X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

Nowa aplikacja

Wszystko w jednym miejscu
x

Nowa aplikacja

x
Historia

Józef Retinger - szara eminencja emigracji

Ostatnia aktualizacja: 12.06.2020 05:50
Człowiek, w którego biografii więcej jest znaków zapytania niż pewnych faktów. Jego życiorys to gotowy materiał na polityczny dreszczowiec. Międzynarodowy awanturnik polityczny, współtwórca Wspólnoty Europejskiej? Kim naprawdę był Józef Retinger?
Audio
  • Audycja Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku" poświęcona sylwetce Józefa Retingera z udziałem prof. Rafała Habielskiego. (PR, 2.05.1999)
  • Audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" poświęcona postaci Józefa Retingera, zawiera wypowiedź doktora Janusza Osicy. (PR, 23.12.2002)
Brytyjska misja wojskowa w Coetquidan. Widoczni cywilni goście i por. Zbigniew Korfanty. Z lewej Józef Retinger (1940).
Brytyjska misja wojskowa w Coetquidan. Widoczni cywilni goście i por. Zbigniew Korfanty. Z lewej Józef Retinger (1940).Foto: Datka Czesław, źr. NAC

12 czerwca 1960 roku zmarł Józef Retinger, doradca polityczny gen. Władysława Sikorskiego, agent polski i prawdopodobnie brytyjski, jeden z inicjatorów integracji europejskiej. Postać Retingera najlepiej przedstawia anegdota:

- Ludzie mówią, że jesteś masonem, agentem Intelligence Service, CIA i Watykanu, a także sympatykiem komunizmu. Czasem nawet dodają, że jesteś Żydem i pederastą. Co mam na to powiedzieć? - spytał go kiedyś Denis de Rougemont, jego przyjaciel. Retinger miał się roześmiać i odpowiedzieć: - Powiedz, że to jeszcze nie wszystko...

W wieku 9 lat Retinger dostał się pod opiekę hrabiego Władysława Zamoyskiego - przyjaciela swojego zmarłego ojca. Dzięki protekcji i wsparciu finansowemu arystokraty syn radcy prawnego mógł pozwolić sobie na studia w Szkole Nauk Politycznych w Paryżu.

Towarzysz Sikorskiego, agent brytyjski?

- W latach Wielkiej Wojny był niezwykle dynamicznym orędownikiem sprawy polskiej na Zachodzie. Dynamicznym tak dalece, że zyskał opinię człowieka związanego z masonerią i brytyjskim wywiadem - mówił dr Janusz Osica w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

Z generałem Władysławem Sikorskim Retinger spotykał się kilkakrotnie, począwszy od roku 1916. Współpraca między mężczyznami rozpoczęła się wraz z kształtowaniem się Frontu Morges w drugiej połowie lat trzydziestych, zacieśniła się po klęsce wrześniowej 1939 roku.

- Kontakty polsko-brytyjskie przed wojną nie były kontaktami ścisłymi. Sikorski dysponował ambasadą w Londynie, którą kierował ambasador Raczyński, ale chciał mieć osobę, która kontaktowałaby go z Londynem - wyjaśniał prof. Rafał Habielski w audycji "Postacie XX wieku" Sławomira Szofa. - Stosunki między Sikorskim i Raczyńskim były raczej chłodne i oficjalne, natomiast wszyscy publicyści, którzy piszą o relacjach Retingera i Sikorskiego zwracają uwagę na bardzo poufałe stosunki między nimi.

Retinger był powszechnie znany jako osoba, która ma znajomości wśród najważniejszych osób Anglii: to on kontaktował Jana Karskiego z przywódcami brytyjskimi.

Posłuchaj, co Jan Karski mówił o spotkaniach z Retingerem w serwisie specjalnym Polskiego Radia >>>>

Był jedną z niewielu osób, które uczestniczyły w rozmowach między Władysławem Sikorskim i Iwanem Majskim. Towarzyszył Sikorskiemu w niemal wszystkich wyprawach, z wyjątkiem jednej - ostatniej, zakończonej katastrofą gibraltarską 4 lipca 1943.
- To jest argumentem często nieformalnie używanym przez publicystów, jakoby Retinger był agentem brytyjskim, a zarazem, że to Brytyjczycy dokonali zamachu na gen. Sikorskiego - mówił historyk.

Tajna misja skoczka Retingera

W roku 1944 sytuacja Polski była beznadziejna: pozycja rządu Mikołajczyka po konferencji w Teheranie była bardzo słaba, Armia Czerwona parła na Zachód, zapowiadając nową okupację. W tej sytuacji Retinger zdecydował się na przedostanie się do Polski. Wówczas, mając 56 lat, pierwszy raz skoczył ze spadochronem. - Nie do końca wiemy, jakie były intencje akcji i czy była to misja zlecona przez władze brytyjskie, czy była to inicjatywa polska - wyjaśniał gość audycji Sławomira Szofa.

Wiadomo, że Retinger spotkał się z przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego. Według jednej z wersji miał tworzyć kompromisowy rząd w kraju, który byłby akceptowalny dla Stalina. Inną wersję przedstawia Jan Karski, który relacjonował to, co usłyszał na temat sprawy od samego Retingera:

- Anglicy podejrzewali, że rząd polski w Londynie nie informuje podziemia o swojej sytuacji. A pozycja rządu była wówczas bardzo słaba. To Rosjanie się liczyli. Ten człowiek nie miał żadnej misji politycznej, jego zadaniem było tylko pojechanie do kraju i poinformowanie przywódców podziemia, żeby nie mieli złudzeń - wyjaśniał Karski.

Ojciec Europy?

Po wojnie nie zapomniał o Polsce. Na własną rękę organizował pomoc humanitarną dla kraju. Przede wszystkim jednak oddał się kwestii integracji europejskiej. Był sekretarzem generalnym Ruchu Europejskiego, przyjaźnił się z Paulem Henrim Spaakiem, zainicjował kongres w Hadze w 1948 roku, który przyczynił się do powołania Rady Europy.

- Zasługuje na miano osoby, która jest jednym z architektów przekonania, że wielką szansą dla Europy jest integracja - twierdził prof. Rafał Habielski.

Józef Retinger zmarł 12 czerwca 1960 roku.

Posłuchaj audycji o barwnym życiu Józefa Retingera.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Robert Schuman - jeden z ojców zjednoczonej Europy

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2020 05:30
Francuski polityk chociaż nie miał charyzmy przywódcy i męża stanu, to wywarł ogromny wpływ na losy i oblicze powojennej Europy. 134 lata temu, 29 czerwca 1886, urodził się Robert Schuman.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Bujnowski - poeta i profesor na obczyźnie

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2017 06:01
- Jest jednym z filarów naszego życia kulturalnego na emigracji, a szczególnie nauki polskiej - pisała o profesorze, poecie i żołnierzu Alicja Moskalowa, dziekan Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

August Zaleski - dyplomata, który skłócił emigrację

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2019 06:01
Był najdłużej sprawującym urząd prezydenta Polakiem. Funkcję na uchodźstwie pełnił od 1947 roku do śmierci w 1972 roku. Choć stanowisko piastował przez 25 lat i był doświadczonym dyplomatą, jego prezydenturę trudno nazwać udaną.
rozwiń zwiń