X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

"Przesłuchanie" Ryszarda Bugajskiego. Przerażające czasy stalinowskie na ekranie

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2019 05:35
13 grudnia 1989 roku po raz pierwszy oficjalnie pokazano widzom film "Przesłuchanie". Krytycy uznali ten film za "jedną z najbardziej przerażających, kiedykolwiek przełożonych na film wizję ery stalinowskiej".
Audio
  • Ryszard Bugajski o filmie "Przesłuchanie" (Głosy z przeszłości/Dwójka)
Krystyna Janda i Adam Ferency - kadr z filmu Przesłuchanie w reżyserii Ryszarda Boguckiego. Warszawa, 1982
Krystyna Janda i Adam Ferency - kadr z filmu "Przesłuchanie" w reżyserii Ryszarda Boguckiego. Warszawa, 1982Foto: INPLUS/East News

Trzydzieści lat temu, 13 grudnia 1989 roku, nastąpiło pierwsze publiczne "Przesłuchanie"... Choć film, według scenariusza i w reżyserii Ryszarda Bugajskiego, powstał w 1982 roku – wtedy, w kwietniu, odbyła się projekcja kolaudacyjna – gros scen kręconych było jeszcze w okresie przed stanem wojennym, na terenie warszawskiego więzienia przy Rakowieckiej. Zdjęcia trwały dwa miesiące, ale ostatnie "dokrętki" robione były jeszcze 17 grudnia 1981, już po wprowadzeniu stanu wojennego.

Kolaudacja zmontowanego filmu przebiegała pod dyktando aparatczyków zbrodniczej organizacji WRON (Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego) i komunistycznych działaczy partyjnych. Padały nawet słowa o rozliczeniu twórców tego filmu, jak rozliczało się zdrajców i kryminalistów. Tu film był w jakimś sensie proroczy i pokazał swoją ponadczasowość.

"Przesłuchania" bronili Andrzej Wajda i Agnieszka Holland. Nic to nie dało – film został "aresztowany" i nie dopuszczono go do rozpowszechniania. Jedyne, na co pozwolono Bugajskiemu, to wykonanie kopii wzorcowej filmu (w celach archiwizacyjnych). Fakt ten dał reżyserowi możliwość przekopiowania dzieła na kasety wideo, w najpopularniejszym formacie VHS, a następnie rozprowadzenie w nielegalnym obiegu. Władze były za to nieubłaganie restrykcyjne – zwolniły Bugajskiego dyscyplinarnie z pracy i w sumie zmusiły go do emigracji do Kanady.

Fabuła filmu, napisana przez samego Bugajskiego, opowiadała tragiczne losy młodej piosenkarki, Antoniny Dziwisz, w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych XX wieku. Był to okres represyjnego stalinizmu w Polsce, jeszcze przed śmiercią "strasznego mordercy" (jak oceniła go historia) lub "wielkiego wodza" (jak widzieli go twardogłowi poplecznicy) – Józefa Stalina.

Antonina, potraktowana przez oficerów bezpieki, jak niepotrzebne nikomu "ścierwo", które ma jedynie dostarczyć obciążających zeznań na swojego znajomego, kłamliwych zeznań – buntuje się fizycznie i psychicznie.

Oprawcy, w toku tytułowych przesłuchań, starają się wszelkimi metodami złamać jej opór. Jedyne, do czego udaje im się doprowadzić, to próba samobójcza bohaterki – kiedy poczuła, że została kompletnie sama na tym świcie. Trafia do szpitala więziennego, gdzie, z okazji świąt Bożego Narodzenia, odwiedza ją, w jakimś sensie skruszony, oprawca. Dochodzi między nimi do zbliżenia, a skutkiem tego jest ciąża bohaterki... Dalsze losy są oczywiste i można się z nimi zapoznać, oglądając film lub czytając książkę.

Na uwagę zasługują role fantastycznie zagrane przez wybitnych polskich aktorów – w Antoninę brawurowo wciela się Krystyna Janda, w majora Janusz Gajos, w oficera Morawskiego - Adam Ferency. Należy dodać, że postać bohaterki miała swoje dwa pierwowzory historyczne – Tonię Lechmann i Wandę Podgórską. Wszystkie sceny więzienne, brutalność przesłuchań, konsultowano z byłymi więźniarkami Rakowieckiej. Jak opisuje to Janda – wszystkie sceny były brutalne rzeczywiście i bolały prawdziwie – kiedy ją bito, to z całą mocą, kiedy rzucano na posadzkę, to tak, by bolało. Nagość też była upokarzająca.

Aktorzy i film, po swojej oficjalnej premierze, otrzymali wiele nagród i słów prawdziwego uznania. Krystyna Janda, za tę rolę, zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na 43. MMF w Cannes (10-21 maja 1990 r.). Krytycy zaś uznali ten film za "jedną z najbardziej przerażających, kiedykolwiek przełożonych na film wizję ery stalinowskiej".

PP

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Nie żyje reżyser, scenarzysta i pisarz Ryszard Bugajski. Miał 76 lat

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2019 11:59
Nie żyje reżyser, scenarzysta i pisarz Ryszard Bugajski, twórca m.in. filmów "Przesłuchanie", "Generał Nil", "Układ zamknięty" oraz "Zaćma". Artysta zmarł w wieku 76 lat w Warszawie. - To niepowetowana strata dla polskiej kultury - powiedział wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sztuka w imię uczciwości. Wspomnienie Ryszarda Bugajskiego

Ostatnia aktualizacja: 18.06.2019 11:12
Wybitny reżyser, autor takich filmów jak "Przesłuchanie", uważane za "najbardziej antykomunistyczny film w dziejach polskiego kina", a także m.in. "Generał Nil", "Układ zamknięty" i "Zaćma", zmarł 7 czerwca.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ryszard Bugajski: "Przesłuchanie" to historia walki o duszę

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2019 13:00
- O zrobieniu takiego filmu marzyłem od wielu lat i kiedy powstała Solidarność poczułem, że nadszedł czas, by wziąć się do roboty. Postanowiłem opowiedzieć historię zwykłego człowieka żyjącego na marginesie wydarzeń politycznych, który dostaje się w tryby komunistycznej bezpieki - opowiadał w Dwójce wybitny reżyser filmowy.
rozwiń zwiń