X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Rada Narodowa - symboliczny parlament na obczyźnie

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2020 05:47
- Rada Narodowa powstawała jako namiastka parlamentu, ale też jako wyraz tego, o czym mówił gen. Władysław Sikorski: iż na obczyźnie ukształtował się Rząd Jedności Narodowej - mówił prof. Eugeniusz Duraczyński. - Rada Narodowa miała symbolizować tę jedność.
Od lewej: przewodniczący Rady Narodowej pierwszej kadencji Ignacy Paderewski, wiceprzewodniczący Herman Lieberman, wiceprzewodniczący Stanisław Mikołajczyk
Od lewej: przewodniczący Rady Narodowej pierwszej kadencji Ignacy Paderewski, wiceprzewodniczący Herman Lieberman, wiceprzewodniczący Stanisław MikołajczykFoto: Wikipedia/autorzy zdjęć nieznani/domena publiczna

9 grudnia 1939 roku prezydent Władysław Raczkiewicz powołał Radę Narodową Rzeczypospolitej Polskiej - ciało opiniodawcze stanowiące namiastkę parlamentu.

Symboliczne znaczenie

Klęska wojny obronnej 1939 roku skompromitowała rządy sanacyjne. Nowo wybrani prezydent Władysław Raczkiewicz i premier Władysław Sikorski dążyli do odbudowania struktur Państwa Polskiego na obczyźnie w oparciu o przedwojenne, opozycyjne opcje polityczne.

- To niesłychanie ważne wydarzenia w ówczesnej sytuacji. Mówiąc o tym zwracamy uwagę na znaczenie tego faktu dla walczącego w kraju narodu - wyjaśniał prof. Eugeniusz Duraczyński w audycji z cyklu "Tradycje polskiego parlamentaryzmu". - To też bardzo istotny element w przekreślaniu hitlerowskiej tezy o wymazaniu Polski z politycznej mapy Europy.  

W ramach owych struktur powołana została także Rada Narodowa, która stanowić miała organ doradczy i opiniodawczy prezydenta i premiera.

- Na jej czele stał sędziwy, wielki polski pianista, wówczas już osiemdziesięcioletni Ignacy Paderewski - mówił gość audycji Elizy Bojarskiej i Mariana Kruczkowskiego.


Posłuchaj
27:04 tradycje polskiego parlamentaryzmu - rada narodowa na emigra.mp3 Rada Narodowa - kompetencje i znaczenie. Audycja Elizy Bojarskiej i Mariana Kruczkowskiego z cyklu "Tradycje polskiego parlamentaryzmu" z udziałem prof. Eugeniusza Duraczyńskiego. (PR, 8.08.1985)

 

Rada Paderewskiego

Wybór Paderewskiego miał znaczenie symboliczne. Sam nestor, ze względu na zły stan zdrowia i wiek, nie wykonywał swoich obowiązków. Spoczęły one na barkach zastępców - Stanisława Mikołajczyka (Polskie Stronnictwo Ludowe), Hermana Liebermana (Polska Partia Socjalistyczna) i Tadeusza Bieleckiego (Stronnictwo Narodowe).

Kryzys po układzie Sikorski-Majski

Podpisanie
Podpisanie układu, Londyn 30 lipca 1941. Od lewej: gen. Władysław Sikorski, Anthony Eden, Winston Churchill i Iwan Majski. Foto: Wikipedia/domena publiczna

Pierwsza kadencja rady trwała do lipca 1941 roku. Wówczas część emigracyjnych polityków ostro sprzeciwiła się podpisaniu układu Sikorski-Majski między Polską a ZSRR. Część rządu ustąpiła na znak protestu. Opuszczone resorty objęli m.in. dotychczasowi posłowie Rady Narodowej.

Wśród nowych członków rządu były najważniejsze osobistości symbolicznego parlamentu: Mikołajczyk i Lieberman. Pozbawiona przewodnictwa Rada Narodowa została rozwiązana we wrześniu 1941 roku. Kolejna kadencja rozpoczęła się dopiero w lutym 1942 roku. Tak długi wakat wiązał się z trudnościami w znalezieniu reprezentacji obozu narodowego: większość narodowców była przeciwna układowi Sikorski-Majski.

- Ustalono, że przewodniczącym rady zostanie prof. Stanisław Grabski - mówił prof. Eugeniusz Duraczyński.

Wobec zbrodni 

Wśród członków rady drugiej kadencji znaleźli się posłowie narodowości żydowskiej: Ignacy Szwarzbart i Szmul Zygielbojm, którzy wykazali się szczególną aktywnością w odpowiedzi na wieści płynące z kraju, dotyczące zbrodni hitlerowskich dokonywanych na Żydach.

- Rada Narodowa wnioskowała, by rząd polski wystąpił do rządów alianckich z żądaniem represyjnych bombardowań Niemiec z wyraźnym ostrzeżeniem, że są to bombardowania wywołane mordami na ludności polskiej, a zwłaszcza na ludności żydowskiej na ziemiach polskich - wyjaśniał prof. Duraczyński. - Strona polska napotkała na brak reakcji rządów brytyjskiego i amerykańskiego.

Kolejne kadencje Rady Narodowej działały również po wojnie. Instytucja przetrwała do 1991 roku, gdy w kraju doszło do pierwszych całkowicie wolnych wyborów do Sejmu i Senatu.  

Czym jeszcze zajmowała się Rada Narodowa? Posłuchaj audycji.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Układ Sikorski-Majski - porozumienie, na którym zależało Anglikom

Ostatnia aktualizacja: 30.07.2020 06:01
30 lipca 1941 roku wznowione zostały stosunki dyplomatyczne między Polską a ZSRR. W trudnych rozmowach pośredniczyli Brytyjczycy. Gen. Sikorski podpisując układ, naruszał uprawnienia prezydenckie i łamał prawo konstytucyjne.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Mikołajczyk – bohater czy tchórz?

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2020 05:40
Czy polityk powinien walczyć o dobro kraju za wszelką cenę, nawet za cenę własnej wolności, czy życia? Dziś trudno rozstrzygnąć ten dylemat.
rozwiń zwiń

Czytaj także

August Zaleski - dyplomata, który skłócił emigrację

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2020 05:40
Był najdłużej sprawującym urząd prezydenta Polakiem. Funkcję na uchodźstwie pełnił od 1947 roku do śmierci w 1972 roku. Choć stanowisko piastował przez 25 lat i był doświadczonym dyplomatą, jego prezydenturę trudno nazwać udaną.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Mikołajczyk przegrał walkę o kształt powojennej Polski

Ostatnia aktualizacja: 14.07.2020 05:45
– Wiążąc się serdeczną współpracą ze sprzymierzonymi narodami, proklamuję swą wiarę w demokrację i zaufanie do wielkich przywódców demokracji: prezydenta Roosevelta i premiera Churchilla – mówił w jednym z przemówień premier Stanisław Mikołajczyk.
rozwiń zwiń