X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Joachim Lelewel: Za wolność naszą i waszą

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2021 05:30
Dla jednych był wybitnym historykiem i działaczem niepodległościowym. Dla innych - człowiekiem, który wolał nie ponosić odpowiedzialności za siebie i swoje słowa. Jaki naprawdę był Joachim Lelewel?
Joachim Lelewel, aut. nieznany, źr. Polona, Wikimedia Commonsdp
Joachim Lelewel, aut. nieznany, źr. Polona, Wikimedia Commons/dp

160 lat temu, 29 maja 1861 roku zmarł Joachim Lelewel, polski historyk i działacz polityczny. 

Uniwersytet Wileński

Lelewel po studiach na Uniwersytecie Wileńskim podjął się pracy naukowej i całkowicie poświęcił się historii. Kiedy w 1815 roku rozpoczął pracę na swojej macierzystej uczelni, jego wykłady cieszyły się ogromną popularnością. Wówczas Wilno było ośrodkiem polskiej inteligencji. Jednym z jego słuchaczy był sam Adam Mickiewicz, który po latach postać Lelewela umieścił w trzeciej części "Dziadów".

W 1818 roku jako pracownik naukowy Uniwersytetu Wileńskiego otwierał rok akademicki. - Porywał młodych ludzi, zaszczepił w nich patriotyzm i oni zaczynają konspirować - mówił dr Jan Sałkowski w aud. Andrzeja Sowy "Na historycznej wokandzie". - Tymczasem on przestaje się interesować ich działalnością.


Posłuchaj
18:16 Joachim Lelewel.mp3 Dokonania Joachima Lelewela pod lupę biorą historycy: dr Tadeusz Krawczak i dr Jan Sałkowski, audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie". (PR, 05.06.1995)

 

Powstanie listopadowe

W 1824 roku musiał opuścić Wilno w związku z wykryciem działalności stowarzyszenia Filomatów i Filaretów.

- Wydaje mi się, że on próbował znaleźć jakiś złoty środek - podkreślał dr Tadeusz Krawczak. - Próbował zjednoczyć wokół nadrzędnej idei racji stanu wszystkich.

- Największa "zbrodnia" o charakterze historycznym w czasie powstania listopadowego to sprawa słynnego hasła, którego był autorem: "Za wolność naszą i waszą" - mówił dr Jan Sałkowski. - Hasło to zrodziło się w kontekście manifestacji zorganizowanej na Placu Zamkowym upamiętniającej dekabrystów.

Historyk dr Jan Sałkowski stwierdził, że hasło to przyczyniło się wielokrotnie do przelewu polskiej krwi w obcej sprawie. - On wierzył w swoją wielkość wykreowaną w latach 20. XIX wieku - podkreślał historyk.

Zasługi historyczne

Podczas powstania listopadowego był członkiem Rady Administracyjnej, a potem Rządu Narodowego. Po upadku narodowego zrywu emigrował do Paryża. Tam działał na rzecz zjednoczenia polskiej emigracji.

- Lelewel unikał radykalnych form, rozwijał skrzydła, kiedy kontynuował pracę naukową - zaznaczał dr Tadeusz Krawczuk.

Lelewel był zwolennikiem ustroju republikańskiego. Jako historyk miał wielki wkład w rozwój polskiej historiografii, często nazywany jest pierwszym nowoczesnym historykiem. Zmarł 26 maja 1861.

Czy Joachim Lelewel był mężem stanu czy tchórzem? Posłuchaj dyskusji historyków: dr Tadeusza Krawczuka i dr Jana Sułkowskiego w audycji Andrzeja Sowy "Na historycznej wokandzie".

mb

Czytaj także

Powstanie listopadowe – klęska na własne życzenie

Ostatnia aktualizacja: 29.11.2020 06:00
Rządy cara Mikołaja I, łamanie przez niego konstytucji z 1815 roku, wprowadzenie cenzury, prześladowania organizacji patriotycznych – to główne przyczyny wybuchu powstania listopadowego. Do ujścia nastrojów rewolucyjnych doszło w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Juliusz Słowacki – urodził się poetą, a zmarł prorokiem

Ostatnia aktualizacja: 03.04.2019 05:45
– On chciał być przewodnikiem, chciał być akceptowany, rozumiany, dostrzeżony – mówił o Juliuszu Słowackim historyk literatury prof. Andrzej Fabianowski. – Stąd też ta jego ogromna pracowitość, która przekuła się w obfitość dzieł.
rozwiń zwiń