X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Zygmunt Krasiński. Od gotyckiej makabry do ewangelicznej miłości

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2021 05:40
Dzisiaj mijają 162 lata od śmierci Zygmunta Krasińskiego, wielkiego poety i dramaturga. Autor "Nie-Boskiej komedii", zaliczany w XIX wieku obok Juliusza Słowackiego i Adama Mickiewicza do trójki polskich wieszczów narodowych.
Karol Beyer, fot. Zygmunta Krasińskiego, przed 1859, Biblioteka Narodowa w Warszawie
Karol Beyer, fot. Zygmunta Krasińskiego, przed 1859, Biblioteka Narodowa w WarszawieFoto: Polona.pl

Przyczyny śmierci są różnie określane, od tych wstydliwych (syfilis) do prawdziwie bolesnych (kamica i gruźlica nerek). Odszedł jak pisał – w mroku, tracąc świadomość, uginając się pod brzemieniem bólu.

Nie bez powodu Zygmunt Krasiński określany jest polskim wieszczem, jednym z trzech, obok Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego. Jego dzieła na trwałe wpisały się w zbiór wspaniałych utworów polskiego romantyzmu. Zarówno "Irydion" jak i "Przedświt", ale przede wszystkim "Nie-Boska komedia", odpowiedziały na "wielkie narodowe oczekiwanie walki o niepodległość, umęczonej pod zaborami, Polski".


Posłuchaj
30:44 zygmunt krasiński____615_02_iv_tr_0-0_1040298434c00ea5[00].mp3 Archiwalna audycja z cyklu "Biografia dźwiękowa - Zygmunt Krasiński". (PR, 2002)

 

Urodził się w Paryżu, też w lutym – 19, w 1812 roku. Tam też zmarł. W całym swoim niedługim życiu wiele podróżował i podczas tych podróży spotkał innych wielkich polskiego romantyzmu. Znał osobiście Adama Mickiewicza – nawet wybrał się z nim na wędrówkę w Alpy – sierpień 1830. Sześć lat później, w Rzymie, poznał Juliusza Słowackiego i nawet zaprzyjaźnił się z nim tocząc w następnych latach swoisty dyskurs literacki. Razem z Cyprianem Kamilem Norwidem, w 1848 roku, stanął w Rzymie w obronie papieża Piusa IX.

Spotykał się i korespondował z Wielkimi, samemu usuwając się nieco w cień. Tym cieniem był dość wymagający ojciec, generał napoleoński, a później lojalny poddany cara Rosji, Wincenty Krasiński. Całe życie, układane przez ojca, pełne prawdziwych romansów, niespełnionych miłości, ostracyzmu otoczenia, zdawało się być niespełnionym pragnieniem szczęścia. Tym właśnie było to romantyczne "osadzenie" duszy Krasińskiego. To ojciec zabronił mu angażować się w jakiekolwiek działania "rewolucyjne" - tu czytaj – powstańcze. Krasiński miał zapewniony tytuł hrabiowski, miał zamożną rodzinę, był ordynatem na Opinogórze, podróżował dowolnie, bez konieczności szukania funduszy potrzebnych do życia. Mógł poświęcić się pisaniu i to właściwie robił.

Jak piszą znawcy polskiego romantyzmu, Alina Witkowska, Ryszard Przybylski, uciekał od tej władzy ojca. "Poeta buntował się, uciekał - i nigdy nie zdołał uwolnić się od wpływu ojca. (...) Wybrał mieszkanie poza krajem, aby uniknąć planów ojca co do jego kariery dyplomatycznej w służbie cara. Ojciec ingerował w jego życie osobiste, podejmował decyzje przerywania romansów, nakazał mu małżeństwo".

Wielu krytyków jego twórczości widziało w działaniach ojca bardziej troskę o syna, skłonnego popadać czy poddawać się złym wpływom, nie służącym ogólnemu rozwojowi, rujnujących dobrobyt, spokój ducha i odpowiednie maniery. Syn przejął od ojca ten rodzaj konserwatyzmu rodowego.


