more_horiz

Słowem Niepodległa. "Powstanie Wielkopolskie nie jest wystarczająco doceniane"

Ostatnia aktualizacja: 06.01.2019 13:03
"Słowem Niepodległa" gościła w Wielkopolskim Muzeum Niepodległości, które jest federacją pięciu instytucji. Aktualnie szczególnie ważną rolę odgrywa Muzeum Powstania Wielkopolskiego, ponieważ prezentuje czasy od zaboru pruskiego po największe zwycięskie powstanie w historii Polski.
Audio
  • 06.01.19 Słowem Niepodległa. Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
Uroczystość wręczenia sztandaru 2 Eskadrze Wielkopolskiej w Nowym Mieście nad Wartą, 5 maja 1919 roku
Uroczystość wręczenia sztandaru 2 Eskadrze Wielkopolskiej w Nowym Mieście nad Wartą, 5 maja 1919 roku Foto: NAC

Impulsem do rozpoczęcia Powstania Wielkopolskiego był przyjazd Ignacego Jana Paderewskiego do Poznania 26 grudnia 1918 roku. Dzień później rozpoczął się zryw. - Ignacy Jan Paderewski jest główną postacią związaną z naszym doświadczeniem niepodległościowym. Był on wielką gwiazdą scen na całym świecie i przyjacielem prezydenta Stanów Zjednoczonych. Drzwi Białego Domu stały dla niego zawsze otworem - powiedział Tomasz Łęcki. Dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości stwierdził, że "w powszechnej świadomości historycznej Polaków nasze powstania nie są wystarczająco doceniane". - Począwszy już od Konfederacji Barskiej trwał tutaj dobrze zorganizowany ruch insurekcyjny, który angażował szerokie rzesze społeczne - dodał historyk.

Czytaj więcej
Dowbór_Piłsudski_Wielkopolska_1919_663x364.jpg
Józef Dowbór-Muśnicki – dowódca Powstania Wielkopolskiego

Polacy w zaborze pruskim już od dłuższego czasu przygotowywali się do przejęcia władzy. W tym celu powstała Naczelna Rada Ludowa. Do jej zadań należało m.in. koordynowanie działań konspiracyjnych jednostek wojskowych, które w przyszłości miały utworzyć Armię Wielkopolski. Polski entuzjazm spotkał się z odpowiedzią ze strony Niemców. Wkrótce liczebność Armii Wielkopolski osiągnęła 100 tys. żołnierzy. Pokaźna siła musiała stawić czoło armii niemieckiej, która mimo rozejmu z 11 listopada 1918 roku i toczących się w wersalu rokowań pokojowych nie uważała się za siłę przegraną. Choć Polacy opanowali niemal cały region, walki w Wielkopolsce przybrały bardzo niebezpieczny charakter wojny pozycyjnej, tego piekła, które wielu jeszcze miało w pamięci po doświadczeniach I wojny światowej.

Równo 100 lat temu 6 stycznia 1919 r., powstańcy wielkopolscy zdobyli szturmem niemieckie lotnisko wojskowe we wsi Ławica pod Poznaniem, przejmując m.in. samoloty bojowe i szkoleniowe. Wydarzenie to miało istotny wpływ na przebieg powstania, ale i rozwój polskiego lotnictwa. - Był to ostatni punkt oporu Niemców, po którego zdobyciu wszystko było w polskich rękach. Lotnictwo również miało symboliczny charakter, ponieważ było najnowocześniejszym rodzajem broni - zauważył Piotr Kotecki. Historyk wojskowości przypomniał również, że przejęcie samolotów na lotnisku we wsi Ławica było jednym z największych łupów w historii Wojska Polskiego.

Czytaj więcej
Powstanie Poznan 1200.jpg
Rewolucja jak rzodkiewka i pieruńskie buciory - setna rocznica Powstania Wielkopolskiego. Posłuchaj wspomnień uczestników

Na szczęście dla strony polskiej, alianci widzieli - głównie dzięki polskim dyplomatom na Zachodzie - nadal istniejące zagrożenie ze strony Republiki Weimarskiej. 16 lutego 1919 roku wymusili na Niemcach podpisanie układu, który potwierdzał warunki rozejmu z 11 listopada 1918 roku i wymuszał zaprzestanie walk w Wielkopolsce. To oznaczało powrót, po 124 latach, kolebki polskiej państwowości do macierzy.

Ponadto gośćmi programu były również Anna Sochacka i Marta Sienkiewicz.

"Słowem Niepodległa" prowadził Michał Walczyk.

Polskie Radio 24/PAP

-----------------------------

Data emisji: 06.01.2019

Godzina emisji: 11.06

 

 

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Słowem Niepodległa" Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie

Ostatnia aktualizacja: 30.12.2018 12:35
Idea utworzenia muzeum w Żyrardowie sięga początków XX wieku. Propagatorem tego pomysłu był żyrardowski społecznik Józef Procner. Placówka została otwarta w 1961 roku. "Słowem Niepodległa" gościła w Muzem Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie.
rozwiń zwiń