X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Janusz Jędrzejewicz – wychować nowe pokolenie

Ostatnia aktualizacja: 21.06.2021 05:45
- Dziś, gdy oglądam się za siebie, w odległość dziesięciu lat twardej pracy, szalonych zaiste triumfów i klęsk ciężkich, przez które przeszliśmy jako obóz ludzi walki, widzę tym wyraźniej, jak ciężkie podjęliśmy zadanie i uważam okres POW pod rosyjskim zaborem za najtrudniejsze zadanie z tych, które w ciągu lat wojny na nas spadły – pisał Janusz Jędrzejewicz w pamiętniku.
Rząd Janusza Jędrzejewicza. Premier siedzi pierwszy od lewej
Rząd Janusza Jędrzejewicza. Premier siedzi pierwszy od lewejFoto: Wikimedia Commons/domena publiczna

21 czerwca 1885 roku urodził się Janusz Jędrzejewicz, piłsudczyk, jeden z czołowych działaczy okresu międzywojennego i autor reformy szkolnej. W jego życiu rywalizowały ze sobą dwa pierwiastki: pozytywizmu i romantyzmu. Koncepcja walki o niepodległą Polskę, a potem układania stosunków w II Rzeczpospolitej.

Do obozu piłsudczykowskiego trafił przez Polską Partię Socjalistyczną, z którą był związany w latach 1905-1914. Po wybuchu I wojny światowej Jędrzejewicz związał się z Polską Organizacją Wojskową. Przez rok walczył na pierwszej linii frontu.

W pamiętnikach wydanych pod tytułem "W służbie idei" pisał po latach: "Lipiec 1915 roku w Warszawie był dla nas specjalnie gorący. Zbliżał się kres panowania Moskali w stolicy i świadomość tego przepełniała nas radością, a zarazem niepokojem. (…) Zdawaliśmy sobie sprawę, że w naszych pracach wojskowych byliśmy odosobnieni, że za nami nie stoi nikt, czyj głos miałby wagę na rynku politycznym. (…) Byliśmy sami i było nas mało. To właśnie stanowiło naszą siłę".

Piłsudski poznał się na skali talentu Jędrzejewicza. Odkomenderował go na tyły, gdyż uznał, że jego żywiołem powinna być polityka. I Jędrzejewicz tę politykę, aż po kres swojej aktywności publicznej w Polsce uprawiał. Karierę w II Rzeczpospolitej rozpoczął jako jeden z adiutantów Piłsudskiego. Z wojskiem rozstał się w 1923 roku, w tym samym czasie, gdy z życia publicznego wycofał się Komendant.

Pracował w Warszawie jako nauczyciel. To była jego wizja uprawiania polityki – nie poprzez doraźne działania parlamentarne, a poprzez długofalowe działania społeczne, nastawione na wychowanie nowego człowieka, bez wad i stygmatów niewoli, które zdaniem Jędrzejewicza odciskały się piętnem na polskim parlamentaryzmie.

Po zamachu majowym w 1926 roku szybko awansuje. Przez dwie kadencje pełni funkcję posła z ramienia BBWR, będąc wiceprzewodniczącym tego ugrupowania. Wbrew sobie brał udział w pacie parlamentarnym, rozgrywce Piłsudskiego z opozycją.

Jednak jego prawdziwą pasją była działalność oświatowo-kulturalna. Jako minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego przeprowadził reformę systemu szkolnictwa, która wprowadzała między innymi powszechny obowiązek szkolny.

W 1933 roku zastąpił Aleksandra Prystora na stanowisku premiera. Za jego kadencji uchwalono konstytucję kwietniową, de facto wprowadzającą w Polsce autorytarne rządy Piłsudskiego.  

Po śmierci Marszałka padł ofiarą walki politycznej na szczytach władzy. Do 1938 roku pełnił funkcję senatora, choć praktycznie wycofał się z życia publicznego. Skupił się na swojej pasji – pisał książki dla młodzieży i zastanawiał się nad koncepcjami wychowawczymi.

Ostatni okres swojego życia spędził na emigracji. Po klęsce w kampanii wrześniowej 1939 roku opuścił Polskę. Trafił na Bliski Wschód, gdzie pracował jako nauczyciel matematyki.


Posłuchaj
29:01 wybitni polscy parlamentarzyści - janusz jędrzejewicz___f 45090_tr_0-0_11743583611171b3[00].mp3 Janusz Jędrzejewicz - audycja Elizy Bojarskiej z cyklu "Wybitni polscy parlamentarzyści". (PR, 8.11.1988)

 

mjm


Czytaj także

Kazimierz Bartel - premier i męczennik

Ostatnia aktualizacja: 26.07.2021 05:50
Premier prof. Kazimierz Bartel mógł zdradzić Polskę za cenę własnego bezpieczeństwa. Postąpił jednak inaczej. Za ten akt męstwa musiał zapłacić najwyższą cenę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Mackiewicz - wybitny publicysta, słaby polityk

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2021 05:55
18 lutego 1966 roku zmarł Stanisław Cat-Mackiewicz. Deklarował poglądy konserwatywne, czuł się monarchistą, ale sympatyzował z Józefem Piłsudskim.
rozwiń zwiń