X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
x
x

Dr Mateusz Szpytma: historia rodziny Ulmów była szerzej nieznana. Chciałem to zmienić

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2020 18:40
- Intencją moją, gdy powstawało to muzeum, gdy je współtworzyłem, było to, by przedstawić tę historię, żeby ona dotarła do jak największej rzeszy ludzi, bo kwestia ratowania Żydów przez Polaków była nieznana - mówił w Polskim Radiu 24 dr Mateusz Szpytma, wiceprezes IPN, inicjator i współtwórca Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Audio
  • Dr Mateusz Szpytma o Muzeum im. Rodziny Ulmów ("Człowiek i jego dzieło" / PR24)
Mateusz Szpytma
Mateusz SzpytmaFoto: PR24/AK

W 2016 roku powstało w Markowej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów. Jego patroni to rodzina, która została w 1944 roku rozstrzelana wraz z ośmiorgiem ukrywanych przez nich Żydów. Małżeństwo Józefa i Wiktorii Ulmów miało 7 dzieci, z których jedno zaczęło się rodzić w chwili egzekucji. Cała rodzina jest objęta procesem beatyfikacyjnym.

andrzej duda auschwitz pap 1200.jpg
Prezydent: trzeba mówić o Auschwitz, żeby świat tego nie zbagatelizował i nie zrelatywizował

Budowa muzeum, które umiejscowione jest w Markowej, miejscowości, gdzie zginęła rodzina, była zainicjowana przez doktora Mateusza Szpytmę, który także był jego dyrektorem. Wiceprezes IPN opowiadał o tym dziele w Polskim Radiu 24.

Inicjatywa stworzenia muzeum

- Ja się urodziłem w Łańcucie, pochodzę z Markowej, znam historię rodziny Ulmów od bardzo dawna. W pewnym momencie, już jako dorosły człowiek, stwierdziłem, że bardzo niewiele o niej wiemy - niewiele wie o niej Polska, niewiele wie o niej świat - mówił dr Mateusz Szpytma.

>>> [ZOBACZ TAKŻE] Życie za życie. Nie tylko Ulmowie ratowali Żydów [REPORTAŻ]

Jak podkreślił, pomysł pojawił się już podczas pracy w IPN-ie. Był wówczas asystentem prezesa Janusza Kurtyki, co dawało pewne możliwości organizacyjne. - To spowodowało, że ten pomysł, jakich mogło być przecież w całej Polsce wiele, bo takich miejsc związanych z ratowaniem Żydów i mordowaniem Polaków za pomoc Żydom jest wiele, się pojawił - wyjaśnił gość PR24.

Wyjątkowa rodzina Ulmów

Rodzin, które w Polsce ratowały Żydów w czasie II wojny światowej, było wiele. Polacy są najliczniejszą grupą odznaczoną przez Yad Vashem tytułem "Sprawiedliwy wśród narodów świata", a jednak rodzina Ulmów stała się w pewien sposób symboliczna. Co sprawiło, że właśnie ona jest tak wyjątkowa?

>>> [CZYTAJ RÓWNIEŻ] Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów w całej Polsce

- Rodzina Ulmów jest symbolem z wielu powodów. Dlatego że zostało przede wszystkim po tej rodzinie bardzo wiele pamiątek, zdjęć, materiałów. To była też rodzina, która przed wojną - chociaż chłopska, rolnicy, ogrodnicy - żyła bardzo dla innych, społecznie się angażowała, pomagała innym w uprawie warzyw i owoców, czy przy szczepieniu jabłoni i w innych sprawach. Jest to taka wyjątkowa rodzina, że można ją po prostu pokazać - tłumaczył inicjator muzeum jej imienia.

Ulmowie  663.jpg
Dr Anna Stróż-Pawłowska: Ulmowie nie byli jedynymi Polakami, którzy ratowali Żydów

Wyjaśnił, że w jakimś sensie jest ona również "typowa". W tym sensie, że przypadków ratowania Żydów w Polsce było bardzo wiele, a Polaków, którzy oddali za to życie, jest ok. tysiąca. Ale z drugiej strony rodzina jest wyjątkowa, bo zachowała się po niej spuścizna. - Tutaj mamy i dokumentację rodzinną, i niemiecką, mamy akta procesów niektórych ze sprawców, mamy akta polskiego podziemia, mówiące o tej zbrodni. Pod tym względem jest to rodzina bardzo wyjątkowa - podkreślił dr Mateusz Szpytma.

Idea muzeum

- Intencją moją, gdy powstawało to muzeum, gdy je współtworzyłem, było to, by przedstawić tę historię, żeby ona dotarła do jak największej rzeszy ludzi, bo kwestia ratowania Żydów przez Polaków była nieznana - mówił współtwórca placówki.

>>> [ZOBACZ TAKŻE] Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów [ZAPIS RELACJI]

- Sprawa jest mimo wszystko na świecie nieznana, a jeśli już, to pokazuje się te historie jako absolutne wyjątki. Ja też chciałem pokazać w tym muzeum inne przypadki. Bo ono nie jest tylko im poświęcone. To jest muzeum im. Ulmów, ale większość jego przestrzeni, to są jednak inne przypadki ratowania Żydów - wyjaśniał dr Szpytma.

Zapytany, czy może to muzeum nazwać "dziełem swojego życia" stwierdził, że "przynajmniej dotychczasowego życia zawodowego - zdecydowanie tak".

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

* * *

Audycja: "Człowiek i jego dzieło"
Prowadzi: Małgorzata Raczyńska-Weinsberg
Gość: dr Mateusz Szpytma (wiceprezes IPN)
Data emisji: 09.02.2020
Godzina emisji: 18.06

PR24/jmo

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Egzekucja w Palmirach. Świadectwo okrucieństwa niemieckiego okupanta

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2019 07:29
Prawnicy, publicyści, przemysłowcy, ludzie ze świata sztuki, oficerowie. Łącznie 362 ofiary. 20 i 21 czerwca 1940 roku Niemcy dokonali największej i najgłośniejszej ze wszystkich egzekucji przeprowadzonych w Palmirach. W tym roku przypadła 79. rocznica tego tragicznego wydarzenia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historia obrony Warszawy w 1939 roku. IPN wydał audiobook dziennika Wacława Lipińskiego

Ostatnia aktualizacja: 25.10.2019 21:15
Instytut Pamięci Narodowej wyszedł z pomysłem wydania cyklu "Pamiętników do słuchania". Są to audiobooki dzienników i pamiętników związanych z II wojną światową. W audycji "W Gruncie Rzeczy" mogliśmy usłyszeć fragment wydanego już audiobooka - pamiętnika Wacława Lipińskiego.
rozwiń zwiń