more_horiz
Historia

Fiodor Dostojewski - pisarz, psycholog, myśliciel

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2019 07:00
- Nie Freud odkrył podświadomość. Podświadomość odkrył Dostojewski. Nazwał ją podziemiem ludzkiej psychiki - mówił o Fiodorze Dostojewskim ks. prof. Henryk Paprocki.
Audio
  • Sylwetkę Fiodora Dostojewskiego przybliża ks. prof. Henryk Paprocki w audycji Elżbiety Łukomskiej i Doroty Gacek "Między zbrodnią i karą - demony Fiodora Dostojewskiego". (PR, 6.02.2011)
Fiodor Dostojewski na portrecie Wasilija Pierowa, źr. Wikimedia Commonsdp
Fiodor Dostojewski na portrecie Wasilija Pierowa, źr. Wikimedia Commons/dp

9 lutego 1881 zmarł Fiodor Dostojewski, rosyjski pisarz, jeden z najważniejszych autorów w dziejach literatury światowej.

Przyszedł na świat w Moskwie jako syn lekarza wojskowego. Już w dzieciństwie zetknął się z biedą i zepsuciem rozwijającego się miasta. W świecie literatury debiutował nie jako pisarz, a jako tłumacz, przekładał z francuskiego m.in. dzieła Balzaca.

W świecie zbrodni i kary

Dostojewski brał udział w spotkaniach pietraszewców, czyli kółek intelektualistów, zwolenników socjalizmu utopijnego. Za to został aresztowany i był o włos od kary śmierci. Tę zmieniono na czteroletnie zesłanie na Syberię.

- Dostojewski doświadczył na katordze kontaktu z kryminalistami - wyjaśniał ks. prof. Henryk Paprocki, gość audycji "Między zbrodnią i karą - demony Fiodora Dostojewskiego". - Po czymś takim trudno nie mieć obrazu człowieka jako zarazem anioła i bestii.

Doświadczenia z pobytu na Syberii natchnęły go do napisania powieści "Zapiski z martwego domu"(1860-62).

W stronę chrześcijaństwa

Dostojewski to nie tylko pisarz, to przede wszystkim myśliciel. Jedyną książką, którą miał przy sobie podczas pobytu na Syberii była "Biblia", to popchnęło go ku zagadnieniom moralności chrześcijańskiej. Jego książki stawiały czytelnika przed pytaniami granicznymi, na które odpowiedź miała zmienić diametralnie życie. - Właściwie trudno jest znaleźć w ówczesnej Europie drugiego człowieka, który przeczytałby tyle książek z zakresu Biblii - mówił ks. prof. Henryk Paprocki w audycji Elżbiety Łukomskiej i Doroty Gacek. - Dostojewski jest pisarzem przesiąkniętym prawosławnym chrześcijaństwem do szpiku kości.

Stąd u Dostojewskiego pochwała prostoduszności i krytyka ludzkiej pychy. Takie myślenie można znaleźć między innymi w "Zbrodni i karze", "Idiocie" i "Braciach Karamazow". Utwory Dostojewskiego pełne są symboliki chrześcijańskiej i odniesień: żadne imiona, wydarzenia, a nawet barwy, nie są przypadkowe.

Przeciwnik i prorok rewolucji

Sławę międzynarodową przyniosła Dostojewskiemu powieść "Biesy". - Pisarz przeraził się wizją rewolucji - wyjaśniał ks. prof. Henryk Paprocki. - Pojawiła mu się ona przed oczyma w wyniku pewnego wydarzenia. Rosyjski rewolucjonista Nieczajew zorganizował grupę buntowników. Jeden z nich, student Iwan Iwanowicz Iwanow, postanowił opuścić tę organizację i został zamordowany. Dla Dostojewskiego to wydarzenie było szokiem.

- Powieści Dostojewskiego pokazują, jak podświadomość człowieka oddziałuje na nasze zachowanie - mówił ks. prof. Henryk Paprocki.

W tej powieści badacze twórczości Dostojewskiego dopatrują się zapowiedzi rewolucji październikowej, która wstrząsnęła Rosją w 1917 roku. Tego wydarzenia pisarz nie dożył. Dostojewski zmarł 9 lutego 1881 roku.

Fiodor Dostojewski - sylwetkę pisarza przybliża ks. prof. Henryk Paprocki w audycji "Między zbrodnią i karą - demony Fiodora Dostojewskiego". Posłuchaj audycji Elżbiety Łukomskiej i Doroty Gacek.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jak i dlaczego Dostojewski nie został poetą?

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2011 06:48
Rosyjski pisarz przez całe życie twórczo romansował z poezją - cytował, przerabiał i oceniał poetów. Własnej twórczości poetyckiej nigdy jednak nie rozwinął na szerszą skalę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Musimy się przejrzeć w "Braciach Karamazow"

Ostatnia aktualizacja: 17.10.2013 09:00
- Gdy pracowaliśmy nad spektaklem, zapytałem: "Ciekawe, jak Bracia przejrzą się w naszym wieku". Profesor Wodziński zganił mnie. To nasz wiek musi się przejrzeć w tym dziele! - mówił w Dwójce Janusz Opryński, dyrektor lubelskiego Teatru Provisorium.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bohumil Hrabal – między Dostojewskim a Chaplinem

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2014 19:00
– Fenomen jego prozy polega na zadziwiającym kontraście między poważną tematyką egzystencjalną, a niezwykle lekką i frywolną formą – mówił w Dwójce Aleksander Kaczorowski, autor biografii Bohumila Hrabala pt. "Gra w życie".
rozwiń zwiń