Posłuchaj
24:32 Zygmunt Krasiński i jego emigracja Audycja literacka poświęcona Z. Krasińskiemu - poecie: rozmowa Macieja Morawskiego z Krzysztofem Rutkowskim - historykiem literatury.

 

Niewątpliwie Zygmunt Krasiński inaczej patrzył na Polskę, inaczej widział jej przyszłość. Pociągała go romantyczna wizja odzyskania niepodległości. Idąc dalej tropem znawców literatury czytamy: "Poglądy Krasińskiego były zgoła różne od ojcowskich, ale obecny w nich stale motyw feudalny - przypisywanie arystokracji roli przywódczej w rozwoju życia społecznego - był niewątpliwie reliktem dziedzictwa rodowego. W okresie radykalizujących się nastrojów politycznych i powstawania reformatorskich programów społecznych był też Krasiński zdeklarowanym konserwatystą, wrogiem rewolucji, a ostatecznie - wszelkiej walki zbrojnej, również niepodległościowej".

Jak widzą znawcy i biografowie, Zygmunt Krasiński zaczynał od pisania wierszy, co było dość oczywiste w życiu młodego intelektualisty. Później, w początkach jego kariery, zwrócił się w kierunku powieści gotyckiej. Fascynowały go jej immanentne cechy twórcze – mrok, cierpienie, śmierć. Elementy te przewijały się przez większość jego utworów,

nawet tych z okresu późniejszego. Podczas swoich licznych podróży i niejako na przekór ojcu poddał się trendom mesjanistycznym, by zakończyć drogę twórczą na "Psalmach przyszłości" pisanych w duchu ewangelicznej miłości. To właśnie na bazie pierwszej części psalmów toczył dyskurs ze Słowackim, odpowiadając mu w "Psalmie żalu" (czwarty kolejny).

W zakończeniu "Nie-Boskiej komedii" uwidacznia Krasiński jeszcze jeden ze swoich fundamentalnych poglądów, który później pojawia się też w „Psalmach”. Jest nim prowidencjalizm – mówiący o tym, że to Opatrzność kieruje losami ludzi i świata. Tak też widzi w "Psalmach" przyszłość Polski – w modlitewnym "Psalmie dobrej woli" wierzy, że ojczyzna nasza jest nieskalana i może zmartwychwstać i że "odzyska wolność wyłącznie mocą swojego i narodu ducha".

PP


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zygmunt Krasiński - wieszcz rozdarty miłością i cierpieniem

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2021 05:55
Miał być dyplomatą, a został poetą, jednym z trzech najwybitniejszych polskich wieszczów, mówił o sobie, że jest "wierszokletą z niebiańskimi dźwiękami w sercu".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Delfina Potocka - muza polskich romantyków

Ostatnia aktualizacja: 02.04.2020 05:35
- Wydaje mi się, że byłaby to świetna heroina smutnego filmu – mówiła o Delfinie Potockiej badaczka jej biografii Bożena Krzywobłocka. Dlaczego zamożna bywalczyni salonów i ulubienica artystów nie była szczęśliwa?
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Dzieła Mickiewicza, Norwida i Słowackiego kształtują do dziś świadomość Polaków"

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2018 19:00
– Bez romantyzmu nie jesteśmy w stanie zrozumieć naszych dziejów i określić się, kim jesteśmy – powiedział dr Michał Łuczewski, redaktor pisma "44" oraz socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego. W audycji "Rozpruwacz Kulturalny" rozmowa o znaczeniu romantyzmu w historii polskiej polityki i jego oddziaływaniu na świadomość społeczną Polaków.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W jaki sposób romantyzm i twórczość Zygmunta Krasińskiego odbierane są przez współczesnych Polaków?

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2019 11:26
Narodowe i silne uczucia lub lektury szkolne, których treść nie przystaje już do naszych czasów. Z tym najczęściej Polacy utożsamiają romantyzm. Czy są jeszcze inne skojarzenia związane z tym nurtem? O tym w audycji "Życie z duszą, czy bez?" rozmawialiśmy z Jakubem Pydą, współpracownikiem rocznika "Teologia Polityczna".
rozwiń zwiń