X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Armia Polska we Francji - dzieło polskich emigrantów

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2020 05:55
4 czerwca 1917 roku francuski prezydent Raymond Poincaré wydał dekret o utworzeniu Armii Polskiej we Francji. Polacy z całego świata, a zwłaszcza emigranci ze Stanów Zjednoczonych, tłumnie wstępowali do ochotniczego wojska, które po zakończeniu wojny przybyło do Polski i pomogło utrzymać niepodległość.
Audio
  • – Ta armia była fenomenem, ponieważ tworzyli ją Polacy ze wszystkich stron świata – mówił Michał Mackiewicz z Muzeum Wojska Polskiego w audycji Katarzyny Jankowskiej z cyklu "Eureka". (PR, 4.04.2018)
Generał Józef Haller (drugi z prawej) składa przysięgę jako naczelny wódz Armii Polskiej we Francji, 1918 rok
Generał Józef Haller (drugi z prawej) składa przysięgę jako naczelny wódz Armii Polskiej we Francji, 1918 rokFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Skomplikowana sytuacja międzynarodowa

Polacy od początku I wojny światowej usiłowali stworzyć formacje zbrojne, które mogłyby walczyć przeciwko zaborcom. Oprócz Legionów Polskich, które powstały w austriackiej Galicji, pojawiały się próby sformowania wojska u boku państw Ententy. Największą przeszkodą w zrealizowaniu tych dążeń był sprzeciw Rosji, która uważała polska sprawę za swój wewnętrzny problem.

Sytuacja międzynarodowa zmieniła się po wybuchu rewolucji lutowej w Rosji. 30 marca 1917 roku rosyjski Rząd Tymczasowy wydał manifest, w którym zobowiązywał się do utworzenia niepodległego państwa polskiego po zakończeniu wojny. Droga do stworzenia polskich formacji wojskowych u boku Ententy została otworzona.

Polsko-francuska armia

Armia Polska we Francji zaczęła powstawać na przełomie maja i czerwca 1917 roku. Jej organizacją zajmowała się Misja Wojskowa Polsko-Francuska. Na jej czele stał francuski generał Louis Archinard, który jednocześnie został pierwszym dowódcą Armii Polskiej.

Rząd francuski zobowiązał się do wyposażenia i wyszkolenia polskiej armii. Polscy żołnierze dostali francuskie mundury, od których zaczerpnięto popularnie używany przydomek Błękitnej Armii. Francuzi pozostawili sobie jednak polityczne i operacyjne zwierzchnictwo na Armią Polską.

Zmieniło się to dopiero wraz z założeniem 15 sierpnia 1917 roku Komitetu Narodowego Polskiego z inicjatywy Romana Dmowskiego i Mariana Seydy. Organizacja miała być reprezentacją przyszłego państwa polskiego.

Została uznana przez kraje Ententy jesienią 1917 roku oraz przyznano jej zwierzchnictwo polityczne nad Armią Polską we Francji. Na polski nadzór wojskowy należało jeszcze poczekać do 4 października 1918, kiedy dowódcą Błękitnej Armii został generał Józef Haller.

Polonijni ochotnicy

Istotną bolączką Armii Polskiej we Francji były problemy kadrowe. We Francji nie mieszkało wystarczająco dużo Polaków, którzy mogliby zasilić jej szeregi. Wielu oficerów Błękitnej Armii było Francuzami oddelegowanymi do pomocy lub potomkami zasymilowanych Polaków. Jeszcze większe braki były widoczne wśród szeregowych żołnierzy – oficerowie nie mieli kim dowodzić.

Rozwiązaniem problemu okazała się liczna polska diaspora. Armia Polska we Francji nie powstałaby bez emigrantów zarobkowych, którzy od końca XIX wieku licznie żyli w Stanach Zjednoczonych. Kiedy rząd amerykański uznał Komitet Narodowy Polski, ruszyła rekrutacja polskich ochotników zza oceanu.

