X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
x
x
Historia

Michał Bobrzyński - prawnik i historyk, który tworzył prawo i historię

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2020 05:45
Był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli krakowskich konserwatystów, tzw. stańczyków. Ten profesor historii i prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1908 roku został namiestnikiem austriackiej Galicji i, jak stwierdził historyk Józef Feldman, zaczął tworzyć historię i prawo.
Fotografia portretowa profesora Michała Bobrzyńskiego, 1926 rok
Fotografia portretowa profesora Michała Bobrzyńskiego, 1926 rokFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

85 lat temu, 3 lipca 1935 roku zmarł historyk Michał Bobrzyński. Do pamięci potomnych przeszedł jednak nie dzięki swojej pracy naukowej, ale politycznemu zaangazowaniu. Był przywódcą tzw. stańczyków, krakowskich konserwatystów, a w latach 1908-1913 sprawował urząd namiestnika Galicji.

Historyk w służbie narodowi

Pasję do historii nabył podczas nauki w krakowskim gimnazjum św. Anny. Podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie wykształcił swój późniejszy warsztat naukowy. Uważał, że  w pracy historyka najważniejsza jest znajomość prawa politycznego.

Jego mistrzem naukowym i politycznym był Józef Szujski, główny przedstawiciel ruchu stańczyków i założył krakowskiej szkoły historycznej.

W latach 70. XIX wieku rozwijał swoją karierę naukową na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studiował w Berlinie i Strasburgu. W 1877 roku zdobył profesurę na Uniwersytecie Jagiellońskim, a dwa lata wydał swoje największe dzieło - "Dzieje Polski w zarysie". Przedstawiał w niej opinię charakterystyczną dla krakowskiej szkoły historycznej, która tłumaczyła rozbiory słabością Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

– Ta praca wywołała prawdziwą burzę surową diagnozą naszych narodowych grzechów, skumulowaną w opinii, że nie granice i sąsiedzi, tylko nieład wewnętrzny przyprawił nas o utratę bytu politycznego. Najłagodniej sformułowane oskarżenia o nadmierny pesymizm przysłoniły zarzuty o spotwarzanie narodu, dostarczanie argumentów zaborcom, wręcz zarzuty zaprzaństwa autora – mówił dr Janusz Osica w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" Ta krytyka znakomicie jednak spopularyzowała dzieło, choć przyczyniła się do złagodzenia tonu nazbyt pesymistycznego tonu kolejnych wydań.

Posłuchaj
07:29 michał bobrzyński - historyk i polityk___3106_02_iv_tr_0-0_108026350a66c119[00].mp3 – Nigdy nie krył, że pisze także z aktualnym przesłaniem politycznym – mówił o Michale Bobrzyńskim dr Janusz Osica w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków". (PR, 17.10.2002) 

Polityk, który tworzył historię

Praca naukowa Michała Bobrzyńskiego była nierozerwalnie związana z jego działalnością polityczną. Jako przedstawiciel stańczyków uważał, że Polacy muszą zrozumieć błędy z przeszłości, jeżeli chcą uniknąć ich powtórzenia.

– Nigdy nie krył, że pisze swoje dzieło także z aktualnym przesłaniem politycznym jako program silnego rządu i pracy organicznej. Jako gorzkie lekarstwo, a nie słodką miksturę ku pokrzepieniu serc – powiedział dr Janusz Osica w audycji Polskiego Radia z 2002 roku.

Stańczycy uważali, że Polacy pod zaborami powinni być pragmatyczni. Ich zdaniem najwięcej możliwości do rozwoju dawała autonomia w austriackiej Galicji. Polacy powinni więc zaakceptować ówczesną sytuację międzynarodową i dążyć metodami politycznymi do wykorzystania autonomii do zagwarantowania polskich interesów.

– Bobrzyński wszedł na szlaki wielkiej polityki drogą parlamentarnej kariery w galicyjskim Sejmie Krajowym i parlamencie austriackim. Szybko stanął na czele lojalnych wobec Wiednia krakowskich konserwatystów, którzy w zamian uzyskiwali warunki swobodnego rozwoju narodowego w ramach monarchii habsburskiej – mówił dr Janusz Osica.

W 1903 roku został członkiem Rady Państwa, a pięć lat później objął urząd namiestnika Galicji. Od tej pory, jak stwierdził historyk Józef Feldman, profesor prawa i historii Michał Bobrzyński tworzył prawo i historię.

Bobrzyński przestał być namiestnikiem Galicji w 1913 roku, ale wciąż cieszył się dużym autorytetem. To właśnie jego prosił o radę cesarz Franciszek Józef w sprawie stworzenia polskich formacji zbrojnych po wybuchu I wojny światowej.

– W pierwszych dniach niepodległości stanął na czele zespołu przygotowującego konstytucję Rzeczypospolitej. Rozgoryczony zerwał z konserwatystami krakowskimi i Krakowem i przeniósł się do Wielkopolski, skąd pochodziła jego żona, córka słynnego Hipolita Cegielskiego – powiedział dr Janusz Osica w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak