X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Cud domu brandenburskiego

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2021 05:50
Ocalenie Prus przed niechybną klęską przez jej największego wroga jest jednym z dowodów na to, że kaprysy jednostek mogą kształtować historię w równej mierze, co wielkie procesy polityczne, społeczne i gospodarcze.
Fryderyk II na polu bitwy. Nawet tak znakomity organizator jak król Prus nie mógł sprostać dwóm potęgom. Władca miał jednak wielkie szczęście
Fryderyk II na polu bitwy. Nawet tak znakomity organizator jak król Prus nie mógł sprostać dwóm potęgom. Władca miał jednak wielkie szczęścieFoto: Wikimedia Commons/dp

5 stycznia 1762 roku zmarła caryca Elżbieta Romanowa. Jej następca, Piotr III, wycofał Rosję z wojny z Prusami. Ten niespodziewany zwrot w dziejach wojny siedmioletniej ocalił pruską państwowość. Wydarzenie to przeszło do historii jako cud domu brandenburskiego.

Wojny o Śląsk 1200 Wiki.png
Jak Śląsk wpadł w ręce Prus? Konflikt trwał 20 lat

Bez tego niespodziewanego wydarzenia losy wojny były właściwie przesądzone. Prusko-austriacki konflikt o Śląsk przeobraził się w wojnę o wymiarze światowym. Król pruski Fryderyk II znacząco przecenił możliwości swojego państwa i doprowadził je na skraj przepaści. Po stronie Habsburgów stanęło państwo carów.

Rosyjskie wojska przetaczały się przez państwo Fryderyka jak olbrzymi walec. Po raz pierwszy zajaśniała wówczas gwiazda Aleksandra Suworowa, późniejszego pacyfikatora insurekcji kościuszkowskiej i rzeźnika warszawskiej Pragi. Zagrożony był Berlin, a caryca Elżbieta czuła się tak pewna swego, że ogłosiła aneksję Prus Wschodnich do swojego imperium. Członkowie antypruskiej koalicji - Austria, Rosja, Szwecja i Saksonia - postulowali rozbiór państwa pruskiego. 


Posłuchaj
07:19 wiek xviii - lata 1756-1760___1493_00_iv_tr_0-0_1080024022338eca[00].mp3 Wybuch i początkowa faza wojny siedmioletniej - audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika dwóch tysiącleci". (PR, 6.06.2000)

 

Pierwszy cud

Wyrażenie "cud domu brandenburskiego" na niespodziewane wycofanie się Rosji z wojny ukuł sam Fryderyk II. Nie było to pierwsze wydarzenie, które władca określił tym mianem. Pierwszy "cud" wydarzył się trzy lata wcześniej, po bitwie pod Kunowicami w 1759 roku. Pruska armia poniosła w niej sromotną klęskę z rąk sprzymierzonych sił austriacko-rosyjskich. Po zwycięstwie koalicjanci – w obawie przed wzmocnieniem sojusznika – nie zrobili jednak nic, by dobić siły pruskie. Ta bezczynność pozwoliła Fryderykowi odbudować pruską armię i prowadzić wojnę dalej.

Fryderyk II wielki_663_364.jpg

Fryderyk II Wielki – zbudował pruską potęgę

Germanofil na tronie

Skala pierwszego "cudu" była niczym w porównaniu ze szczęściem, jakim dla Prus okazała się śmierć carycy Elżbiety i przejęcie władzy przez jej siostrzeńca.

Decyzja nowego cara nie była podyktowana polityczną kalkulacją. Władca kierował się osobistymi sympatiami. Piotr III był niepoprawnym prusofilem. Jako syn holsztyńskiego księcia przesiąknął niemiecką kulturą. Wolał otaczać się rodakami ojca niż rosyjskimi bojarami. Wpływ na rosyjski dwór miały też niezwykle modne wówczas loże masońskie, a zwłaszcza faworyzowana loża pruska, stanowiąca nieformalną agenturę Fryderyka w Sankt Petersburgu.

Status quo

Piotr III nie władał Rosją długo. Padł ofiarą zamachu stanu przeprowadzonego przez własną żonę. Zofia von Anhalt-Zerbst przejęła władzę w Rosji jako Katarzyna II i wkrótce po przewrocie pałacowym zgładziła swojego męża. Podtrzymała jednak jego decyzję o wycofaniu Rosji z wojny – uważała, że w interesie państwa carów nie leży wzmacnianie monarchii Habsburgów.

Cud uratował państwo Fryderyka II. Po wycofaniu Rosji z wojny ani Berlin, ani Wiedeń nie były w stanie przechylić szali zwycięstwa na swoją korzyść. Obie strony musiały zadowolić się zachowaniem status quo. Prusy wyszły z wojny wzmocnione o bogaty Śląsk i doświadczoną armię, utrzymały status europejskiego mocarstwa. Zaledwie dziewięć lat później państwo pruskie stało się inicjatorem rozbiorów Rzeczpospolitej.

bm

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Prusy Rosja Austria
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Czy Polska mogła uniknąć rozbiorów?

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2021 05:40
"Trzy upiorzyce wyssały z Polski życie państwowe. Były to siostry rodzone – konfederacje barska, radomska i targowicka. Z tych trzech sióstr upiorzycą najwinniejszą, bo najzgubniejszą była niewątpliwie konfederacja barska. Gdyby nie ona państwo polskie nie upadłoby w XVIII wieku" – pisał Stanisław Cat-Mackiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wojna siedmioletnia - (pierwsza) wojna światowa

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2018 06:05
Konflikt między europejskimi potęgami zdominował początek drugiej połowy XVIII wieku. Z popiołów wojny wyłoniło się pierwsze światowe supermocarstwo - Wielka Brytania.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Święte Przymierze – hipokryci na straży starego porządku

Ostatnia aktualizacja: 26.09.2020 05:50
- Kongres wiedeński nie oznaczał tylko stworzenia nowego ładu geopolitycznego w Europie. Jego architekci chcieli cofnąć koło historii i wraz z klęską Napoleona pogrzebać idee, które jego armia rozprzestrzeniła po niemal całym kontynencie – wyjaśniał prof. Rafał Habielski na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jak Śląsk wpadł w ręce Prus? Konflikt trwał 20 lat

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2020 05:40
280 lat temu, 16 grudnia 1740, wojska pruskie wkroczyły na ziemie śląskie, będące wówczas częścią monarchii Habsburskiej. W ten sposób zaczęła się trwająca z przerwami ponad dwie dekady rywalizacja o ten region. Starcie prusko-austriackie stało się nawet pretekstem rozpętania rywalizacji o zasięgu światowym.
rozwiń zwiń