X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

D-Day. Lądowanie w Normandii. Co premier Stanisław Mikołajczyk mówił tego dnia do Polaków? Posłuchaj

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2019 11:30
- Żołnierze, lotnicy, marynarze, Polacy! Wkraczamy w decydującą fazę generalnej rozgrywki i porachunku z Niemcami. Padł rozkaz rozpoczynający uwolnienie Europy od barbarzyńskiej okupacji morderców i najeźdźców nazistowskich - mówił do rodaków Stanisław Mikołajczyk 6 czerwca 1944 roku. 
Audio
  • Przemówienie premiera RP Stanisława Mikołajczyka do kraju w dniu inwazji w Normandii. (BBC, 6.06.1944)
Premier Stanisław Mikołajczyk. W tle fotografia z lądowania w Normandii
Premier Stanisław Mikołajczyk. W tle fotografia z lądowania w NormandiiFoto: NAC; Wikimedia Commons/dp

Tego dnia rozpoczęła się operacja "Overlord" - największa operacja desantowa w dziejach wojen. Na plażach Normandii wylądowały oddziały alianckie, otwierając tym samym nowy front w Europie Zachodniej. 

W archiwum Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa zachowało się archiwalne nagranie premiera Polski na uchodźstwie, Stanisława Mikołajczyka, który w tym dniu zwracał się do kraju za pośrednictwem fal radia BBC. 


D-Day - lądowanie aliantów w Normandii

- W tym momencie, tak dawno wyczekiwanym i utęsknionym, serca biją żywiej, prężą się wojskowe szeregi, zaciskają pięści żołnierzy armii podziemnej - mówił Mikołajczyk. 

Przemówienie stało się dla premiera okazją, by wspomnieć żołnierzy walczących u boku aliantów od pierwszego dnia wojny. Wymienia lotników z dywizjonów myśliwskich i bombowych, zasłużonych m.in. w bitwie o Anglię, wspomina marynarzy służących obok Royal Navy, bohaterów spod Monte Cassino, wspomina też o żołnierzach Armii Krajowej walczących w okupowanej ojczyźnie. 

D-Day - posłuchaj wspomnień Polaków, którzy brali udział w inwazji

Premier studzi nastroje

Z przemówienia wynika, że premier Stanisław Mikołajczyk obawiał się, by rozbudzony aliancką inwazją entuzjazm Polaków znajdujących się w okupowanej Polsce nie spowodował przedwczesnego wybuchu powstania narodowego.

Premier w Londynie o wiele lepiej orientował się w sytuacji strategicznej teatru wojennego niż dowództwo Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w Warszawie. Co prawda Niemcy przegrali kluczową bitwę na łuku kurskim w sierpniu 1943 roku, a Armia Czerwona - w której pokładano, nie bez słusznych wątpliwości, nadzieję na pomoc - od tego czasu dotarła dopiero w rejon Tarnopola (dzisiejsza Ukraina). Okupant trzymał kraj w żelaznym uścisku. Los samego frontu zachodniego był niepewny aż do przełamania kotła pod Falaise w sierpniu 1944 roku.

- Żołnierze podziemia wykonają rozkazy wydane i doręczone im na miejscu dla wypełnienia powierzonych im zadań. Reszta z Was, drodzy Rodacy, będzie karnie i solidarnie współdziałać, pomagać w walce znanymi i poleconymi im sposobami - instruował Mikołajczyk. - Podkreślam jednak, że jeszcze nie nadszedł czas do otwartego powstania. 

Czas walki nadejdzie

Premier kończy wystąpienie podnoszącą na duchu zapowiedzią, że czas walki powstańczej jeszcze nadejdzie. 

- Należy się do niego przygotować. Polacy! Uderzać w podziemiach Europy silnie - tam, gdzie padły rozkazy. Inni - pomagać, skupiać się i czekać na rozkaz, który padnie do generalnego i ostatecznego uderzenia. Chwila ta niedaleka. Niech was prowadzi Bóg, Honor, Ojczyzna. Śmierć i zniszczenie naszym odwiecznym wrogom Niemcom. Niech żyje armia, lotnictwo i marynarka polska! Niech żyją żołnierze polskiej armii podziemnej! Niech żyje wolna, niepodległa Polska! Niech żyją sprzymierzone armie wolności! Niech żyje ich naczelny wódz, gen. Eisenhower! - kończył Mikołajczyk. 

Powstanie Warszawskie - zobacz serwis specjalny

Rozkaz do zrywu narodowego został wydany dwa miesiące później. Powstanie, które przeszło do historii jako Powstanie Warszawskie, upadło po 63 dniach bohaterskiej walki. Znaczącą rolę odegrał w tym upadku Stalin, zatrzymując Armię Czerwoną na linii Wisły. Wkrótce niemiecką okupację zastąpiła sowiecka. Na wolną i niepodległą ojczyznę z przemówienia Mikołajczyka trzeba było czekać jeszcze ponad cztery dekady. 

bm 

Czytaj także

Stanisław Mikołajczyk przegrał walkę o kształt powojennej Polski

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2014 06:00
- Wiążąc się serdeczną współpracą ze sprzymierzonymi narodami, proklamuję swą wiarę w demokrację i zaufanie do wielkich przywódców demokracji: prezydenta Roosevelta i premiera Churchilla - mówił w jednym z przemówień premier Stanisław Mikołajczyk.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lądowanie Polaków w Normandii

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2021 05:02
Wielu żołnierzy 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka myślało wtedy o Polsce, o tym, że walka w Normandii pozwoli im wrócić do Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

D-Day - lądowanie aliantów w Normandii

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2021 05:45
6 czerwca 1944 roku na plażach Normandii rozpoczęła się operacja "Overlord". Największa operacja desantowa w historii wojen otworzyła drugi front w Europie Zachodniej. Winston Churchill twierdził, że był to dzień, którym denerwował się najbardziej w swoim życiu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gumowe czołgi i drewniane samoloty, które pomogły wyzwolić Europę

Ostatnia aktualizacja: 23.07.2015 01:48
Choć byli niewidoczni, przygotowali wyzwolenie Europy. Praca wywiadów i służb specjalnych w zakresie dezinformacji pozwoliła na zmylenie Niemców w ostatnich latach II wojny światowej.
rozwiń zwiń