X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Strzały w Mysłowicach doprowadziły do wybuchu I powstania śląskiego

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2019 06:15
Niemcy otworzyli ogień do górników, ich żon i dzieci. Masakra wywołała ogromny szok na Śląsku. 100 lat temu doszło do pacyfikacji strajku w kopalni w Mysłowicach. Wydarzenie stało się bezprośrednią przyczyną wybuchu I powstania śląskiego.
Audio
  • Wspomnienia Józefa Termina z I powstania śląskiego. (PR, 15.08.1973)
  • Prof. Ryszard Kaczmarek opowiada o powstaniach śląskich w programie "Eureka". (PR, 17.04.2019)
Oddział Grenzschutzu, lato 1919
Oddział Grenzschutzu, lato 1919Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Masakra w Mysłowicach

Niemcy postanowili brutalnie rozprawić się ze strajkującymi. Do konfrontacji doszło 15 sierpnia 1919 roku w Mysłowicach. Przed kopalnią "Myslowitzgrube" zebrały się trzy tysiące polskich górników wraz z rodzinami. Oczekiwali na odbiór wynagrodzeń, ale niemieckie szefostwo specjalnie przesuwało odbiór wypłaty.

W końcu wpuszczono małe grupki górników, ale nastroje w tłumie uległy wzburzeniu i robotnicy wbiegli na teren kopalni. Wtedy oddział Grenschutzu (z niem. straż graniczna; paramilitarna formacja) rozpoczął ostrzał. Zginęło siedmiu górników, dwie kobiety i nastoletni chłopiec. Liczba rannych nigdy nie została dokładnie ustalona.

Masakra w Mysłowicach odbiła się szerokim echem na Śląsku i stała się bezpośrednią przyczyną wybuchu I powstania śląskiego. Było nieprzygotowane i szybko zakończyło się porażką, ale rozpoczęło zbrojną walkę o polskość Śląska, zakończoną częściowym sukcesem.

– Militarnie przegraliśmy, ale wygraliśmy politycznie. Udowodniliśmy całemu światu, że Śląsk chce należeć do Polski, to było istotne – wspominał w Polskim Radiu Józef Termin, weteran I powstania śląskiego.

Strajk sierpniowy 1919

Manifestacja w Mysłowicach była zwieńczeniem prowadzonego w połowie sierpnia 1919 roku strajku górników i hutników.

Strajkujący wystosowali postulaty ekonomiczne i polityczne. Żądali podwyżek, rezygnacji z następujących zwolnień polskich robotników oraz zakazu powrotu do pracy byłych członków górnośląskiego Freikorpsu. Była to paramilitarna jednostka rozwiązana w lipcu 1919 roku, znana z represji wobec Ślązaków popierających przyłącznie Śląska do Polski.

Strajk osiągnął apogeum 14 sierpnia 1919 roku, kiedy uczestniczyło w nim aż 140 tysięcy robotników.

Większość śląskich robotników była pochodzenia polskiego, zaś przedsiębiorcy i właściciele zakładów przeważnie byli Niemcami. Podział warstw społecznych przekładał się na różnice narodowościowe, co dodatkowo zaogniało konflikt.

Napięta sytuacja na Śląsku

Granice Polski po odzyskaniu niepodległości były niepewne, a wiele z nich należało najpierw wywalczyć. Napięta atmosfera utrzymywała się na Śląsku od zakończenia I wojny światowej. Polacy pragnęli dołączyć do tworzącej się II Rzeczpospolitej, zaś Niemcy chcieli pozostać w Rzeszy. Konflikt był nieuchronny.

Na konferencji wersalskiej ustalono, że o przynależności terytorialnej Śląska zadecyduje plebiscyt, ale Niemcy nie zamierzali łatwo oddać uprzemysłowionego regionu.

Zbliżające się głosowanie podgrzewało napięty konflikt narodowościowy. Już od końca 1918 roku dochodziło do sporadycznych spięć pomiędzy Polakami a Niemcami. W czasie wieców politycznych nierzadko dochodziło do bójek pomiędzy aktywistami. Sytuacja stopniowo dojrzewała do wybuchu regularnych walk. Pierwszą próbę podjęto w czerwcu 1919 roku w czasie nieudanego powstania oleskiego.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

I powstanie śląskie – walka o polski Śląsk

Ostatnia aktualizacja: 16.08.2019 07:00
Chociaż I wojna światowa zakończyła się klęską Niemiec, to o losach Śląska wciąż decydowali Prusacy, będący właścicielami wielkich przedsiębiorstw. Głodowe pensje i skąpe racje żywnościowe szybko doprowadziły do buntu robotników.
rozwiń zwiń

Czytaj także

II Powstanie Śląskie - zwycięski zryw Ślązaków

Ostatnia aktualizacja: 19.08.2019 07:30
W nocy z 19 na 20 sierpnia 1920, wybuchło II Powstanie Śląskie. W przeciwieństwie do pierwszego, które rok wcześniej było zrywem spontanicznym, drugie było zorganizowane.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prof. Odziemkowski: "Traktat wersalski nie był zły, to jego realizacja zawiodła"

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2019 06:00
- Traktat wersalski mógł zapewnić długotrwały pokój w Europie, gdyby był przestrzegany – oceniał w rozmowie z portalem Polskiego Radia prof. Janusz Odziemkowski. – Okazało się, nie po raz pierwszy, że ustępstwa wobec kogoś, kto chce szykować odwet, tylko go rozzuchwalają.  
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polska w pierwszych trzech miesiącach 1919 roku – czas pokoju czy czas wojny?

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2018 16:00
18 stycznia w Paryżu rozpoczęła się konferencja pokojowa. Polskę reprezentowali Roman Dmowski i Ignacy Paderewski, którzy zabiegali o kształt granic naszego kraju.  
rozwiń zwiń

Czytaj także

Burzliwe losy Śląska po odzyskaniu niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 17.04.2019 20:07
W tym roku mija setna rocznica powstań ślaskich. Dla odradzajacego się państwa piolskiego dostęp do morza i odzyskanie ziem śląskich było prorytetowe.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rok 2019 rokiem powstań śląskich

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2019 14:28
W cyklu "A to Polska właśnie" zajrzeliśmy do Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach. W audycji goście radiowej Jedynki opowiedzieli o historycznych wydarzeniach, które wpłynęły na losy Śląska i jego mieszkańców. 
rozwiń zwiń