X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Aleksander Wolszczan odkrył wszechświat poza Układem Słonecznym

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2021 05:40
Jak każdego czwartku, tak i wtedy, 9 stycznia 1992 roku - 29 lat temu - słynne pismo "Nature" zamieściło sensacyjny artykuł o istnieniu planet poza naszym Układem Słonecznym, a odkrywcą tego był polski naukowiec, wtedy jeszcze doktor Aleksander Wolszczan.
Aleeksander Wolszczan w czasie wykładu. Warszawa, 2008
Aleeksander Wolszczan w czasie wykładu. Warszawa, 2008Foto: PAP/Rafał Nowakowski

Jedno z najważniejszych odkryć 

Rzecz była na tyle niesamowita, na ile wcześniejsze badania kosmosu nie pozwalały na takie twierdzenie, a skoro istnieją takie planety choćby w części podobne do naszej, to jest nadzieja na odnalezienie życia na nich. Biorąc pod uwagę ogrom kosmosu, miliardy gwiazd i układów słonecznych takie twierdzenie stawało się faktem możliwym i statystycznie bezsprzecznym.

Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego tak relacjonuje to niebywałe wydarzenie: "Pierwsze trzy pozasłoneczne planety odkryte przez prof. Wolszczana krążą wokół pulsara PSR B1257+12, znajdującego się w gwiazdozbiorze Panny. Odkrycie to zostało oficjalnie ogłoszone na zjeździe Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w styczniu 1992 r. i w tym samym roku opublikowane w czasopiśmie Nature – odkrycie to jest uznawane za jedno z najważniejszych w historii współczesnej astronomii. Zapoczątkowało ono intensywny rozwój nowej dziedziny, jaką stało się badanie planet pozasłonecznych – dotychczas (do roku 2015) takich planet odkryto ok. 1800. Wśród nich znajdują się kolejne planety odkryte przez prof. Wolszczana; wyniki jego badań wielokrotnie publikowane były w Nature, Science, i innych prestiżowych czasopismach".

Specjalnego znaczenia nadaje temu wydarzeniu fakt publikacji w tak znanym na świecie i prestiżowym czasopiśmie jakim było (i jest) "Nature". Założone w 1869 roku i wydawane jako tygodnik nie starało się specjalizować w jednej dziedzinie nauki, zawsze były to rozległe obszary nauk przyrodniczych, ale też inżynieryjnych i ekonomicznych. Dodatkowym atutem tego pisma zawsze był szacunek dla czytelnika - artykuły nie były pisane zbyt prostym językiem, ale też nie traktowały poruszanych tematów z nadmiernym nagromadzeniem naukowych pojęć i zwrotów. Język ich był zrozumiały i poparty dowodami w postaci opisywanych badań i odkryć.

Pulsar milisekundowy PSR1257 + 12

Nie inaczej było z artykułem o odkryciu doktora Aleksandra Wolszczana. Artykuł o jego pracy został zatytułowany "A planetary system around the millisecond pulsar PSR1257 + 12" ("Układ planetarny wokół pulsara milisekundowego PSR1257 + 12"). Autorami tego odkrycia był Wolszczan, a jego wyniki potwierdzał drugi w tym czasie słynny radioastronom - Kanadyjczyk Dale A. Frail. Dwaj radioastronomowie opublikowali też w kwietniu 1992 roku wspólną pracę naukową traktującą o tym sensacyjnym odkryciu. Dość powiedzieć, że przez cztery następne lata naukowcy z całego świata nie dostrzegli kolejnych planet poza naszym układem słonecznym.

Aleksander Wolszczan, urodzony w 1946 roku w Szczecinku, studia ukończył w 1969 roku w Toruniu, na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Doktorat tego Uniwersytetu otrzymał w 1975 roku w dziedzinie fizyki, a w 1995 roku habilitował się na Uniwersytecie Warszawskim. Tytuł naukowy profesora został mu przyznany w 2008 roku. W świecie nauki zajmującej się astronomią jest niekwestionowanym odkrywcą i uznanym naukowcem, którego pasją stało się odkrywanie planet spoza naszego układu słonecznego.

