X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Marcin Kromer - autor pierwszego przewodnika po Polsce

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2021 05:35
432 lata temu, 23 marca 1589, zmarł Marcin Kromer, biskup warmiński, humanista, historyk i sekretarz królewski.
Marcin Kromer był również teoretykiem muzyki i dyplomatą, pełnił funkcję biskupa warmińskiego i królewskiego sekretarza. Na zdj. fragm. portretu Kromera, ok. 1688-1703 r.
Marcin Kromer był również teoretykiem muzyki i dyplomatą, pełnił funkcję biskupa warmińskiego i królewskiego sekretarza. Na zdj. fragm. portretu Kromera, ok. 1688-1703 r. Foto: Wikimedia/domena publiczna

Kromer pochodził ze stanu mieszczańskiego. Urodził się w niemieckiej rodzinie w Bieczu, 11 listopada 1512 roku. Studiował w Akademii Krakowskiej, po której ukończeniu pracował w kancelarii królewskiej. W latach 1537-1540 pozostawał poza granicami Polski, pobierał nauki we Włoszech - w Padwie i Bolonii.

Po powrocie do kraju był sekretarzem i emisariuszem biskupa krakowskiego Piotra Gamrata. Po jego śmierci został bliskim współpracownikiem Samuela Maciejowskiego i sekretarzem króla Zygmunta Augusta. Mimo przynależności do stanu duchownego, podzielał tolerancyjną postawę monarchy w kwestiach religijnych.

- Oni byli dobrymi politykami. Byłem uderzony ich zapiskami z końca XVI wieku. Oni jeździli na Zachód i wiedzieli, że Rzeczpospolita była zlepiona z różnych narodów  i że to, że do nas przeniosłyby się wojny religijne, oznaczałoby nieuchronny rozpad Rzeczpospolitej - wyjaśniał prof. Janusz Tazbir w audycji Anny Lisieckiej z cyklu "Na marginesach literatury".

Marcin Kromer zajmował się sprawami pruskimi, w 1551 roku został skierowany jako kanonik do Lidzbarka Warmińskiego. Tam współpracował z biskupem Stanisławem Hozjuszem, choć poglądy duchownych różniły się znacząco. Posłuchaj audycji.


Posłuchaj
13:55 pierwszy bedeker polski - marcin kromer _polska____716_06_ii_tr_0-0_1136943913e7bf0c[00].mp3 "Pierwszy bedeker polski" - audycja Hanny Lisieckiej z cyklu "Na marginesach literatury" poświęcona dziełu "Polska, czyli o położeniu, obyczajach, urzędach Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego" i jego autorowi Marcinowi Kromerowi. (PR, 6.08.2006)

 

Po śmierci Hozjusza, objął diecezję warmińską. To tu powstało jedno z najważniejszych dzieł tego wybitnego humanisty - "Polska, czyli o położeniu, obyczajach, urzędach Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego".

- To był przewodnik po Polsce dla tych, którzy do niej przyjechali i szybko oraz łatwo chcą zapoznać się z przynajmniej podstawowymi rzeczami o tym kraju. To podstawowe wiadomości o mieszkańcach, ich prawach i funkcjonowaniu ustroju - mówił Janusz Tazbir. - To jest pisane przez człowieka, który jest zadowolony z życia w swoim kraju.

Czego mógł się dowiedzieć czytelnik o Polsce z dzieła Kromera? Posłuchaj audycji.

bm

Czytaj także

Józef Struś. Medyk sławy światowej

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2021 05:30
Nadworny lekarz Zygmunta Augusta, burmistrz Poznania i autor słynnej pracy na temat tętna zmarł 10 marca 1568 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michał Sędziwój i kamień filozoficzny

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2021 05:50
- Współcześni uważali, że zdołał dokonać transmutacji metali szlachetnych w srebro i złoto, dlatego jego traktaty cieszyły się zainteresowaniem. Na pewno znał je Newton - mówiła prof. Jolanta Choińska-Mika na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń