X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
x
x
Historia

Wisława Szymborska. Szukanie słów w kamieniu

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2020 05:50
– Poeci nie robią nic innego, tylko szukają słów – mówiła Wisława Szymborska w Polskim Radiu w 1974 roku. Proces pisania wiersza porównywała zaś do wydobywania kształtu rzeźby z kamienia. – To jest robota kamieniarska – powiedziała 10 lat wcześniej w radiowym wywiadzie.
Wisława Szymborska w 1965 roku
Wisława Szymborska w 1965 rokuFoto: East News

97 lat temu, 2 lipca 1923 roku, urodziła się Wisława Szymborska, jedna z najbardziej znanych, a przy tym najbardziej lubianych poetek XX i XXI wieku. Publikowała z rozwagą, dlatego w jej dorobku znajduje się zaledwie 350 wierszy. Międzynarodową sławę przyniosła jej Literacka Nagroda Nobla w 1996 roku, przyznana "za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości". Oprócz poezji zajmowała się także eseistyką, krytyką literacką, felietonistyką i tłumaczeniem.


Posłuchaj
01:29 Nobel Szymborska.mp3 Reakcja Wisławy Szymborskiej na nagrodę Nobla (PR, 1996)

 

W poszukiwaniu słowa

Szymborska eastnews 1200.jpg
Nobel Wisławy Szymborskiej. Poezja jako sposób na życie

Wisława Szymborska urodziła się 2 lipca 1923 roku w folwarku Prowent pod Kórnikiem. Gdy miała kilka lat, jej rodzina przeniosła się do Krakowa, z którym poetka i eseistka była związana przez całe życie. Podczas II wojny światowej uczęszczała tam na tajne komplety, kończąc je maturą w 1941 roku. W 1945 roku zadebiutowała w krakowskim "Dzienniku Polskim" wierszem "Szukam słowa".

– Do tej pory ten tytuł jest aktualny, bo poeci nie robią nic innego, tylko szukają słów – mówiła Wisława Szymborska w 1974 roku w rozmowie z Wiktorem Legowiczem.

Próby literackie podejmowała już od dzieciństwa. – Wiersze zaczyna się pisać bardzo wcześnie. Potem przeważnie się je zarzuca, ja byłam z tych osób, które przy tym zostały – opowiadała w 1971 roku w audycji "Sylwetka poetycka". – Mając lat dwanaście, trzynaście zaczęłam pisać prozą i marzyłam o tym, żeby pisać długie powieści. Gdzieś pod koniec wojny wróciłam do pisania wierszy  wspominała.


Posłuchaj
23:34 WS 4 D 26937.mp3 Wisława Szymborska w audycji "Sylwetka poetycka", nagranie archiwalne z 1971 roku

 

Skromna i dowcipna

Bywała nieuchwytna, unikała szumu wokół swojej osoby. Już 1964 roku prowadzący audycję w Polskim Radiu wyjaśniał, że nie było łatwo namówić poetkę na wizytę w studiu. Ale kiedy już przychodziła, śmiała się w charakterystyczny dla siebie, dziewczęcy sposób i mówiła rzeczy zabawne, błyskotliwe i mądre.

 Zaczyna się od nagłego skojarzenia, poruszonej nagle uwagi  odpowiadała pytana o to, jak powstają jej wiersze.  Dopiero w tym momencie powstaje zamiar pisania wiersza. Wtedy przeważnie ulegam takiemu bardzo podstępnemu złudzeniu, że tym razem ten wiersz łatwo mi przyjdzie napisać, że właściwie on już jest gotowy i tylko czeka, żeby go wydobyć, tak jak kształt rzeźby zawarty w kamieniu. No, ale to jest robota kamieniarska – dodała.

Posłuchaj
09:09 WS 3.mp3 Wisława Szymborska w audycji "Dobry wieczór poeto". Nagranie z 1964 roku

 

Słowa, jak mówiła, wyławiała z mowy i pokazywała w trochę innym świetle. Pozwalała im żyć samodzielnie, zastrzegając, że precyzja musi być w poezji ogromna.

