X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

Węgierski łącznik Attila Szalai. Grzegrz Górny: miłość do Polski zachował aż do śmierci

Ostatnia aktualizacja: 03.11.2020 10:20
W czasach komunistycznych Polska była dla węgierskich dysydentów głównym punktem odniesienia, oazą wolności w krajobrazie niewoli. Jednym z nich był zmarły przed kilkoma dniami Attila Szalai. W Polskim Radiu wspominał go Grzegorz Górny, współautor książki "Węgierski łącznik".
Audio
Grzegorz Górny
Grzegorz GórnyFoto: PR24

Wielu polityków węgierskich należało do tzw. pokolenia autostopowiczów, dla których Polska w czasach komunistycznych była oknem na świat, swoistą enklawą swobody w bloku realnego socjalizmu. Takim autostopowiczem, który zjeździł Polskę wzdłuż i wszerz, był m.in. były prezydent Węgier Laszló Sólyom. Również obecny premier Viktor Orbán w latach 80. często przyjeżdżał do Polski, by - jak sam mówi - "ładować akumulatory". Polska miała więc olbrzymi wpływ na kształtowanie się węgierskiej opozycji antykomunistycznej. Ta rola nie byłaby jednak możliwa bez działalności wielu pośredników między polskimi a węgierskimi środowiskami. To oni przez lata mozolnie tkali sieć różnorakich porozumień. W książce "Węgierski łącznik" niektórzy z węgierskich "łączników"opowiadają Grzegorzowi Górnemu i o. Pawłowi Cebuli o swoich przeżyciach i o spotkaniach z Polską i Polakami, które dla nich były łykiem wolności.

Jednym z bohaterów książki jest Attila Szalai. - Był łącznikiem między polską i węgierską opozycją antykomunistyczną w czasach Solidarności i stanu wojennego. Wcześniej należał do tzw. pokolenia autostopowiczów. Ten fenomen narodził się po stłumieniu antykomunistycznej rewolucji na Węgrzech w 1956 roku, gdy władze przykręciły śrubę młodzieży, która była motorem napędowym rewolty. Zakazano m.in. działalności klubów studenckich, jazzu i podróżowania autostopem. Węgierska młodzież, by poczuć smak zakazanej przygody, przyjeżdżała do Polski, by "pooddychać powietrzem wolności". Wielu z nich przemierzało autostopem Polskę wzdłuż i wszerz. Tak też było z Attilą Szalaiem, który pierwszy raz przyjechał do Polski w 1968 roku i jak wspominał, gdy tylko wyciągał węgierską flagę, to działała ona na kierowców niczym zaczarowana różdżka. Mówił, że był zaskoczony sympatią, jaką cieszą się Węgrzy w Polsce. Miłość do Polski zachował aż do śmierci kilka dni temu - powiedział Grzegorz Górny.

Doszło do tego, że Attila Szalai zamieszkał w Polsce w roku 1976. Wrócił na Węgry dopiero czternaście lat później. - Uznał, że ojczyzna wzywa go do siebie, gdy na Węgrzech pojawiła się wolność. W czasach komunistycznych uważał, że w Polsce da się więcej zrobić - tłumaczył gość Polskiego Radia 24. 

Attila Szalai jest m.in. autorem książki "Z przeszłości w teraźniejszość, z teraźniejszości w przyszłość. Zapiski o polskich kontaktach węgierskiej narodowej opozycji demokratycznej w ostatniej jednej trzeciej XX wieku".  Inna jego praca to "Na polskiej ziemi", zawierająca wspomnienia i zapiski autora z wydarzeń w Polsce w latach 1976-1990. W 2019 r. Szalai otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP w uznaniu wybitnych zasług w rozwijaniu polsko-węgierskiej współpracy.

Więcej w nagraniu. 

***

Tytuł audycji: "Towarzystwo niepokornych"

Gość: Grzegorz Górny (pisarz i publicysta)

Prowadzili: Jan RumanArkadiusz Gołębiewski, Paweł Nowacki

Data emisji: 2.11.2020

Godzina: 22.08

PR24

Czytaj także

"Chcemy wolności". 64 lata temu wybuchł pierwszy w PRL protest przeciw komunistom

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2020 01:40
Mijają 64 lata od wydarzeń Poznańskiego Czerwca 1956 roku. Po strajku w zakładach metalowych, w ulicznych walkach z milicją i wojskiem zginęło blisko 60 osób, kilkaset zostało rannych. 
rozwiń zwiń