X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Samuel Maciejowski – biskup-mecenas

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2021 05:35
- Nasz język polski jeszcze w połowie XVI wieku był Kopciuszkiem, był ubogą sierotą, którą na Wawel wprowadził i ukoronował biskup Maciejowski. Niechże mu za to będzie chwała na wieki – mówił na antenie Radia Wolna Europa Zygmunt Nowakowski.
Samuel Maciejowski, źr. Wikimedia Commonsdp
Samuel Maciejowski, źr. Wikimedia Commons/dp

26 października 1550 roku zmarł Samuel Maciejowski, biskup krakowski i kanclerz wielki koronny, sekretarz króla Zygmunta Starego, orędownik używania polszczyzny jako języka urzędowego.

Karierę rozpoczął w 1518 roku jako sekretarz królewski. Był protegowanym biskupa Piotra Tomickiego i ten wysłał go na studia do Padwy. Być może wówczas spotkał się przyszły biskup z ideami odrodzenia, pośród których był postulat wprowadzania języka narodowego do użytku oficjalnego.

Polityk w sutannie

Po powrocie do kraju Maciejowski przyjął święcenia kapłańskie w 1530 roku i został kanonikiem krakowskim. Dziewięć lat później został podkanclerzem koronnym, zaś w 1546 roku - biskupem krakowskim. Maciejowskiego można ustawić w jednym szeregu z innymi wybitnymi duchownymi-politykami: Jakubem Świnką czy Zbigniewem Oleśnickim. Biskup był aktywnym uczestnikiem polityki polskiej - popierał związek Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną, zaś na pogrzebie króla Zygmunta Starego wygłosił mowę po polsku.

Kuźnia maciejowska

O rozwój rodzimego języka i kultury dbał Samuel Maciejowski również jako mecenas. W swojej posiadłości pod Krakowem, w Białym Prądniku, stworzył spokojną przystań dla artystów i poetów. Dla podkreślenia znaczenia tego miejsca wystarczy przytoczyć słowa Łukasza Górnickiego, renesansowego humanisty, który w swoim "Dworzaninie polskim" pisał: "Z onego Trojańskiego [pisownia oryginalna - przyp. red] konia nic wyszło nigdy tak wiele mężnych żołnierzów, jako z domu księdza Maciejowskiego dobrych cnotliwych i godnych ludzi". Biskup zmarł 26 października, jego szczątki spoczęły w katedrze wawelskiej.


Posłuchaj
14:49 686_814_0.mp3 Gawęda Zygmunta Nowakowskiego na temat pierwszych dostojników państwowych i kościelnych używających języka polskiego w życiu publicznym, m.in. uwagi na temat bp. Samuela Maciejowskiego. (RWE 21.10.1956)

 

bm

Czytaj także

Jan Kochanowski – stworzył polską lirykę

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2018 06:07
– Kochanowski nie tyle przeobraził, co niemal z niczego stworzył kanon polskiej poezji, który bez zmian obowiązuje do dnia dzisiejszego – podkreślał krytyk literacki Zbigniew Bieńkowski. – Nikt po nim nie dokonał już tyle.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Konfederacja warszawska, czyli jak Polacy uczyli Europę tolerancji

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2021 05:50
Gdy w Europie Zachodniej płonęły stosy, a ludzie mordowali się w imię Boga, w Rzeczpospolitej doszło do niebagatelnego wydarzenia. Podpisano dokument gwarantujący wolność wyznania.
rozwiń zwiń