Twórczość i nagrody

Wisława Szymborska wydała m.in. tomy poetyckie "Wołanie do Yeti" (1957), "Sto pociech" (1967), "Ludzie na moście" (1986), "Chwila" (2002), "Dwukropek" (2005) i "Tutaj" (2009). Jest też autorką cyklu felietonów pod tytułem "Lektury nadobowiązkowe" oraz zbiorów żartobliwych wierszy i pracy plastycznych "Rymowanki dla dużych dzieci" i "Błysk rewolwru". W ostatnich latach ukazuje się także zbiory jej korespondencji m.in. z Kornelem Filipowiczem ("Listy. Najlepiej w życiu ma twój kot") i Zbigniewem Herbertem ("Jacyś złośliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955-1996").


Posłuchaj
03:59 szymborska w zd3 ranek_[A]PR3(PCM) 2 luty 2012 09_38_53.mp3 Wisława Szymborska wspomina swój debiut (PR)

 

noblisci1.jpg
Wcześniej było ich sześcioro. Kim są polscy nobliści?

Nobel to najważniejsze, lecz nie jedyne wyróżnienie, którym uhonorowano poetkę. Jest laureatką m.in. Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1990), Nagrody Goethego (1991) i Nagrody Herdera (1995). W 1974 roku została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 2005 Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", a w 2011 Orderem Orła Białego.

Wisława Szymborska zmarła w wieku 88 lat 1 lutego 2012 roku w Krakowie. Pochowano ją na tamtejszym Cmentarzu Rakowickim. Jej pogrzeb zgromadził wielu ludzi kultury, a także przedstawicieli władz państwowych i - przede wszystkim - wielbicieli jej poezji.

usc/mc

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kolaże Szymborskiej, czyli memy sprzed ery internetu

Ostatnia aktualizacja: 21.12.2017 13:11
Niewiele osób wie, że polska noblistka poza twórczością literacką przez wiele lat tworzyła pocztówkowe kolaże, które wysyłała przyjaciołom na różne okazje. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kornel Filipowicz - trochę zapomniany, wybitny literat

Ostatnia aktualizacja: 14.02.2018 22:00
W ostatnich latach Kornel Filipowicz był najczęściej kojarzony jako życiowy partner noblistki Wisławy Szymborskiej. Razem przeżyli 23 lata. A był jednym z najwybitniejszych polskich prozaików i poetów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Te listy to połączenie bajki dla dzieci z satyrą i kryminałem"

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2018 17:00
- Przez cztery dekady pisze do siebie dwoje wielkich poetów i wydawałoby się, że powstanie niesłychanie głęboka, poważna, pełna literackich odniesień i refleksji korespondencja. Nic z tych rzeczy – mówił w Dwójce Tadeusz Nyczek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wisława Szymborska: dla poety najważniejszy jest kosz na śmieci

Ostatnia aktualizacja: 11.07.2018 22:30
2 lipca minęła 95 rocznica urodzin Wisławy Szymborskiej, znakomitej poetki, laureatki literackiej Nagrody Nobla. Z tej okazji w audycji przypominamy wypowiedzi poetki i wiersze w jej własnym wykonaniu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nowe życie wierszy Wisławy Szymborskiej

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2019 14:10
O spotkaniach z poezją noblistki opowie w "Poranku Dwójki" jej sekretarz, pisarz i szef Fundacji Wisławy Szyborskiej Michał Rusinek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michał Rusinek: Szymborska jest popularna wśród Włochów

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2019 11:45
- Na wydarzenia poświęcone poezji Wisławy Szymborskiej we Włoszech przychodzi mnóstwo młodych ludzi. W Polsce wygląda to inaczej - mówił w Dwójce szef fundacji opiekującej się spuścizną noblistki.
rozwiń zwiń