X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Państwowe Gospodarstwa Rolne – sukces czy niewypał?

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2019 07:00
PGR-y tworzone były na terenach dużych majątków ziemskich najczęściej na Ziemiach Odzyskanych. Wspólna praca na rzecz państwowej własności miała okazać się sukcesem. W rzeczywistości bywało różnie.
Audio
  • Dyskusja o Państwowych Gospodarstwach Rolnych i reformie gospodarczej – prof. Bolesław Struzek, dr Ryszrd Cholewa i publicysta Ryszard Cuber, aud. Andrzeja Sowy i Jana Owsińskiego z cyklu "Wersje i kontrowersje" (8.04.1981)
PGR Lewków (wówczas woj. kaliskie), II połowa lat 70 XX w., aut. Stiopa, WikipediaCreativeCommons
PGR Lewków (wówczas woj. kaliskie), II połowa lat 70 XX w., aut. Stiopa, Wikipedia/CreativeCommons

70 lat temu, 12 lutego 1949 roku, utworzono instytucję Polskich Gospodarstw Rolnych. PGR-y powstały z połączenia Państwowych Nieruchomości Ziemskich, Państwowych Zakładów Hodowli Koni i Państwowych Zakładów Hodowli Roślin.

Państwowe, czyli niczyje

Na państwowe gospodarstwa przesiedlano często drobnych przestępców, traktując pracę jako środek resocjalizacji. Nie zawsze przynosiło to skutek. Państwowa własność powodowała rozmycie odpowiedzialności za wspólne dobro, co powodowało liczne kradzieże, uchylanie się od pracy, sprzedawanie maszyn. Pracownicy pegeerów dostawali pensję, zakwaterowanie oraz racje żywnościowe. Na terenach przedsiębiorstw znajdowały się szkoły, świetlice czy jednostki ochotniczej straży pożarnej. Państwowe Gospodarstwa Rolne często odwiedzały najważniejsi przedstawiciele władzy kreując propagandę sukcesu tychże.

Do 1989 roku połowę nakładów na inwestycje w rolnictwie pochłaniały PGR-y. Państwowe gospodarstwa przynosiły ogromne straty. Paradoksalnie dla gospodarstw prywatnych były często wzorem nowoczesności i usprawniania produkcji rolnej.

Zwiększyć wydajność

Oczywiście największe znaczenie w prowadzeniu PGR-ów miało właściwe zarządzanie. Dlatego jedne były wzorem gospodarności, a inne niechlubnym świadectwem rozpadu państwowej własności. – Brak sprzętu, silosów, folii, konserwantów powodują, jak szacujemy z kontroli, że 30-40% masy, którą się zbiera z pola traci się – mówił dr Ryszard Cholewa w 1981 roku.

Pod koniec lat 70. XX wieku próbowano ratować PGR-y przy współpracy z Związkiem Radzieckim. Tworzono przykładowe gospodarstwa, które miały być wzorem dla innych. Nie rzyniosło to jednak oczekiwanych rezultatów i PGR-y podobnie jak cały PRL chyliły się ku upadkowi.

– W porównaniu z gospodarstwami indywidualnymi, gospodarka PGR-ów zasługiwała i zasługuje na dużą dozę krytyki – podkreślał publicysta Ryszard Cuber w 1981 roku. – To ogromne spaczenie, że od wielu lat forsowało się kierunek zwierzęcy (produkcji - przyp. red.), kiedy wielkie gospodarstwa powinny być przede wszystkim nastawione na produkcję zbożową.

"Spadkobiercy" PGR-ów 

Po przejściu na gospodarkę rynkową na podstawie ustawy z 19 października 1991 o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa PGR-y zlikwidowano a majątki sprzedano, wydzierżawiono lub zwrócono pierwotnym właścicielom. Pracownicy państwowych gospodarstw stracili pracę i przez lata nie potrafili funkcjonować w gospodarce rynkowej. Tereny popegeerowskie do dziś charakteryzują się wysokim poziomem bezrobocia. Szczególnie ciężka sytuacja jest na tych terenach, gdzie PGR-y były jedynym pracodawcą.
Posłuchaj dyskusji na temat reformy Polskich Gospodarstw Rolnych, aud. Andrzeja Sowy i Jana Owsińskiego z 1981 roku.

mb

Zobacz więcej na temat: HISTORIA PGR PRL rolnictwo
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

PKWN wydaje dekret o reformie rolnej

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2018 07:00
6 września 1944 znacjonalizowano majątki większe niż 50 ha. Komunistom zależało na pozyskaniu poparcia chłopów, szczególnie małorolnych i bezrolnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Namiestnik Moskwy, towarzysz Bolesław Bierut

Ostatnia aktualizacja: 21.12.2014 07:00
- Z łaski Józefa Stalina zostaliście wielkorządcą moskiewskim w Polsce, przedłużyliście tradycje namiestników carskiej Rosji w Warszawie – mówił o Bolesławie Bierucie zbiegły funkcjonariusz bezpieki, ppłk Józef Światło.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pomnik Lenina obalony w Nowej Hucie

Ostatnia aktualizacja: 10.12.2013 06:00
10 grudnia 1989, po latach starań, obalono najbardziej znienawidzony pomnik w historii Nowej Huty, pomnik Lenina w Alei Róż.
rozwiń zwiń