X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Polscy wypędzeni – setki tysiące Polaków wysiedlonych pod niemiecką okupacją

Ostatnia aktualizacja: 30.10.2020 06:00
Niemcy w trakcie II wojny światowej prowadzili planową akcję wysiedlania polskiej ludności z podbitych ziem. – Nie znamy do końca liczby ludzi, którzy zostali poddani tym represjom. Szacuje się, że wysiedleniom poddano 1,7 mln Polaków – mówił dr Marcin Przegiętka w audycji Polskiego Radia z 2013 roku.
Wysiedlenie Polaków z Wielkopolski w 1939 roku
Wysiedlenie Polaków z Wielkopolski w 1939 rokuFoto: Bundesarchiv, R 49 Bild-0131 / Wilhelm Holtfreter / CC-BY-SA 3.0

30 października 1939 roku Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler wydał zarządzenie o przesiedleniu do Generalnego Gubernatorstwa ludności polskiej i żydowskiej z ziem polskich włączonych do Rzeszy.

Posłuchaj
07:25 wystawa 'wygnańcy' opowiadająca o tragedii deportowanych pol___v2013005053_tr_3-3_11188671195921e5[00].mp3 Rozmowa Katarzyny Semaan z autorami wystawy "Wygnańcy", historykami z IPN, doktorem Marcinem Przegiętką i doktorem Sławomirem Kalbarczykiem. (PR, 6.08.2013) 

Polscy wypędzeni

Okupacja niemiecka jest postrzegana głównie poprzez historię oporu w Generalnym Gubernatorstwie. Tymczasem na terenach wcielonych do Rzeszy – na Pomorzu, w Wielkopolsce, Śląsku, a nawet północnym Mazowszu i Łodzi – mieszkało aż 10 milionów przedwojennych obywateli II Rzeczpospolitej. Zaledwie 6 procent z nich stanowili Niemcy.

Podboje Wehrmachtu miały posłużyć stworzeniu przestrzeni życiowej (Lebensraum) dla narodu niemieckiego. Idee wyłożone przez Adolfa Hitlera jeszcze w "Mein Kampf" zostały wcielone w życie najpierw na polskich ziemiach. W tym celu okupant rozpoczął wypędzanie polskiej ludności do Generalnego Gubernatorstwa.

– Tereny te miały zostać w ciągu dziesięciu lat zgermanizowane – powiedział prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Historia Polski - XX wiek". – Przeprowadzono brutalną, błyskawiczną wywózkę. Na spakowanie się dawano pięć minut, nie pozwalając zabrać najniezbędniejszych rzeczy. Z poznańskiego wywieziono 860 tysięcy Polaków. Pozostali mieli służyć jako grupa służebna, pozbawiona większości praw politycznych i szykanowana na każdym kroku.

Posłuchaj
05:03 historia polski (356) - xx wiek___987_04_iv_tr_0-0_102607271a5b392f[00].mp3 Gawęda historyczna profesora Pawła Wieczorkiewicza w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Historia Polski - XX wiek" na temat zbrodni niemieckich popełnionych we wrześniu 1939 roku i na początku okupacji. (PR, 1.10.2004) 

Heim ins Reich

W miejsce deportowanych przybyło 750 tysięcy Niemców. Mieszkańcy Rzeszy nie garnęli się do osiedlenia się na polskich ziemiach, dlatego do zagrabionych majątków sprawdzono Niemców rozproszonych na terenie Europy Wschodniej.

– Często o wiele słabiej radzili sobie w rolnictwie niż polscy gospodarze – mówił Piotr Świątkowski, autor książki "Polakom i psom wstęp wzbroniony. Niemiecka okupacja w Kraju Warty", w audycji Michała Nowaka z cyklu "O wszystkim z kulturą". – W mojej książce opisuję przypadki, kiedy przybywa rodzina Niemców bałtyckich, którzy nie potrafią obsługiwać nowoczesnych maszyn rolniczych. Polak-gospodarz, którego mieli gnębić, zostaje parobkiem, ale tak naprawdę trzęsie całym gospodarstwem i jest za wszystko odpowiedzialny.

