięcy kilometrów na godzinę, Jurij Gagarin przeleciał nad Pacyfikiem, Południową Ameryką, Atlantykiem i nad Afryką. Statek Wostok 1 był kierowany wyłącznie z Ziemi, a kosmonauta mógł przejąć kontrolę tylko w ostateczności, wprowadzając specjalny kod.

W czasie lotu Jurij Gagarin gwizdał melodię pieśni "Ojczyzna słyszy, Ojczyzna wie". Pierwsze słowa, jakie wypowiedział, będąc na orbicie okołoziemskiej, brzmiały: "Ach, jak pięknie".

W trakcie lotu oddalił się od Ziemi na 327 kilometrów więcej, niż planowano, bo zaciął się silnik napędowy. Rekord wysokości lotu ustanowiony przez Jurija Gagarina utrzymał się potem przez wiele lat.

Wyścig kosmiczny

Pierwszy orbitalny lot wokół Ziemi był triumfem radzieckiego programu kosmicznego, ale też triumfem radzieckiej propagandy, która przez wiele lat ukrywała przed całym światem fakt, że Jurij Gagarin nie wrócił na Ziemię we wnętrzu kosmicznego pojazdu, lecz katapultował się z niego na wysokości 7 km. Rosjanie obawiali się, że Międzynarodowa Federacja Lotnicza nie uzna lotu, który skończył się lądowaniem na spadochronie.

Radziecki sukces ogłoszony światu w okresie "zimnej wojny" zmobilizował Stany Zjednoczone do realizacji programu Apollo.

Tragiczny los pierwszego człowieka w kosmosie

Po powrocie Gagarin stał się bohaterem Związku Radzieckiego i symbolem przewagi ZSRR nad Stanami Zjednoczonymi w wyścigu kosmicznym.

- Nawet najzagorzalsi antykomuniści darzyli go sympatią, bo był to prosty rosyjski chłopak, który zapisał się w historii ludzkości - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Arkadiusza Ekierta z cyklu "Piękny i bestia". 

Posłuchaj
02:59 gagarin_piękny i bestia.mp3 O postaci Gagarina mówią prof. Marek Urbański i prof. Paweł Wieczorkiewicz. Audycja Arkadiusza Ekierta z cyklu "Piękny i bestia". (PR, 2003)

 

W 1961 roku Jurij Gagarin odwiedził Polskę i inne kraje europejskie. Był przedstawiany jako żywy symbol potęgi ZSRR.

- Sława i wiwaty spotykały go na ulicach wielkich miast wszystkich kontynentów. Ściskali mu dłoń najwybitniejsi politycy i najświetniejsi uczeni. Był ideałem milionów chłopców i dziewcząt, a jednak pozostał skromny, miły i bezpośredni jak ktoś, kogo dobrze znamy - mówił dziennikarz na antenie Polskiego Radia, relacjonując pobyt Gagarina w Warszawie.

Posłuchaj
23:19 sprawozdanie z pobytu jurija gagarina w warszawie___2449.mp3 Sprawozdanie z pobytu Jurija Gagarina w Warszawie (PR, 20.07.1961)

 

Gagarin miał też drugie oblicze. Sława przytłoczyła mężczyznę. Pogłębiła tylko problem alkoholowy bohatera ZSRR i jego słabość do kobiet.

- Był bezwolną ofiarą propagandy i reżimu. Lubił wypić i to nie mało, zginął z tego powodu, bo w stanie nietrzeźwości wsiadł za stery samolotu. Jest to postać na wpół komiczna, na wpół tragiczna - komentował w Polskim Radiu prof. Marek Urbański. 

Pierwszy kosmonauta zginął siedem lat po pierwszym locie w kosmos, w czasie rutynowego lotu treningowego samolotem MIG-15, mając 34 lata. Przyczyny tego zdarzenia nigdy nie zostały wyjaśnione.

Pod koniec lat 60. władze radzieckie planowały, aby Jurij Gagarin stał się również pierwszym człowiekiem, który wyląduje na Księżycu. Jednak pierwsza w dziejach ludzkości wyprawa na Srebrny Glob należała w 1969 roku do Amerykanów.

IAR/bm

Czytaj także

Tragiczna śmierć Gagarina, bohatera ZSRR

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2014 06:00
- Zginął człowiek, o którym wielu przypuszczało, że będzie pierwszym, który stanie na księżycu. Ślepy traf, jaki omija tysiące pilotów oblatywaczy i setki kosmonautów przygotowujących się do swoich lotów, uderzył w tego, którego nazwisko stało się symbolem astronautyki - mówił dziennikarz na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wyścig w Kosmosie. Na orbicie Walerij Bykowski

Ostatnia aktualizacja: 14.06.2013 07:00
- Nowy, wspaniały sukces Związku Radzieckiego zelektryzował świat. Na radzieckim kosmodromie Bajkonur kolejny start ku gwiazdom - tak Polskie Radio przed 50 laty relacjonowało wystrzelenie w Kosmos Walerija Bykowskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Łajka - pies, który poleciał w kosmos

Ostatnia aktualizacja: 03.11.2020 05:35
Miała 2 lata, ważyła około 6 kilogramów i w kosmosie wytrzymała zaledwie 7 godzin – Łajka. 3 listopada 1957 roku pierwsza istota została wystrzelona na orbitę okołoziemską. Radzieccy naukowcy nie przewidywali jej powrotu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kazimierz Kordylewski - odkrywca księżyców pyłowych Ziemi

Ostatnia aktualizacja: 07.11.2018 05:45
- Astronom, by poznać to, co widać, musi się dobrze natrudzić. Czytać z nieba nie wystarczy - mówił Kazimierz Kordylewski na antenie Polskiego Radia. To jednak właśnie dzięki wnikliwej obserwacji nieba gołym okiem naukowiec dokonał swoich najważniejszych odkryć. Najsłynniejszym dokonaniem Kordylewskiego było odkrycie księżyców pyłowych Ziemi. Ich istnienie potwierdzili właśnie węgierscy fizycy i astronomowie.
rozwiń zwiń