X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Zmarł wybitny dekorator wnętrz i scenograf - Maciej Putowski

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 05:45
W środę wieczorem, 29 stycznia zmarł Maciej Putowski - wybitny scenograf i dekorator wnętrz. Specjalizował się w filmach historycznych. Współtworzył tak wybitne dzieła polskiej kinematografii jak: "Rękopis znaleziony w Saragossie", "Lalka", "Ziemia obiecana", "Wesele", czy "Brzezina". Miał 83 lata.
Audio
  • "Wajdzie nie przeszkadzała dokumentalna wartość scenografii" - Maciej Putowski w audycji Małgorzaty Szymankiewicz "W 150-tą rocznicę urodzin Stanisława Wyspiańskiego" z cyklu "Strefa literatury" (PR, 13.01.2019)
Maciej Putowski
Maciej PutowskiFoto: Borys Skrzyński/Stowarzyszenie Filmowców Polskich

Urodził się 9 czerwca 1936 roku w Warszawie. Rodzice zaszczepili mu miłość do sztuki. Matka lubiła teatr, rysowała i śpiewała, a ojciec kolekcjonował polską sztukę realistyczną z początku wieku.

- Miłość do rzeczy pięknych, ale minionych, zrodziła się u mnie, gdy po Powstaniu Warszawskim poszliśmy do naszego spalonego mieszkania, w którym z kolekcji ojca nic nie zostało – wspominał Maciej Putowski.

Chciał studiować architekturę, ale dostał się do szkoły aktorskiej, skąd przeniósł się jednak na historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Studia ukończył w 1961 roku. Namawiany przez plakacistę i scenografa Franciszka Starowieyskiego postanowił spróbować swoich sił jako dekorator wnętrz. Zaczął od filmu "Cała naprzód" (1966) w reżyserii Stanisława Lenartowicza. Współpracował tu ze scenografami Janem Grandysem i Tadeuszem Kosarewiczem.

- Oni nadawali wygląd wnętrzom budowanym w studiu lub plenerze, ja wnosiłem w nie XIX-wieczne życie przedmiotami. Prawda historyczna o dawnych wnętrzach na ogół odbiega od obiegowej. W pracy kieruję się tą pierwszą, dlatego efekty, dalekie od przyzwyczajeń widzów, zaskakują ich i dzięki temu mocniej wciągają w akcję filmu – tłumaczył Putowski.

Współpraca z Wajda i Hasem

Następnie Lenartowicz powierzył mu dekorację wnętrz w nowelach telewizyjnych według klasyki literatury rosyjskiej. W 1968 roku Putowski rozpoczął współpracę z najważniejszymi, z punktu widzenia jego kariery, twórcami. Odpowiadał za dekorację wnętrz w telewizyjnym filmie Andrzeja Wajdy "Przekładaniec", ale co w jego przypadku jeszcze ważniejsze, współpracował z wybitnym scenografem Jerzym Skarżyńskim przy filmie Wojciecha Jerzego Hasa pod tytułem "Lalka". Talent Putowskiego właśnie w filmach tego reżysera mógł objawić się najpełniej. Has przykładał ogromną wagę do warstwy wizualnej swoich filmów, a szczególne znaczenie miały dla niego tajemnicze przedmioty, które często wybijały się na plan pierwszy nawet kosztem aktorów.

- "Lalka" nauczyła mnie, że dekorację wnętrz należy redukować do elementów służących znaczeniu danej sceny, a pozostałe eliminować, bo tylko odciągają odeń uwagę widza – przekonywał Maciej Putowski.

Putowski wspaniale odnalazł się w świecie hasowskiej wyobraźni i później współpracował z Hasem i Skarżyńskim także przy wybitnym filmie "Sanatorium pod klepsydrą" (1973) bazującym na niezwykłej plastycznej prozie Brunona Schulza. Miał tam ogromne pole do popisu, a efekt do dziś robi ogromne wrażenie.

Większość filmów Andrzeja Wajdy nie miała aż takiej ekspresji wizualnej jak obrazy twórcy "Pętli", ale dla niego również ten element był niesłychanie ważny, a Putowski miał okazję pracować przy tych filmach Wajdy, które były pod tym względem jednymi z najistotniejszych. Po wspomnianym "Przekładańcu" współtworzył jako dekorator wnętrz jeszcze "Polowanie na muchy" (1969), "Wesele" (1972) i "Ziemię obiecaną" (1974). Z kolei przy filmie "Brzezina" (1970) odpowiadał także za scenografię.

"Wesele" to wybitny film, w którym udało się minioną już epokę początku wieku wspaniale ożywić, i pokazać w sposób niezwykle sensualny. Film był opowiedziany bardzo współczesnym językiem. Niemała w tym zasługa przedmiotów z tamtego czasu, które nie mogły budzić skojarzeń li tylko z eksponatami muzealnymi, a musiały sprawiać wrażenie naturalnego otoczenia bohaterów wybitnego dramatu. Za pracę przy "Weselu" Putowski dostał nagrodę za scenografię do spółki z głównym scenografem filmu Tadeuszem Wybultem na Festiwalu w Łagowie.