Posłuchaj
31:40 życie codzienne w kraju warty___v2017004325_tr_0-0_13768089195fd22d[00].mp3 W audycji Michała Nowaka z cyklu "O wszystkim z kulturą" o niemieckiej okupacji w Wielkopolsce opowiadał Piotr Świątkowski, autor książki "Polakom i psom wstęp wzbroniony. Niemiecka okupacja w Kraju Warty". (PR, 29.03.2017) 

Masowe przesiedlenia Niemców mieszkających w krajach nadbałtyckich, Rumunii i republikach związkowych ZSRR były przeprowadzane w ramach akcji "Heim ins Reich" (z niem. "dom w Rzeszy"). Naziści planowali dokonać całkowitej wymiany ludności, ale w warunkach wojennych okazało się to niemożliwe.

zamojszczyzna663.jpg
Zamojszczyzna pamięta. Ponad 100 tys. Polaków wysiedlonych przez Niemców

–  Teoria i to, co zaplanowali sobie naziści, to jedno, a wykonanie to zupełnie coś innego – mówił Piotr Świątkowski w audycji Polskiego Radia z 2018 roku. – Akcja wysiedleńcza została zahamowana, ponieważ okazało się, że Polacy są potrzebni. Produkcja rolna w Kraju Warty bez tego by się załamała.

Prace przymusowe

Do grona polskich wypędzonych zaliczają się także Polacy, którzy zostali wywiezieni w głąb Rzeszy do przymusowej pracy. Do końca wojny skierowano do nich nawet 2,8 miliona osób. Na roboty przymusowe w o wiele większym stopniu byli wywożeni mieszkańcy Generalnego Gubernatorstwa.

Posłuchaj
24:01 2009-03-09.mp3 "Dzieci jednego Boga" - audycja dokumentalna Krzysztofa Wyrzykowskiego poświęcona historii wysiedlonych w trakcie II wojny światowej mieszkańców Gdyni. (PR, 25.09.2009)

Większość polskich pracowników przymusowych trafiała do gospodarstw rolnych, ale nierzadko pracowali także w przemyśle. Zostali poddani wyczerpującej i długiej pracy, nawet po 10-12 godzin dziennie. Byli objęci także licznymi restrykcjami prawnymi, które miały na celu ograniczenie kontaktów z miejscową ludnością, jak i też z rodziną pozostającą w Polsce. Ponadto każdy Polak pracujący w Niemczech obowiązkowo musiał nosić na ubraniu naszywkę z literą "P".

Los robotnika przymusowego bardzo często jednak zależał od stosunku gospodarza, u którego pracował. Czasami zdarzał się "dobry Niemiec", który traktował polskich pracowników z godnością, ale niestety często byli oni wykorzystywani i traktowani jak niewolnicy.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Generalne Gubernatorstwo – od dziś panują tu Niemcy!

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2020 05:45
- Znajdujemy się na tym obszarze dla ugruntowania niemieckiego panowania, dla wprowadzenia w życie władczych aspiracji niemieckich. Rzesza niemiecka nie jest gościem w tym kraju. My przebywamy tu po to, aby kraj ten zniemczyć na wieki i nieodwracalnie – pisał w 1943 roku generalny gubernator Hans Frank.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Niemcy nie mieli litości podczas pacyfikacji Zamojszczyzny

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2018 06:04
- Siostra trzymała mamę za szyję. Niemiec złapał ją za rękę i odrzucił w żyto. Wycelował karabin i strzelił do mamy, drugi strzał oddał do mnie, trzeci do brata. Tatę też zabili - wspominała bohaterka reportażu, która cudem przeżyła pacyfikację wsi Sochy na Zamojszczyźnie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zrabowane dzieci – ofiary żyją do dziś

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2020 06:00
78 lat temu, 19 lutego 1942 roku Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler wydał rozkaz o przewiezieniu zakwalifikowanych do germanizacji polskich dzieci z domów sierot w Kraju Warty do niemieckich instytucji wychowawczych w Rzeszy. Od tego momentu trwał systematyczny proces tak zwanego "rabunku dzieci".
rozwiń zwiń