X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

"Potop" - ulubiona rola Olbrychskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.09.2020 05:47
46 lat temu, 2 września 1974 roku odbyła się premiera filmu "Potop" w reżyserii Jerzego Hoffmana. Obraz obejrzało 27 milionów widzów, a rola Kmicica, do dziś należy do ulubionych osiągnięć Daniela Olbrychskiego.
Małgorzata Braunek jako Olenka i Daniel Olbrychski w roli Kmicica - kadr z filmu Potop w reżyserii Jerzego Hoffmana. Rok 1974
Małgorzata Braunek jako Olenka i Daniel Olbrychski w roli Kmicica - kadr z filmu "Potop" w reżyserii Jerzego Hoffmana. Rok 1974Foto: PAP/Henryk Rosiak

Po udanej ekranizacji "Pana Wołodyjowskiego" (1969), ostatniej części sienkiewiczowskiej trylogii, Jerzy Hoffman mógł podjąć się realizacji filmu na podstawie środkowej części tryptyku, przekonując ówczesne władze kinematografii do zainwestowania w produkcję 100 milionów złotych. Na tamte czasy była to suma ogromna.

Ale też rozmach przedsięwzięcia nie był mały. Jerzy Hoffman utrzymuje, że gdyby wykorzystać wszystkie nakręcone materiały, to po montażu film i tak trwałby około dwudziestu godzin. Pamiętać przy tym należy, że tak obszerny materiał powstał nie na podstawie tekstu obszernej powieści ale scenariusza, który zdecydowanie okroił sporą ilość wątków. Widzowie mogli jednak obejrzeć jedynie wersję dwuczęściową "Potopu", która w sumie trwa około 5 godzin.

- Dramaturgia filmu, pewna kondensacja zdecydowała o tym, że nie będzie szeregu scen – mówił Jerzy Hoffman w audycji Anny Fuksiewicz i Ewy Kamińskiej w Polskim Radiu w 1973 roku, czyli jeszcze w okresie zdjęć do filmu, które trwały łącznie 535 dni. - Na przykład chełpliwość Kmicica jest ograniczona, bo w tamtych czasach była to cecha bardziej rozumiana, a dziś jest raczej rzeczą wstydliwą. Więc Kmicic filmowy z powieściowym jest bardzo zbieżny, ale jednocześnie pozbawiony pewnych cech. Chcieliśmy uwydatnić takie cechy Kmicica jak: szczerość, wierność słowu, przyjaźń, bohaterstwo ale nie takie na pokaz - dodawał reżyser.


Posłuchaj
20:10 Potop.mp3 "Dlaczego właśnie Kmicic". Audycja Anny Fuksiewicz i Ewy Kamińskiej. (PR, 15.02.1973)

 

Scenariusz

O ogromnym sukcesie filmu zdecydowało wiele czynników. Jednym z nich był sprawny scenariusz, który wydobył dramaturgiczne elementy powieści.

- Kmicic dorośleje w miarę rozwoju akcji – mówił Jerzy Hoffman w audycji Polskiego Radia. - Przełomowym momentem w filmie jest ten, gdy Kmicic chcąc naprawić swe winy, po porwaniu Bogusława, które mu się nie udaje, spotyka podjazd konfederatów z Józwą Butrymem na czele i nie chcąc, musi z nimi walczyć i przez to, wbrew jego woli, krew bratnia staje między nim a powrotem do słusznej sprawy – mówił reżyser.

Autorom scenariusza zależało też na tym, aby film, poza walorami historycznymi i rozrywkowymi, pozwolił współczesnym widzom znaleźć w sienkiewiczowskich bohaterach cząstkę siebie. Zgodnie podkreślali, że starali się nieco uwspółcześnić zwłaszcza postać głównego bohatera.

- Kmicic jest nam dziś bardzo bliski, bo on jest szalenie polski, ale jednocześnie jest bardzo różnorodny, bardzo skomplikowany, z wszystkimi wadami i zaletami Polaka – mówił reżyser filmu w audycji Polskiego Radia. - Jest też żywy, z krwi i kości i jednocześnie jest chyba jakimś młodzieńczym marzeniem pośród szarości dzisiejszego dnia codziennego. Nieokiełznana natura Kmicica musi przyciągać – dodawał Jerzy Hoffman.

