X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Antonio Salazar – utopia korporacyjnego państwa

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2021 05:35
- Za rządów Salazara Portugalia, która niegdyś walczyła z Hiszpanią o podział świata, odkrywała drogę do Indii, zdobywała Brazylię, nagle stała się zapyziałem krajem na peryferiach Europy – mówiła Janina Pałęcka na antenie Polskiego Radia.
Antonio Salazar
Antonio SalazarFoto: Wikipedia/domena publiczna

Posłuchaj
29:58 antonio de oliveira salazar___1658_94_iv_tr_0-0_1080713731bae3e9[00].mp3 Antonio Salazar - audycja z cyklu "Postacie XX wieku". (PR, 1994)

 

27 lipca 1970 zmarł Antonio de Oliveira Salazar, wieloletni dyktator Portugalii, twórca korporacyjnego modelu państwa autorytarnego (Estado Novo).

Niewinne początki

Przyszedł na świat 28 kwietnia 1889 w ubogiej, wielodzietnej rodzinie. Przeznaczony od dzieciństwa na księdza, mając dziesięć lat rozpoczął naukę w seminarium. Jednak do święceń nie przystąpił, rozpoczął studia na uniwersytecie w Coimbrze. W 1914 roku skończył studia prawnicze i ekonomiczne. Cztery lata później został mianowany profesorem zwyczajnym ekonomii politycznej.

Dyktator z przyzwoleniem społecznym

Od czasów studenckich Salazar związany był z partią chrześcijańsko-demokratyczną. Głęboko rozczarowany systemem parlamentarnym, uznał go za jedną z przyczyn szerzącego się w kraju zła.

W 1928 roku objął tekę ministra finansów pogrążonej w gospodarczym kryzysie Portugalii. Zastrzegł sobie prawo bezwzględnej kontroli finansów wszystkich ministerstw i z żelazną konsekwencją zlikwidował deficyt. Z jednej strony podnosząc podatki, z drugiej ograniczając wydatki. "Budżet musi być tak prosty, jakby go układała gospodyni domowa. Nie można wydawać więcej pieniędzy, niż się ma i zawsze trzeba coś odłożyć na czarną godzinę" – pisał Salazar. Jego polityka trafiała do przekonania wszystkim prostym ludziom.

- Był silnym człowiekiem, którego zaakceptowało społeczeństwo. Stwarzał złudzenie bezpieczeństwa i nadzieje na wyprowadzenia kraju z chaosu – mówiła Janina Pałęcka, dziennikarka i podróżniczka.

Odtąd, aż do końca życia Salazar dbał, aby wpływy budżetowe przekraczały wydatki, niezależnie od aktualnej sytuacji gospodarczej. Nic przeciwko narodowi, wszystko dla narodu – to podstawowe hasło Salazara. Starał się podporządkować mu każdy element życia społeczno-ekonomicznego.

Jednak Salazar od młodości pozostawał pod wpływem ruchu ideologicznego o tendencji prawicowo-nacjonalistycznej, który występował przeciwko ideom Rewolucji Francuskiej. Zwalczając liberalizm polityczny i ekonomiczny, kwestionował takie pojęcia jak postęp, wolność jednostki, władza ludu i pozytywizm. Salazar przez cztery lata powiększał zakres swojej władzy, by w 1932 roku zostać premierem, a w praktyce dyktatorem. Jednocześnie stopniowymi reformami przygotowywał grunt pod wymarzony ustrój społeczny, który nazwał Estado Novo – Nowe Państwo.

Tam, gdzie diabeł mówi dobranoc

Dopiero po Rewolucji Goździków w 1974 roku ujawniono prawdę o reżimie Salazara. Policję polityczną PIDE porównywano z Gestapo. Odkrywano i publikowano świadectwa torturowanych i prześladowanych.

Przez lata swego panowania Salazar wytrwale budował gmach korporacyjnego państwa. Wszystko podporządkowane było temu celowi. Asceta, mistyk i pragmatyk zdawał się być opętany tą ideą. Wszystko złe, co wyrządził narodowi portugalskiemu, było dla narodu. Salazarowskie państwo korporacyjne to utopia, teoretyczny model, który nigdy nie sprawdził się w życiu.

- Rzeczą charakterystyczną dla Salazarowskiej dyktatury była stagnacja, beznadziejność, pozbawienie ludzi wszelkich nadziei na zmianę i inne życie. To tak, jakby się patrzyło na śpiącego człowieka – mówiła Janina Pałęcka w programie Sławomira Szofa.

O rządach, ideach i upadku Antonio Salazara posłuchaj w audycji z cyklu "Postacie XX wieku".

mjm

Zobacz więcej na temat: Europa HISTORIA Portugalia

Czytaj także

Rewolucja goździków – koniec dyktatury w Portugalii

Ostatnia aktualizacja: 25.04.2015 06:00
25 kwietnia 1974 w Portugalii doszło do wojskowego zamachu stanu, w wyniku którego został obalony dyktator Marcelo Caetano – następca Antonio Salazara.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Vasco da Gamy wyprawa do Indii

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2020 05:40
Odkrycie morskiej drogi do Indii stworzyło szlak handlowy łączący Europę z Indiami, aż do budowy Kanału Sueskiego. Ponadto demistyfikacji uległa, obowiązująca od czasów starożytnych, ptolemejska wizja Oceanu Indyjskiego.
rozwiń zwiń