Z kolei "Ziemia obiecana" przez bardzo wiele osób jest uznawana za najwybitniejszy polski film. Ona również opowiada o świecie z przełomu XIX i XX wieku, a to przecież obrazami z tego czasu wypełniony był dom lat dziecinnych Putowskiego. W filmowej adaptacji powieści Reymonta bardzo ważne było ożywienie robotniczej Łodzi. Udało się to osiągnąć za równo w scenach pokazujących doły jak i wyżyny społeczne. Putowski doskonale poradził sobie z rekonstrukcją wystroju dawnych pałaców jak i wnętrzami wiecznie pracujących fabryk.

Główny scenograf

Jakby tego było mało Putowski zadebiutował jako samodzielny scenograf w być może najpiękniejszym pod względem wizualnym filmie Andrzeja Wajdy, czyli we wspomnianej "Brzezinie". Był to film kameralny, ale podobnie jak kluczem wizualnym do "Wesela" było malarstwo Wyspiańskiego, tak tutaj plastyczną ideą przewodnią twórcy uczynili wyjątkowe obrazy Jacka Malczewskiego. Z tym niezwykle trudnym zadaniem Putowski świetnie dał sobie radę.

Mimo samodzielnego debiutu w charakterze głównego scenografa Putowski do końca lat 70. pracował dalej jako dekorator wnętrz lub II scenograf w kolejnych polskich filmach. Poza wymienionymi już obrazami współtworzył także między innymi filmy Krzysztofa Zanussiego ("Życie rodzinne" – 1970, "Za ścianą" – 1971, "Barwy ochronne" - 1976, "Spirala" – 1978, "Kontrakt" - 1980, "Constans" – 1980), Janusza Majewskiego ("Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię", "Urząd", "Lokis" – wszystkie zrealizowane w 1969 roku oraz "Zaklęte rewiry" z 1975 roku) czy Antoniego Krauze (serial fabularny "Zaklęty dwór" - 1976). Współtworzył także wybitny film Edwarda Żebrowskiego "Szpital przemienienia" (1978).

Od drugiej połowy lat 70. Maciej Putowski realizował filmy jako niezależny scenograf (m.in. z Witoldem Leszczyńskim i Jerzym Hoffmanem), choć w tym czasie funkcją zastępcy zadowalał się na przykład w filmach realizowanych w Niemczech (próbował szczęścia także za oceanem). Od 1977 do 2015 roku zrealizował bardzo wiele filmów i teatrów telewizji. Pod koniec życia najczęściej współpracował z Krystyną Jandą współtworząc reżyserowane przez nią spektakle Teatru Telewizji. Ostatnią jego pracą były "Damy i Huzary" (2015) w jej reżyserii.

- Maciek to najlepszy "wnętrzarz" w Polsce – mówiła Krystyna Janda. Uważała, że jego wiedza o historii sztuki, meblach, upięciach w oknach, sztućcach, porcelanie, broni, mundurach, obyczajach itp. była nieoceniona.

- Putowski był mistrzem rekonstrukcji historycznych wnętrz rezydencjonalnych. Uosabiał niebywałą wiedzę, dociekliwość, ale również wyrafinowany gust, smak i znajomość rzeczy w wielu dziedzinach. To po prostu człowiek renesansowy! – wspominała scenografka Ewa Braun.

Maciej Putowski przez 15 lat wykładał scenografię w PWSFTviT w Łodzi. Zajmował się także aranżowaniem wystaw w muzeach oraz rekonstrukcjami historycznymi wnętrz zabytkowych.

az/materiały Stowarzyszenia Filmowców Polskich

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zmarł Andrzej Wajda. "Nie ma kim go zastąpić"

Ostatnia aktualizacja: 10.10.2016 09:31
- Polskie kino i kultura wchodzą w bardzo długi okres żałoby. Nie będzie ona spowodowana tylko tym, że odszedł Andrzej Wajda, ale także tym, że nikogo jego formatu dzisiaj nie mamy - wspominał Andrzeja Wajdę krytyk filmowy Tomasz Raczek. Wybitny reżyser, laureat Oscara, współtwórca polskiej szkoły filmowej, odszedł w wieku 90 lat.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Za kulisami filmów Wajdy

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2016 20:51
Setki anegdot, niepublikowanych wspomnień, a także nieznanych zdarzeń z planów filmowych „Ziemi obiecanej”, „Człowieka z marmuru”, „Popiołu i diamentu”. Produkcje te łączy osoba wybitnego reżysera – Andrzeja Wajdy. To właśnie o nim, a także o jego dziełach, trochę z innej strony, opowiada książka Bartosza Michalaka „Wajda. Kronika wypadków filmowych”.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Belgia: rozpoczął się przegląd filmów Andrzeja Wajdy

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2017 16:28
Z okazji pierwszej roczny śmierci Andrzeja Wajdy, w Belgii odbywa się przegląd filmów polskiego twórcy. Oprócz obejrzenia 21 jego pełnometrażowych filmów, publiczność będzie mogła wysłuchać wykładów na temat twórcy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Wojciech Has używał wyobraźni plastycznej, by opowiadać o świecie"

Ostatnia aktualizacja: 09.03.2018 07:00
- Tak wybierał fabuły, żeby dostarczały mu one okazji do tworzenia filmów wizyjnych, ale nie służyło to tylko efektownym zderzeniom czy rozwiązaniom plastycznym, ale opowieści o świecie, swoistej stylistyce Hasa pełnej melancholii - mówił o kinie słynnego reżysera prof. Tadeusz Lubelski.
rozwiń zwiń