Polacy mieszkający w Stanach Zjednoczonych tłumnie zgłaszali się do centrów rekrutacyjnych, które powstawały w największych polonijnych skupiskach. Ochotnicy przed wypłynięciem w drogę do Francji przechodzili przeszkolenie wojskowe w Tadeusz Kosciuszko Camp w kanadyjskiej miejscowości Niagara-on-the-Lake. Do Armii Polskiej we Francji przybyło aż 20 tysięcy ochotników ze Stanów Zjednoczonych oraz kilkuset z Kanady.

– Ta armia była fenomenem, ponieważ tworzyli ją Polacy ze wszystkich stron świata. Oprócz 20 tysięcy z Ameryki byli także Polacy z Francji, Holandii, kilkadziesiąt tysięcy ochotników z Włoch, byłych żołnierzy armii austro-węgierskiej, którzy znaleźli się w niewoli – powiedział Michał Mackiewicz z Muzeum Wojska Polskiego w audycji Katarzyny Jankowskiej z cyklu "Eureka".

Wśród ochotników do Armii Polskiej we Francji znaleźli się również polonijni emigranci z Brazylii, a nawet grupa Polaków z Szanghaju.

Przyjazd do Polski

Armia Polska we Francji nie wzięła znaczącego udziału w walce podczas I wojny światowej. Dopiero jesienią 1918 roku część jej jednostek została skierowana do boju. Komitet Narodowy Polski starał się uchronić armię przed wysłaniem na front, ponieważ zdawał sobie sprawę, że będzie niezwykle potrzebna w Polsce po zakończeniu wojny.

W kwietniu 1919 roku rozpoczęła się operacja przerzucenia Armii Polskiej we Francji do niepodległej II Rzeczpospolitej. Błękitna Armia została włączona do szeregów Wojska Polskiego i odegrała kluczową rolę w wojnie z Ukraińcami o Galicję.

Do 1921 roku do Stanów Zjednoczonych powróciło 14 tysięcy ochotników z Armii Polskiej we Francji. W latach dwudziestolecia międzywojennego weterani Błękitnej Armii zrzeszali się w Związku Hallerczyków.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Sokół" - harmonia ducha i ciała

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2021 05:30
Lwowskie towarzystwo sportowe uznawane jest za pierwszą polską organizację wychowania fizycznego i sportu. Data jego powstania uważana jest za początek rozwoju sportu w Polsce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa pod Rarańczą - przebić się do wolności

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2021 05:30
W nocy z 15 na 16 lutego 1918 II Brygada Legionów Polskich pod dowództwem gen. Józefa Hallera przebiła się przez front austriacko-rosyjski w celu połączenia z oddziałami polskimi w Rosji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Komitet Narodowy Polski - gabinet nieistniejącego państwa

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2020 05:45
Organ, który narodził się, by przejąć kierownictwo nad powstającą na Zachodzie polską armią, stał się wkrótce swoistym rządem nieistniejącego jeszcze państwa polskiego, który cieszył sie wsparciem państw Ententy. To jego przedstawiciele kładli podpis pod postanowieniami traktatu wersalskiego. Dziś 103. rocznica powstania Komitetu Narodowego Polskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

106 lat temu powstała I Brygada Legionów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 19.12.2020 05:50
Stanowisko dowódcy I Brygady Legionów było dla Józefa Piłsudskiego podstawą do zbudowania legendy czynu niepodległościowego. Historia Legionów była fundamentem odrodzonej w 1918 roku Polski, a ich żołnierze stworzyli kadry Wojska Polskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa pod Arras. Hekatomba Bajończyków

Ostatnia aktualizacja: 09.05.2020 05:55
105 lat temu, 9 maja 1915, polscy ochotnicy w Legii Cudzoziemskiej, tzw. Bajończycy, wzięli udział w bitwie pod Arras. Oddział został zmasakrowany. Z dwustu żołnierzy pozostało około 50.
rozwiń zwiń