X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Mijają 102 lata od zwycięskiego powstania sejneńskiego

Ostatnia aktualizacja: 23.08.2021 05:55
Sto dwa lata temu rozpoczął się zryw zorganizowany przez Polską Organizację Wojskową. Wybuchł z powodu niezastosowania się przez Litwinów do ustalonej w Wersalu polsko-litewskiej linii demarkacyjnej.
Sejneńskie dzieci witają Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego (2. z lewej), 13 września 1919
Sejneńskie dzieci witają Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego (2. z lewej), 13 września 1919Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Przebieg walk

W sierpniu 1919 roku Sejny były opanowane przez Litwinów. Obecność wojska litewskiego była niezgodna z opracowanymi w lipcu 1919 roku postanowieniami linii demarkacyjnej pomiędzy Polską a Litwą. Jej ustalenia zakładały przynależność Sejn do II Rzeczpospolitej.

Na Sejneńszczyźnie prężnie działała Polska Organizacja Wojskowa i w sierpniu 1919 roku peowiacy postanowili zareagować i odbić Sejny z rąk litewskich.

Nad ranem 23 sierpnia oddziały POW w sile około tysiąca ludzi zaatakowały Sejny. Litwini posiadali niewielką przewagę liczebną, ale zostali zaskoczeni i szybko wycofali się z zajmowanych pozycji nad nieodległą rzeką Czarną Hańczą i z samego miasta.

Walki trwały jeszcze przez kilka dni i sytuacja powstańców stopniowo się pogarszała, ale w porę z odsieczą nadszedł z Suwałk 41. Pułk Piechoty Wojska Polskiego. Wspomógł powstańców, którzy weszli w jego skład i przyczynił się do zakończenia walk o Sejny 28 sierpnia 1919 roku.

W starciach zginęło około 50 Polaków. 13 września 1919 roku zwycięskie miasto odwiedził marszałek Józef Piłsudski i pozdrowił powstańców.

Problem przynależności Sejn

W 1919 roku Sejny należały do tzw. Ober-Ostu, czyli zajętych przez Niemców podczas I wojny światowej terenów Imperium Rosyjskiego. Gdy latem 1919 roku wojska niemieckie rozpoczęły odwrót, nastąpiła eskalacja konfliktów narodowościowych.

Powstanie wybuchło, kiedy wojska niemieckie rozpoczęły odwrót z okupowanych terenów. Razem z nimi przemieszczały się oddziały litewskie. Niemcy popierali Litwinów, ponieważ liczyli na ich wsparcie przeciwko Polakom. Litwini opuścili zajmowany wcześniej Augustów i Suwałki, ale postanowili pozostać w Sejnach, które były ważnym ośrodkiem litewskiego ruchu narodowego.

Spór z Litwą o granice

Litwini rościli pretensje do Sejneńszczyzny i Suwalszczyzny na podstawie dawnej przynależności powiatu suwalskiego do Wielkiego Księstwa Litewskiego. W XIX wieku Suwałki wchodziły w skład najpierw Księstwa Warszawskiego, a następnie podległego Rosji Królestwa Polskiego.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę i Litwę, oba państwa pragnęły włączyć Suwałki i Sejny do swojego terytorium. Był to element większego konfliktu o granicę polsko-litewską.

Na konferencji wersalskiej, w lipcu 1919 roku wyznaczono linię demarkacyjną pomiędzy Polską a Litwą. Jej twórcą był francuski marszałek Ferdynand Foch. Opierała się na kryterium etnicznym i zgodnie z nią Suwałki, Sejny i Wilno pozostały w II Rzeczpospolitej.

Spór o granice skupił się szczególnie wokół przynależności Wilna. W kwietniu 1919 roku zostało odbite z rąk bolszewików przez Wojsko Polskie. Litwini nie uznali włączenia Wilna do Polski i uważali odzyskanie miasta za najważniejszy cel swojej polityki.

- W 1919 Wilno było miastem w istocie polsko-żydowskim i tak pozostanie aż po lata II wojny światowej. Spośród 130 tysięcy mieszkańców, Polacy to 70 tys., Żydzi około 45 tysięcy - powiedział prof. Henryk Wisner w audycji z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej".


Posłuchaj
02:38 prof Henryk Wisner.mp3 Prof. Henryk Wisner w cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Litwa" opowiada o polsko-litewskim konflikcie o granice. (PR, 11.05.1998)

 

Konflikt polsko-litewski wybuchł na nowo w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku. Spór o Wilno został rozstrzygnięty dopiero jesienią 1920 roku w wyniku buntu gen. Żeligowskiego, który za namową Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego zajął Wilno. Pozostało w Polsce do wybuchu II wojny światowej.

sa

Czytaj także

Odbudowa Polski po 1918 roku

Ostatnia aktualizacja: 08.04.2017 16:13
Pierwsze lata odrodzonej Polski to walka o granice, powstrzymanie nawały bolszewickiej, stworzenie - jak napisał Stefan Żeromski - z "trzech nierównych połówek" jednego państwa. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Piłsudski. Ojciec i obrońca polskiej niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2018 14:35
– Podejmował często nieszablonowe decyzje, nawet na przekór swojemu otoczeniu. Stworzył jednak spójną koncepcję rozwoju Polski – powiedział prof. Arkadiusz Adamczyk z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. W audycji „Sztuka Słuchania Ekstra” rozmowa o osobie i dokonaniach jednego z ojców i obrońców polskiej niepodległości – Józefie Piłsudskim.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Strzały w Mysłowicach doprowadziły do wybuchu I powstania śląskiego

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2021 05:35
Niemcy otworzyli ogień do górników, ich żon i dzieci. Masakra wywołała ogromny szok na Śląsku. 102 lat temu doszło do pacyfikacji strajku w kopalni w Mysłowicach. Wydarzenie stało się bezprośrednią przyczyną wybuchu I powstania śląskiego.
rozwiń zwiń