X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Kolektywizacja rolnictwa w ZSRR

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2020 05:45
- Tym eufemistycznym terminem określa się w istocie rzeczy wymordowanie całej grupy społecznej tzw. kułaków, czyli zamożniejszych chłopów, jak cała Rosja Sowiecka długa i szeroka – mówił historyk prof. Paweł Wieczorkiewicz.
Audio
  • Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Związek Radziecki. O kolektywizacji rolnictwa w ZSRR opowiada prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Agnieszki Steckiej. (PR, 18.09.1997)
Kułacka rodzina wypędzana z domu podczas akcji rozkułaczania. Obwód doniecki, 1930 rok.
Kułacka rodzina wypędzana z domu podczas akcji rozkułaczania. Obwód doniecki, 1930 rok. Foto: Wikimedia Commons

Przyjaźń chłopa z robotnikiem

Pomysł kolektywizacji wsi, czyli wtłoczenia jej w ramy gospodarki centralnie planowanej, a w rzeczywistości pańszczyźniano-niewolniczej, powstał jeszcze za rządów Lenina. W marcu 1919 roku wódz rewolucji mówił:

"Chłopi wiedzą, że tylko w sojuszu z robotnikami pokonają obszarnika. Niekiedy na wsi komunistami nazywają siebie najwięksi wrogowie ludu pracującego. Pozwalają sobie wobec średniego chłopa na niesprawiedliwość i krzywdy. Rząd robotniczo-chłopski mocno postanowił walczyć z takimi ludźmi i oczyścić z nich wieś. Średni chłop jest nie wrogiem, lecz przyjacielem robotnika. Przyjacielem władzy radzieckiej. Średni chłop nie rabuje cudzej pracy, nie bogaci się cudzym kosztem jak kułacy. Władza radziecka zdławi kułaków. Oczyści wieś z tych, którzy niesprawiedliwie traktują średnich chłopów".

Jednak w tym czasie uznano, że Związek Sowiecki nie jest technicznie gotowy na tak wielką operację, w związku z czym proces odłożono w czasie.

- Pamiętajmy, że Rosja Sowiecka właściwie do końca lat 20. była krajem chłopskim. Jeszcze w roku 1928 blisko 80% ludności kraju mieszkało na wsi. Wieś dawała gros dochodu narodowego – mówił w 1997 roku w audycji "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej" prof. Paweł Wieczorkiewicz.

Urzeczywistnienie idei

Stalin przygotowania do wielkiego skoku cywilizacyjnego rozpoczął w 1928 roku. Industrializacja kraju, mająca stanowić pierwszy krok do urzeczywistnienia komunistycznej rewolucji światowej, wymagała zebrania wielkiego kapitału. Ten kapitał można było uzyskać tylko wywłaszczając wieś. Decyzję w tej sprawie poprzedziła podróż Stalina na Ural. Była to długa, inspekcyjna podróż, w wyniku której zaostrzono sposoby pobierania wszelkiego rodzaju podatków.

5 stycznia 1929 roku Stalin w historycznym wystąpieniu, podejmując decyzję o kolektywizacji rolnictwa w ZSRR oświadczył, że są dwie drogi przed Rosją. Wstecz ku kapitalizmowi, albo naprzód do socjalizmu.

- Zwycięstwo nasze oznacza przede wszystkim, że zwyciężył nasz radziecki ustrój społeczny. Radziecki ustrój społeczny w pełni udowodnił swoją żywotność(…). Radziecki ustrój społeczny jest doskonalszą formą organizacji społeczeństwa niż jakikolwiek nie radziecki ustrój społeczny – mówił przywódca ZSRR w 1929 roku.

Przebieg kolektywizacji

Pójście naprzód oznaczało likwidację kułactwa. Tym mianem określano zamożniejszych chłopów, posługujących się pracą najemną lub posiadających większe gospodarstwa.

- Kułak, czyli wróg klasowy, ten którego trzeba wytrzebić ze wsi – komentował historyk - dlatego od 1929 roku równolegle z kolektywizacją rozpoczął się proces rozkułaczania.

Kułakom konfiskowano całe mienie, dołączając je do powstających kołchozów. Natomiast ich samych, wraz z rodzinami przesiedlano na Syberię. Tych, których określano jako aktywnych wrogów władzy sowieckiej zsyłano do łagrów. Mniej szkodliwych, do miejsc osiedlenia.

To nie rozwiązywało jednak całego problemu. Aby przyśpieszyć kolektywizację i pokazać chłopstwu, dokąd prowadzi jedyna słuszna droga wzięto się nie tylko za kułaków. Stworzono kategorię podkułaczników. O tym, kogo zaliczyć do tej grupy całkowicie arbitralnie decydowały lokalne władze.

- Warto zauważyć, że w tym okresie na wsi rosyjskiej rozkaz aresztowania chłopa miał prawo wydać prawie każdy naczelnik, czy władzy administracyjnej, czy partyjnej, nie mówiąc już o władzach policyjnych. Panowała tu całkowita samowola – mówił prof. Wieczorkiewicz.

Skutki

W efekcie miedzy 1928, a początkiem 1930 roku liczba chłopów, których zmuszono do wstąpienia do kołchozu zwiększyła się z dwóch procent do sześćdziesięciu. Nastąpiła śmiertelna zapaść sowieckiego rolnictwa, której skutki można obserwować do dzisiaj.

Na początku lat 30. na Ukrainie kolektywizacja doprowadziła do klęski głodu, w wyniku której zmarło od 4,5 do 7 miliona ludzi.

Proces kolektywizacji zakończono po 5 latach, w 1934 roku. Doprowadził do śmierci ok. 14,5 miliona ludzi, załamania produkcji rolnej i znacznego obniżenia stopy życiowej społeczeństwa.

Wybitny sowietolog, prof. Paweł Wieczorkiewicz, określił kolektywizację rolnictwa w ZSRR jako najstraszniejszą zbrodnię masową dokonaną na własnym społeczeństwie w czasach pokojowych.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

PKWN wydaje dekret o reformie rolnej

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2018 07:00
6 września 1944 znacjonalizowano majątki większe niż 50 ha. Komunistom zależało na pozyskaniu poparcia chłopów, szczególnie małorolnych i bezrolnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stalin - odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2013 06:00
- Gruzin odchodzi, Gruzin przepada. Gruzin, który tyranizował i uciskał całą ludzkość, gnębił miliony ludzi, odchodzi z tego świata - tak 5 marca 1953 roku prof. Wiktor Sukiennicki na antenie Rozgłośni Polskiej RWE komentował śmierć Józefa Stalina.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stalin wszędzie wietrzył spisek

Ostatnia aktualizacja: 11.06.2017 07:00
Dowódców Armii Czerwonej, na czele z marszałkiem Michaiłem Tuchaczewskim, oskarżono o działania wrogie wobec ZSRR i kontakty z kołami wojskowymi obcych mocarstw. Wszyscy zostali straceni.
rozwiń zwiń