Zdjęcia

Kolejnym niewątpliwym powodem sukcesu są świetne zdjęcia Jerzego Wójcika. Wybitny artysta obrazu słynął z tego, że przykładał ogromną wagę do szczegółów oraz do wizualnego piękna realizowanych zdjęć. Przy czym pojęcie piękna utożsamiał z pojęciem prawdy. W związku z tym uparł się, żeby podczas zdjęć na Jasnej Górze nie filmować wystawianej na co dzień kopii słynnego obrazu Matki Boskiej Jasnogórskiej, a rzadko udostępniany oryginał. Zapytany przez ówczesnego Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego, od którego decyzji zależało pozwolenie na takie zdjęcia, dlaczego tak mu na tym zależy, Wójcik miał odpowiedzieć: bo ona jest jedna. - Ma pan moja zgodę – odparł natychmiast Wyszyński.

Aktor

Jednak najważniejszym atutem filmu, który spowodował, że widzowie tak mocno utożsamiają się z filmem wydaje się być postać Andrzeja Kmicica, którą brawurowo zagrał Daniel Olbrychski.

- Olbrychski gra Kmicica bardzo nowocześnie i to daje ogromną szansę na to, żeby film trafił do młodych widzów – mówił w 1973 roku w audycji Polskiego Radia Adam Kersten – konsultant historyczny i współscenarzysta filmu.

Sam Daniel Olbrychski, po latach, mówił w jednym z wywiadów, że rola Kmicica jest chyba największym jego osiągnięciem i że podczas zdjęć miał poczucie, że jest do niej stworzony.

Rzeczywiście, pośród wielu wybitnych aktorskich kreacji aktora, do dziś bohater "Potopu" wydaje się być jedną z najmocniejszych i prawdą jest to, co mówił aktor, że w pewnym sensie "Potop" do dziś w ogóle się nie zestarzał.

Owszem, dziś filmowe możliwości techniczne, są o wiele większe, ale film i tak broni się dzięki dynamicznej, wartkiej akcji, sugestywnym obrazom Wójcika i właśnie wyrazistej i bardzo autentycznej grze Olbrychskiego.

Należy też podkreślić, że mimo tego, że film powstał 46 lat temu, cały czas ogląda się go z wypiekami na twarzy. Scena pojedynku Kmicica z Wołodyjowskim w pierwszej części filmu w 2007 roku otrzymała "Złotą Kaczkę", za najlepszą scenę walki w polskim filmie. Trzeba przyznać, że poza ogromną wiarygodnością jest to scena rzadkiej urody, za co uznanie należy się wspomnianemu Jerzemu Wójcikowi.

Pamiętać tez należy, że film nie byłby tak dobry gdyby nie niezwykle sprawna reżyserska ręka Jerzego Hoffmana, który był w stanie poprowadzić tak wielkie przedsięwzięcie. Należą mu się za to ogromne słowa uznania, zwłaszcza, że "Potop" to zdecydowanie najlepszy film w dorobku reżysera.

az


Czytaj także

Daniel Olbrychski: "Potop" w ogóle się nie zestarzał

Ostatnia aktualizacja: 17.09.2014 10:00
- Ucięto 2 godziny, a film nadal jest opowiedziany jak trzeba. Zachwyciła mnie również reakcja publiczności. Potrafiła wychwycić śmieszne momenty, których 40 lat temu nie było - mówił w Jedynce Daniel Olbrychski po specjalnej projekcji filmu "Potop Redivivus".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jerzy Hoffman: adaptacja Sienkiewicza była przygodą życia

Ostatnia aktualizacja: 19.11.2016 10:20
- Realizacja Trylogii Henryka Sienkiewicza była dla mnie największą przygodą życia. To było moje największe marzenie, a przede wszystkim miałem ogromne szczęście, że w tym czasie w pełni sił twórczych była cała plejada wspaniałych aktorów - mówi reżyser Jerzy Hoffman.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zagłoba, Kmicic i Oleńka na nowo. "Lektora powinna ponieść treść"

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2017 20:33
- Kiedy byłem dzieciakiem, nie pociągnął mnie "Potop", natomiast teraz odkryłem go na nowo i jest to wspaniała literatura - mówi aktor, Wojciech Żołądkowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Scorupco w miłosnym trójkącie. 22 lata od premiery "Ogniem i mieczem" Hoffmana

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2021 05:40
12 lutego 1999 roku na ekrany kin wszedł film "Ogniem i mieczem". Tym samym zakończyła się sienkiewiczowska przygoda reżysera Jerzego Hoffmana, który od 1969 roku ekranizował kolejne części "Trylogii", ale od końca. I to wcale nie jest przypadek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Pan Wołodyjowski" - ważny film w burzliwych czasach

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2021 05:58
28 marca 1969 roku w Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie miała miejsce uroczysta premiera filmu "Pan Wołodyjowski" w reżyserii Jerzego Hoffmana. Przy realizacji tak ważnego dla Polaków obrazu, realizatorzy natrafili na liczne trudności właściwe dla burzliwego roku 1968. 
rozwiń zwiń