X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Witold Paryski - przetarł tatrzańskie szlaki

Ostatnia aktualizacja: 10.09.2015 06:00
Choć urodził się w Pittsburghu w Stanach Zjednoczonych najbardziej ukochał polskie Tatry. Przeszedł je wzdłuż i wszerz, a potomnym zostawił przewodniki, które są lekturą obowiązkową wszystkich miłośników Tatr.
Audio
  • To ludzie, dzięki którym można by odbudować Tatry, gdyby ktoś zrównał je z ziemią – o Zofii i Witoldzie Paryskich mówią: taternik Apoloniusz Rajwa oraz prof. Andrzej Paczkowski. Audycja Bartosza Panka i Jakuba Borysiaka z cyklu "Atlas polskich podróżników" (3.08.2014)
Uczestnicy wyprawy w Andy na pokładzie statku Kościuszko. Od lewej stoją: Jan Alfred Szczepański, Justyn Wojsznis, Witold Paryski i Stefan Osiecki (1937), źr. Koncern IKC, NAC
Uczestnicy wyprawy w Andy na pokładzie statku „Kościuszko”. Od lewej stoją: Jan Alfred Szczepański, Justyn Wojsznis, Witold Paryski i Stefan Osiecki (1937), źr. Koncern IKC, NAC

Witold Paryski urodził się 10 września 1909, żył 91 lat. Był dzieckiem imigrantów, którzy po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wrócili do kraju. Już w 1922 roku zamieszkał w Zakopanem, gdzie spędził całe życie.

W 1933 roku zdobył dyplom lekarza medycyny na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako obywatel USA w czasie II wojny światowej dostał się w ręce gestapo. Był więziony w niemieckich obozach w Bawarii.

Pionier wypraw wysokogórskich

Był partnerem najwybitniejszych wspinaczy okresu międzywojennego. W latach 1936-37 wziął udział w drugiej polskiej wyprawie w Andy, podczas której ustanowił ówczesny polski rekord samotnej wspinaczki, wchodząc na Nevado Tres Cruces (6630 m). Posłuchaj wspomnień o Zofii i Witoldzie Paryskich.

Od 1928 roku był ratownikiem tatrzańskim. Dokonał wielu pierwszych wejść w Tatrach, m.in. Filarem Leporowskiego na Kozi Wierch (w 1929 roku), wprost od północy na Kozią Przełęcz Wyżnią (w 1929 roku), prawym filarem północno-wschodniej ściany Rumanowego Szczytu (w 1937 roku), prawym filarem północnej ściany Wideł (w 1953 roku).

Grupa taterników podczas odpoczynku. Widoczni od lewej: Witold Paryski, Stanisław Zdyb, Antoni Stolte, Tadeusz Pawłowski, źr. Koncern IKC, NAC Grupa taterników podczas odpoczynku. Widoczni od lewej: Witold Paryski, Stanisław Zdyb, Antoni Stolte, Tadeusz Pawłowski, źr. Koncern IKC, NAC

Lektura obowiązkowa

Szkolił i egzaminował przyszłych przewodników górskich. Przez ponad 60 lat zajmował się Tatrami naukowo. Jest autorem wielu publikacji na temat najwyższych polskich gór. Najważniejsze swoje dzieło - "Wielką Encyklopedię Tatrzańską" napisał wraz ze swoją żoną Zofią Radwańską-Paryską.

Ponadto 25-tomowa publikacja "Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki" od pokoleń stanowi lekturę obowiązkową miłośników Tatr, turystów i wspinaczy. Szczegółowy opis poszczególnych partii gór – dolin, przełęczy i szczytów – uzupełniają dane historyczne, ryciny, mapki, klasyfikacje dróg górskich i orientacyjne czasy przejścia.

Paryscy wpisali się na stałe do historii Tatr. Witold był największym autorytetem w sprawach Tatr, przez wielu nazywany jest Mistrzem.

mb

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Tatry

Czytaj także

Kolej na Kasprowy Wierch - wyczyn Polaków

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2021 05:45
- To było przedsięwzięcie bardzo ryzykowne. Przecież kolejka zbudowana jest na skałach. Trzeba było je wyłupać, przygotować podłoże dla podpór, zacementować - mówił o budowie kolejki na Kasprowy Wierch Janusz Sankowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tytus Chałubiński. Darował Polakom Tatry

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2021 05:45
– Doskonale pamiętam, jak Sabała powiedział do mnie: "Pan profesor to nieziemski człek. Nogami on tu, ale serce jego w niebie" – wspominała pasierbica Chałubińskiego, Elżbieta Bończa-Tomaszewska. Tytus Chałubiński, nazywany Królem Tatr, zmarł dokładnie 132 lat temu. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Proces taterników. Skazani za "Kulturę"

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2021 05:50
"Wejście w porozumienie z obcą organizacją w celu działania na szkodę państwa polskiego" – tak brzmiał zarzut wobec osób, które przez zieloną granicę polsko-czechosłowacką przemycały wydawnictwa paryskiego Instytutu Literackiego.
rozwiń zwiń