Andrzej Koba, na stronach Planetarium EC1, tak opisuje tło całego wydarzenia: "Aleksander Wolszczan, wybitny polski radioastronom i astrofizyk potwierdził tym samym to, co część astronomów podejrzewała od dawna: że poza Układem Słonecznym także mogą występować planety. Prof. A. Wolszczan, przebywający od 1982 r. w USA, prowadził od 1990 r. obserwacje przy pomocy radioteleskopu o średnicy czaszy 305 metrów (do ubiegłego roku był największym radioteleskopem na świecie), znajdującym się w słynnym Obserwatorium w Arecibo. Prof. Wolszczan zidentyfikował w gwiazdozbiorze Panny milisekundowy pulsar PSR 1257+12. Już we wrześniu 1991 roku zinterpretował sygnały radiowe pochodzące z pulsara, odkrywając pierwsze 3 planety nienależące do Układu Słonecznego. (...) Dzięki swojemu odkryciu prof. Aleksander Wolszczan trwale zapisał się w historii astronomii. Stąd nie dziwi, że "Astronomy" umieściło go na liście 25 największych odkrywców wszech czasów - obok Izaaka Newtona, Mikołaja Kopernika i Galileusza".

Pulsar w mgławicy Kraba. Obraz optyczny pochodzący z kosmicznego teleskopu Hubble’a. Źr. WIkipwdia/domena publiczna, fot. NASA/STScI Pulsar w mgławicy Kraba. Obraz optyczny pochodzący z kosmicznego teleskopu Hubble’a. Źr. Wikipedia/domena publiczna, fot. NASA/STScI

Profesor Wolszczan osobiście wyrażał niesamowity charakter swojego odkrycia mówiąc - "Było to trudne do opisania uświadomienie sobie, że to początek nowej ery badań planetarnych z niemożliwymi do przewidzenia konsekwencjami, nie tylko naukowymi, ale może przede wszystkim światopoglądowymi".

Marek Oramus na łamach pisma "Rzeczpospolita" w 2019 roku, w artykule "Stracona szansa na Nobla dla Aleksandra Wolszczana" tak relacjonuje implikacje tego odkrycia: "Dramat Aleksandra Wolszczana polegałby więc na tym, że gdyby swego czasu nie przystał na współpracę z bezpieką, nie dostałby paszportu, nie wyjechał za granicę i nigdy nie dokonał słynnego odkrycia. W kraju nie było po temu warunków – 305-metrowy radioteleskop na Arecibo, z którego korzystał, jest na świecie tylko jeden. Gdy zaś odkrycie stało się faktem, cień z przeszłości być może spowodował, że nie został za nie uhonorowany tak, jak na to zasługiwał".

Dla nas profesor Wolszczan pozostanie jednym z największych odkrywców kosmosu... zaraz po Mikołaju Koperniku.

PP

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jaka jest Planeta 9? Hipotezy naukowców

Ostatnia aktualizacja: 10.04.2016 22:22
Jeśli w ogóle istnieje, jest kilka razy większa od Ziemi i lodowato zimna. Astrofizycy przedstawili szacunki dotyczące dziewiątej planety, która prawdopodobnie okrąża Słońce w dużej odległości - ale jeszcze nigdy nikt jej nie widział.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dziewiąta planeta w Układzie Słonecznym?

Ostatnia aktualizacja: 04.01.2018 14:34
Ponad dziesięć lat temu odebrano Plutonowi status planety. Okazuje się, że liczba ciał niebieskich w naszym Układzie Słonecznym znów może zwiększyć się do dziewięciu. Naukowcy badają właśnie nieodkryty dotąd obiekt, który może być planetą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tajemnicze zjawiska kosmosu

Ostatnia aktualizacja: 26.02.2019 14:18
Wszechświat od zawsze budził ciekawość związaną z jego nieodkrytymi tajemnicami, a wokół rzekomego istnienia innej cywilizacji padało wiele odmiennych, budzących kontrowersje, teorii. Do dziś trwają badania, które mają na celu poznanie tego, co dzieje się w przestrzeni kosmicznej. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Kiedyś straszyły, dziś patrzymy na nie z zachwytem". Komety na ziemskim niebie!

Ostatnia aktualizacja: 29.07.2020 21:23
Wakacje i lato to doskonały czas, by nocą podziwiać piękno nieba i zachwycać się niebiańską ofertą. W audycji "Eureka" opowiedzieliśmy o odkrytej pod koniec marca komecie C/2020 F3 (NEOWISE), którą można w Polsce obserwować od początku lipca i o tym, co czeka nas jeszcze w najbliższych tygodniach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dziewanna, Lem, Muminek, Zosiakaczmarek... Skąd się biorą nazwy planetoid?

Ostatnia aktualizacja: 27.09.2020 05:50
Astronomowie odkryli już prawie milion planetoid. Ponad połowie z nich przypisano numer. Ponad 22 tysiące obiektów ma nazwę własną. Tych imion mogłoby zapewne być więcej - w końcu każdy odkrywca marzy o tym, by uwiecznić w kosmosie własne nazwisko, imię ukochanej, idola albo kotka. Ale nadawanie nazw planetoidom nie jest takie proste.
rozwiń zwiń